Кіріспе

Ғарыш ғылымдары зертханасы (SSL) – Калифорния университетінің (Беркли) Ұйымдастырылған зерттеу бөлімі (ORU). 1959 жылы құрылған зертхана университет кампусының үстіндегі Беркли төбелерінде орналасқан. Ол ғарыш ғылымдары саласында көптеген жобаларды, соның ішінде ғарыштан тыс өмірді іздеуді (SETI@home) әзірледі және әзірлеп келеді. Зертхана 100-ден астам спутниктерде орнатылатын құралдар жасап, 150-ден астам шарды "электр өрістерін, полярлық шоқтардың рентген сәулелерін, қатты рентген сәулелері мен гамма сәулелерін, ғарыштық сәулелерді және ғарыштық микротолқынды фонды өлшеу үшін" ұшырды. Сондай-ақ, зертхана "полярлық бөлшектерді, ультракүлгін сәулелерді және күн жарқылдарының ядроларын" өлшеу үшін екі ондаған зымыран жасап, ұшырды. Қазіргі уақытта планеталық жобалар, геоғарыш жобалары, күн және гелиофизика жобалары, астрофизика және экзопланеталар жобаларына бөлінген жобалар бар, олар миссияны басқару жүйесімен, инженерлік бөліммен және ақпараттық зертханамен қамтамасыз етілген.

Тарих

Калифорния штатының Беркли қаласындағы Ғарыш ғылымдары зертханасы 1958 жылы факультет мүшелерінің комитеті тарапынан құрылды. Олар жаңадан пайда болған зымыран және спутник технологиясы физикалық, биологиялық және инженерлік ғылымдар үшін зерттеулердің жаңа салаларын ашты. Комитетке алғашқыда Астрономия кафедрасының профессоры Отто Струв, кейіннен Физика кафедрасының профессоры Эдвард Теллер және Лоуренс сәулелену зертханасының мүшелері төрағалық етті. Олар ғарыш зерттеулерімен байланысты мүмкіндіктерді, сондай-ақ ұлттық ғарыш зерттеу бағдарламаларының (яғни НАСА) аспирантурадағы оқу және зерттеулерге тигізетін әсерін зерттеді. Комитет кампус аумағындағы көп салалы ұйым ретінде ғарыш ғылымдарын біріктіруге және жаңа оқытушы-студенттік зерттеу бағдарламаларын дамытуға себін тигізетін Ғарыш ғылымдары зертханасын құруды ұсынды. Канцлер Гленн Т. Сиборг пен президент Кларк Керрдің ұсынымымен Регенттер кеңесі 1959 жылы зертхананың құрылуына рұқсат берді. Зертхана 1960 жылдың қаңтарында өзінің жұмысын бастады, ал бірінші директоры болып профессор Сэмюэл Сильвер тағайындалды. Негізгі кампустағы ескі Лейшнер обсерваториясының бұрышында бастау алған зертханаға факультет мүшелерінің ғарыш ғылымдарына қызығушылығы артып, физикалық және биологиялық зерттеу бағдарламалары тез дамыды. Бірақ бұл шағын жай ғылыми қызметкерлер мен аспиранттар тобына көп ұзамай жеткіліксіз болды. Профессорлар Хардин Б. Джонс пен Корнелиус А. Тобиас бастаған ғарыш физиологиясы жөніндегі ірі жоба кампустағы барлық орыннан көп орын қажет етті, сондықтан зертхана бірнеше жыл бұрын университет сатып алған Ричмонд қаласындағы Форд құрастыру ғимаратына көшуге мәжбүр болды. Профессор Кинси А. Андерсон басқарған ғарыш физикасы бағдарламасы, оның ішінде түйін, зымырандар мен спутниктер арқылы жүргізілген тәжірибелер де кампустан тыс жерге көшуді қажет етті. Зертхана Университет авенюі 2119-дағы дүкенді жалға алып, оны зерттеу қызметтерінің орталығына айналдырды. Пайдаланудың ең жоғары шағында "Базар" (немесе "Аяқ киім дүкені") деп аталған бұл нысанда электрондық шеберханалар, машина жасау цехы, деректерді өңдеу жабдықтары, сынақ жабдықтары, сондай-ақ Ай, планеталар, планетааралық кеңістік және Жердің жоғарғы атмосферасын зерттеу жобалары орналасты. Мұнда физикалық ғылымдарды зерттейтін және зерттеулерді ұйымдастыру мен басқару мәселелерін қарастыратын әлеуметтік ғылымдар өкілдері де жұмыс істеді. НАСА-ның нысандық гранты SSL-нің алғашқы ғимараттарының құрылысын жеделдетті. Көптеген бағдарламалардың дамуы зертхананың мақсаттарының бірін – ғарыш зерттеулеріне оқытушылар мен студенттердің қатысуын ынталандыруды іске асырды. Бірақ ғарыш зерттеулерінің көп салалылығы мен бірегейлігін дамыту екінші мақсаты физикалық тұрғыдан бөлінген зертханада жүзеге асырылмады. Жаңа ғимараттар салынысымен бұл мақсатқа қол жеткізілді. 1962 жылы NASA (Ұлттық Аэронавтика және Ғарыш басқармасы) ғимарат құрылысына грант берді, ал ғимарат 1966 жылдың 27 қазанында салтанатты түрде ашылды.

Басқару

Ғарыш ғылымдары зертханасы – Калифорния университетінің Беркли қаласындағы Ұйымдастырылған зерттеу бөлімі (ORU). Оны Беркли университетінің профессорлық-оқытушылар құрамы мен зертхананың аға ғылым қызметкерлері басқарады және қызметі туралы Беркли университетінің ғылыми-зерттеу жөніндегі вице-канцлеріне есеп береді. Ол Ғылым білімін тарату орталығы (CSE) арқылы ғылыми білім беру жұмыстарын жүргізеді.