Кіріспе

Нарықтан оқшауланған табиғи газ кені – ашылған, бірақ физикалық немесе экономикалық себептерге байланысты пайдаланылмаған табиғи газ кені. Мұнай құдығынан табылған газ көбінесе "қосақы газ" деп аталады, "қайықталған газ" емес. Бірақ мұнай құдығынан шығарылған кейбір жанып кеткен газдар экономикалық себептерге байланысты пайдаланылмаған, қайықталған газ болып табылуы мүмкін.

Экономикалық жағынан тоқтап қалған газ

Газ көлемі табиғи газ нарығынан алыс орналасқандықтан экономикалық тұрғыдан пайдасыз болуы мүмкін, бұл құбыржол салуды тым қымбатқа бағалайды. Газдарды ұзақ қашықтықтарға тасымалдау, әсіресе үлкен көлемде, қымбатқа түседі. Осы мәселенің ең қарапайым шешімі – газды (көбінесе метанды) метанол сияқты сұйық отынға айналдыру, оны тасымалдау оңайырақ болар еді. Қолданылған күш-жігерге қарамастан, метанды метанолға айналдырудың тиімді әдістері әлі де әзірленбеді. Мәселенің түйіні – метанның метанолға ішінара тотығуынан кейін метанолдың көмірқышқыл газына тотығуы жылдам жүреді, яғни толық күйіп кетеді. Джон Керри 2022 жылы Африка сияқты аймақтарда газды барлауға және өндіруге жаңа инвестициялар жасаудың зиянды екенін мәлімдеді.

Физикалық түрде қашықталған газ

Газ кен орны бұрғылау үшін тым терең болса немесе кедергінің астында жатса, физикалық тұрғыдан қол жеткізуге болмайтын деп есептелуі мүмкін. Бұрғылау технологиясының үнемі дамуы көптеген қол жеткізу қиын кен орындарына мүмкіндік береді.

Аляска

Аляскада Прудхо-Бей мұнай кен орнында пайдаланылмаған табиғи газдың үлкен қоры бар. АҚШ-тағы ең ірі газ өңдеу зауыты мұнай кен орындарына бірге шығатын газды қайта сору үшін ғана орналасқан. Газды сату Аляска газ құбырының салынысы аяқталғаннан кейін ғана мүмкін болады, ол газды төменгі 48 штатқа тасымалдауға арналған. Құбыр құрылысы Канададағы төмен бағалы табиғи газдың болуы, төменгі 48 штаттың дәстүрлі емес газ кен орындарының дамуы және саяси факторларға байланысты кешіктірілуде.

Канада

Канаданың Арктика аралдарында, Бофорт теңізінде және Маккензи дельтасында көп көлемде пайдаланылмаған газ бар. Бұл газды сату үшін Маккензи өзені бойымен оңтүстікке тасымалдауды қамтамасыз ететін Маккензи аңғары құбыржолының құрылысын аяқтау қажет. Кейбір компаниялар Аляска газын Аляскадан Маккензи дельтасына дейін Арктика мұхитында құбыр салу арқылы біріктіруді қалайды. Аляска үкіметі бұл ұсынысқа қарсы, себебі газды ең алдымен Алясканың оңтүстігіне жеткізіп, содан кейін Юкон арқылы Аляска тас жолымен тасымалдауды жөн көреді. Екі жағдайда да, құбыр желісі Альбертаның солтүстігіндегі құрлықтағы тарату жүйесіне қосылады.

Ресей

Әлемдегі ең ірі табиғи газ қорына ие Ресейдің Сибирде пайдаланылмаған көптеген табиғи газ қоры бар. Кей жағдайларда, оны нарыққа жеткізудің ең оңай жолы оңтүстікке, Қытайға бару болар еді. Басқа бір мүмкіндік – Сибир порларында сұйытылған табиғи газ (СЖГ) терминалдары құрылып, одан әлемнің кез келген портына, СЖГ қайта газдандыру терминалы бар елдерге тасымалдау.