Кіріспе
Бартон округіндегі қала, Канзас. Ұлы Бөгеу деп аталатын басқа да жерлер бар.
other places named Great Bend
Ұлы Бөгеу – Канзас штатының Бартон округіндегі қала және округ орталығы. Бұл қала Бартон қоғамдық колледжіне үйі.
Тарих
Америкалықтардың бұл аймақты мекендеуіне дейін, Ұлы Бендтің орны Киова тайпасының жерінің солтүстік бөлігінде жатқан. Алғаш Франция Луизиананың бір бөлігі ретінде талап еткен, кейін 1803 жылы Луизиананы сатып алу арқылы АҚШ-қа өткен. 1854 жылы АҚШ Канзас аумағы ретінде ұйымдастырған аймақтың ішінде орналасқан. Канзас 1861 жылы штатқа айналды, ал штат үкіметі 1867 жылы айналасындағы аймақты Бартон округі деп белгіледі. 1871 жылы Ұлы Бенд қалалық компаниясы, Ачисон, Топека және Санта-Фе темір жолының батысқа қарай салынатынын күтіп, Санта-Фе жолындағы Форт-Зарахтан шамамен үш шақырым батысқа қарай Ұлы Бенд қаласын құрды. Олар елді мекенді Арканзас өзенінің "үлкен иілімінде", яғни өзен ағысының шығысқа бұрылатын жерінде орналасқандығына байланысты атады. Қала келесі жылы көшіп келгендердің көбеюімен және бірнеше кәсіпорын ашылуымен өсе бастады. Темір жол 1872 жылдың шілде айында Ұлы Бендке жетті, ал сол кезде өткен сайлауда қала округ орталығы деп жарияланды. Ұлы Бенд жақын арада қала ретінде тіркелді. Келесі жылы округтік сот ғимараты мен қаланың алғашқы мемлекеттік мектебі салынды. 1930 жылдары 3000-нан астам құдық пайдаға асырылды, жұмысшылардың көптеп келуі қала халқын күрт арттырды. Соғыстан кейін Ұлы Бенд қаласы базаны сатып алып, оны азаматтық қолдану үшін Ұлы Бенд қалалық әуежайы ретінде пайдалануға бейімдеді. Қала 1950 жылдарға дейін өсіп, 1960 жылы халқы шамамен 17 000-ға жетті. 1973 жылы Фуллер Браш компаниясы өндіріс орындарын Ұлы Бендке көшіріп, қаланың ірі жұмыс берушілерінің біріне айналды. Соңғы онжылдықтарда халық саны азайып, бірақ Ұлы Бенд орталық Канзастың сауда орталығы болып қала береді. Ұлы жазықтың Ұлы Бенд құмды даласы аймағында орналасқан қала Арканзас өзенінің солтүстік жағында жатыр, мұнда өзен ағысы солтүстік-шығыстан оңтүстік-шығысқа қарай бұрылады. Қаланың солтүстік жиегінен шығысқа қарай ағатын Жабысқан Жаңғақ ағыны, Жаңғақ ағынының саласы болып табылады. Шеен түбі, ірі құрлықтағы батпақ жер, солтүстік-шығысқа қарай шамамен 6 миль (10 км) қашықтықта орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 10,71 шаршы миль (28 км²), оның ішінде 10,60 шаршы миль (27 км²) құрлық және 0,11 шаршы миль (0 км²) су.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 15 995 адам, 6 483 үй шаруашылығы және 4 038 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 7 113 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – есептелмеген. Қала халқының этникалық құрамы: 84,0% ақ нәсілді, 1,7% афроамерикандық, 0,6% американдық үнді, 0,2% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 11,0% басқа ұлттардан және 2,3% екі немесе одан көп ұлт өкілдері. Халықтың 19,8% -ын латын және испаниялықтар құрады. 6 483 үй шаруашылығының 32,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 47,4% -ы некеде тұрған жұбайлар, 10,6% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 4,3% -ы әйелі жоқ еркектер және 37,7% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,6% жеке тұлғалардан тұрады, ал 13,4% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,41 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,04 адамды құрады. Грейт-Бендтегі тұрмыс құны салыстырмалы түрде төмен; АҚШ-тың орташа 100 көрсеткішімен салыстырғанда, қаланың тұрмыс құны индексі 79,4-ке тең. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, қаладағы үйдің орташа құны 78 300 доллар, ипотекасы бар тұрғын үйлер үшін орташа айлық төлем 979 доллар, ипотекасы жоқтар үшін 400 доллар, ал жалға алудың орташа бағасы 539 доллар болды. Қалалық кеңес сегіз мүшеден тұрады, олар әр қалалық округтен екі жылдық мерзімге сайланады. Қала әкімі де екі жылдық мерзімге жалпы сайлау арқылы сайланады. Қала әкімі мен қалалық кеңес бірлесіп қаланың басқару органы құрайды, ол мақсаттарды белгілейді, саясатты қалыптастырады және барлық жарлықтар мен қаулыларды бекітеді. Кеңес әр айдың бірінші және үшінші дүйсенбісінде өтеді. Грейт-Бенд Канзас штатының 1-ші АҚШ Конгресс округінің құрамына кіреді. Канзас заң шығарушы органында өкілдік ету мақсатында қала Канзас Сенатының 33-ші округінде және Канзас Өкілдер палатасының 112-ші округінде орналасқан.
Жеке мектептер
Додж Ситидің Рим-католик епархиясы Қасиетті Отбасы мектебін (PreK–6) қадағалайды. Қала ішінде бір дінге бағынбаған христиан мектебі де бар, ол – Орталық Канзас христиан академиясы (K–8).
Көлік
Грейт-Бенд 1912 жылы құрылған Ұлттық ескі жолдың бойында орналасқан, ол сондай-ақ Океаннан Океанға дейінгі тас жол деп аталады. Қазіргі уақытта қала арқылы екі АҚШ федералдық тас жолы және екі Канзас штатының тас жолы өтеді. 281-ші АҚШ тас жолы солтүстік-оңтүстік бағытында Грейт-Бенд арқылы өтеді, 56-шы АҚШ тас жолымен, K 96 және K 156 тас жолдарымен қиылысады, олар бір уақытта шығыс-батыс бағытында қала арқылы өтеді. K 96 тас жолы U.S. 56 және K 156 тас жолдарынан бөлініп, Грейт-Бендтің батысында қаладан солтүстік-батысқа қарай шығады. U.S. 56 және K 156 тас жолдары батысқа қарай жалғасады, содан кейін оңтүстікке бұрылып, соңында оңтүстік-батысқа қарай жүзеге асырылады. Грейт-Бенд қалалық әуежайы қаладан батысқа қарай шамамен 3,2 километр (2 миль) жерде орналасқан. Канзас және Оклахома теміржолының желісі қала арқылы шығыс-батыс бағытында өтеді, ал екінші желі солтүстік-батысқа қарай тармақталып, K 96 тас жолымен қатар жүреді. Қаланың сарқынды суларды тазарту қондырғысында су тазартылып, қайта пайдаланылады, содан кейін Арканзас өзеніне құйылады. Екі аймақтық энергетикалық кооператив – Midwest Energy, Inc. және Wheatland Electric электр қуатын қамтамасыз етеді. Жергілікті тұрғындар негізінен жылыту үшін табиғи газды пайдаланады; Midwest Energy және Kansas Gas Service екеуі де табиғи газ қызметін ұсынады. Сент-Роуз амбулаториялық және хирургиялық орталығы, бұрынғы Орталық Канзас медициналық орталығы, Catholic Health Initiatives ұйымымен байланысты сыртқы пациенттерге көмек көрсететін мекеме болды. Сент-Роуз амбулаториялық және хирургиялық орталығы 2015 жылы жабылып, сөгілді.
Медиа
The Great Bend Tribune – қаланың күнделікті газеті, тиражы 6200 данадан астам. Интербонг – Грейт-Бенд қаласындағы Бартон Колледжінің студенттік газеті. Грейт-Бенд – Орталық Канзас аймағындағы хабар тарату медиасының орталығы. Қалаға лицензия берілген және/немесе қаладан хабар тарататын екі AM және он FM радиостанциясы бар.
Саябақтар мен демалыс
Қалалық әкімдіктің Парктер бөлімі қалада 10 саябақты күтіп ұстайды. Ең ірілері – Брит Спау паркі және Ардагерлер ескерткіш паркі. Қаланың солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан Брит Спау паркінде Грейт-Бенд жануарлар бағы, Су орталығы, екі софтбол алаңы, бумеранг тастау алаңы, демалыс аймақтары, ойын алаңдары, скейтборд алаңы және BMX трассасы бар. Ардагерлер паркі қаланың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан және 18 лункалы диск-гольф алаңы, шектеулі қайық жүруге арналған балық көлі, құм волейбол алаңы, доп алаңдары, ойын алаңы және серуендеу жолдары бар. Бөлім сонымен қатар қаланың төңірегіндегі су тасқынынан қорғау дамбалары бойында жаяу және велосипед жолдарымен қатар, қаланың оңтүстігінде орналасқан Стоун көлінде балық аулауға арналған көлді де күтіп ұстайды. Қаланың солтүстік жиегінде орналасқан Стоунридж клубында 1940 жылы ашылған жеке 18 лункалы гольф алаңы бар. Тағы бір 18 лункалы гольф алаңы – Лейк Бартон гольф алаңы қаладан шамамен 5 миль (8 км) солтүстікке қарай орналасқан.
Өнер және музыка
1947 жылдан 1989 жылға дейін Грейт-Бенд қаласы Аргонн бүлікшілері барабан және бугль корпусының туған жері болды. Гленн мен Сандра Опидің жетекшілігімен корпус ұлттық даңққа ие болды, ең бастысы 1971, 1972 және 1973 жылдары Америка Легионының ұлттық чемпионаттарында жеңіс оді. "The Rebels" Drum Corps International ұйымының он үш негіздеуші корпусының бірі болды, 1972 жылы 5-орынды, ал 1973 жылы 11-орынды иеленді. 1952 жылы құрылған Грейт-Бенд жануарлар бағы мен жыртқыштар орталығында 60-тан астам жануарлар түрі қамтылған.
Спорт
Грейхаунд жарыстары 1886 жылы АҚШ-та ресми жарыстар барысында бастау алды. Грейт-Бенд шағын бейсбол лигасының туған жері болды. Грейт-Бенд Миллерс командасы 1905 жылы және 1909 жылдан 1914 жылға дейін Грейт-Бенд қаласында орналасқан. Миллерлер 1905 жылы және 1909 жылдан 1911 жылға дейін D класты Канзас штаты лигасының, 1912 жылы Орталық Канзас лигасының, ал 1913 және 1914 жылдары Канзас штаты лигасының мүшесі болды. Грейт-Бенд 1911 жылдан 1913 жылға дейін үш мәрте қатарынан лига чемпионатында жеңіске жетті. 2016 жылы Грейт-Бенд Бум тәуелсіз деңгейдегі Пекос лигасының құрамында өнер көрсетті. "The Nationals" деп аталған алғашқы жалғарылған NHRA демеушілік шарасы 1955 жылы Канзас штатының Грейт-Бенд қаласындағы Грейт-Бенд қалалық әуежайында өткізілді.