Кіріспе

Ирландияның теңіздегі табиғи газ кені

Корриб газ жобасы (Tionscanamh Ghás Aiceanta na Coiribe) – Атлант мұхитында, шамамен Ирландияның Майо округінің солтүстік-батыс жағалауынан орналасқан дамытылған табиғи газ қоры. Жобаға табиғи газ құбыры және құрлықтағы газ өңдеу орнатымы кіреді, ол 2015 жылы газ өндіруді бастады. Даму кезеңінде жобаға елеулі қарсылықтар туды. Корриб кені – Ирландияның табиғи газ өндірудің жалғыз ішкі көзі.

Тарих

Терең суларды барлау лицензиясы № 2/93 Слайн ойысындағы төрт блокты қамтиды және 1993 жылдың 1 қаңтарында Enterprise Oil және оның серіктестері Saga Petroleum Ireland Limited, Statoil Exploration (Ireland) Limited және Marathon International Petroleum Hibernia Limited компанияларына 11 жылға берілді. Лицензия 1992 жылғы теңіздегі мұнай және газды барлау мен дамыту лицензиялық шарттарына сәйкес шығарылды. Корриб табиғи газ кен орны 1996 жылы ашылды. Бұл 1971 жылы Кинсаль-Хед газ кен орны ашылғаннан бері Ирландиядағы алғашқы коммерциялық табиғи газ ашылуы болды. Алғашқы бағалау ұңғымасы 1997 жылы бұрғыланды. 2001 жылы Корриб жобасын дамытуға қатысты бірқатар келісімдер мен мақұлдаулар берілді. 2018 жылға дейін Royal Dutch Shell 45% үлесімен жобаның операторы болды. 2021 жылы Vermilion компаниясы Equinor компаниясының 36,5% үлесін 434 миллион долларға (382 миллион евро) сатып алып, газ кен орнының басым иесіне айналды.

Даму

Royal Dutch Shell компаниясы Corrib кен орнын теңіз астындағы өндіріс құрылғысы ретінде, құрлықта өңдеумен дамытуды ұсынды. Жобаға теңіздегі құрылыстарды дамыту кірді, оның ішінде ұңғымалар мен теңіз астындағы жабдықтар, сондай-ақ теңіз және құрлықтағы құбырларды салу, Белланабойдағы құрлықтағы өңдеу зауынын салу да бар. Кен орнындағы қорлар Кинсаль кен орнының көлемінің шамамен 70% құрайды деп саналады. Corrib газында күкірттегі газ жоқ, ал көмірқышқыл газы газдардың жалпы көлемінің 0,3% құрайды. Corrib кен орнында Transocean Sedco 711 жартылай су асты бұрғылау платформасымен бұрғыланған бес өндіріс ұңғымасы бар. Әрбір ұңғыманың үстінде бақылау және мониторинг жабдықтары орналасқан "қақпақ" құрылысы орнатылған. Бұл теңіз асты өндіріс жүйесін Vetco компаниясы, теңіздегі бұрғылау және өндіріс саласындағы жеткізуші, жасады. Әрбір ұңғымадан өндіріс коллекторына дейін икемді жеке ағын желілері тартылған, ол газды негізгі құбырға жібереді. Құрлықтағы құбыр желісінің ұзындығы құрлықтан өңдеу зауытына дейін созылады.

Өңдеу зауыты

Газ ішкі аймақтағы Белланабой көпіріне жақын орналасқан өңдеу орнатылысында өңделеді. Орнатылыстың мақсаты газды кептіру және қоспаларды алып тастау. Орнатылыстың қуаты күніне 10 миллион стандартты куб метр тазартылған газды құрайды. Өңделген газ Bord Gáis газ желісіне жіберіледі. Pro Gas Mayo тобы осыған қарсы пікір білдіреді. Жоба туралы "The Pipe" фильмі 2010 жылдың 8 шілдесінде Галвей кинофестивалінде көрсетілді.

Құбыр желісінің бағыты

Құдықтарды ішкі өңдеу орнымен байланыстыратын жоғары қысымды газ құбыры, жергілікті тұрғын үйлерге жақын орналасқан Росспорт ауданынан өтеді. Доктор Ричард Куприевичтің баяндамасында: "[құбырдың] жарылуы жағдайында, тығыз қоныстанған халық үшін қашу мүмкіншілігі жоқ", - деп қорытынды жасалған.

Жоспарлау проблемалары

Бастапқыда An Bord Pleanála (Ирландияның жоспарлау органы) құрылысқа рұқсат беруден бас тартты. Жоғарғы жоспарлау инспекторы Кевин Мурдың баяндамасында мынадай мәлімдеме бар: Менің пікірімше, Майо жағалауынан шамамен 8 километр ішке орналасқан, батпақты төбедегі осы ауылдық, көркі жарасымды және инфрақұрылымы дамытылмаған аймақта ірі газ өңдеу терминалын салу, құрылыс жұмыстарының қиындықтарымен, халық қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықтармен, көрініс бұзумен, экологиялық зиянмен, көлік жүктемесінің артуымен және басқа да маңызды экологиялық салдарлармен "тұрақтылық" ұғымының кез келген логикалық түсінігіне қайшы келеді. 2009 жылдың қараша айында An Bord Pleanála Shell компаниясына құбырдың жобасын қайта қарауға және оны тұрғын үйлерден алысқа жылжытуға бұйрық берді, себебі ол "қабылданбайтын тәуекел" тудырды.

Салық

Ирландия үкіметі кен орнының көлемі және 2008 жылғы газ бағасы туралы деректерге сүйене отырып, кен орнының қызмет ету мерзімі ішінде шамамен 1,7 миллиард еуро салық түсімі болатыны туралы мәлімдеме жасады. 2007 жылға дейін Ирландияның мұнай лицензиялау шарттары газ өндірісінен түскен кірістерге 25% табыс салығын белгіледі. 2007 жылдың тамызында ең пайдалы кен орындарына салынатын салықтың ең жоғары мөлшерлемесі 40%-ға дейін арттырылды. Жаңа лицензиялық шарттар кен орындарының пайда коэффициентіне (пайда деңгейінен 25% шегеріліп, жинақталған капитал инвестициясының деңгейіне бөлінетін шама) негізделген салықты өзгертуді талап етті. Егер бұл коэффициент 4,5-тен жоғары болса, қосымша 15% салық салынады, егер 3,0 мен 4,5 аралығында болса, қосымша 10% салық салынады, ал пайда коэффициенті 1,5 мен 3,0 аралығында болса, қосымша 5% салық қосылады. Аз пайдалы кен орындарына бұл өзгеріс әсер етпеді. Сондай-ақ, бұл шара жергілікті Майо экономикасын шамамен 181 миллион еуроға арттыруы күтілуде. Shell компаниясы зауыт іске қосылғанда шамамен 55 жұмысшыны жұмысқа алуды жоспарлаған.