Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Социал-христиандық бірлік партиясы (langes) - Коста-Рикадағы оңшыл саяси партия. PUSC өзін христиандық демократиялық партия деп санайды және Американың христиандық демократиялық ұйымының (ODCA) мүшесі болып табылады. Ол 1983 жылы Біріккен коалицияның құрамына кірген партиялардың бірігуімен құрылды: христиан-демократиялық, республикалық Кальдеронист, Халықтық одақ және Демократиялық жаңарту партиясы. Оның тарихи тамыры Кальдеронизмде, яғни 1940 жылдары елдің президенті болған Рафаэль Анхель Кальдерон Гвардияның жақтастары қозғалысында жатыр. Құрылтайдан бастап 2006 жылға дейін PUSC Коста-Риканың Ұлттық азаттық партиясымен бірге екі басым партиясының бірі болды. Ол үш президентті ұсынды: Рафаэль Анхель Кальдерон Фурнье (1990-1994), Мигель Анхель Родригес (1998-2002) және Абель Пачеко (2002-2006).
The Social Christian Unity Party (lang es) is a centre right political party in Costa Rica. PUSC considers itself a Christian democratic party and, as such, is a member of the Christian Democrat Organization of America (ODCA). It was founded in 1983 by merger of the parties that were part of the Unity Coalition: the Christian Democratic, the Republican Calderonista, People's Union and the Democratic Renovation Party. Its historical roots are in Calderonism, i. e. the movement of supporters of Rafael Ángel Calderón Guardia, who was the country's president in the 1940s. From its foundation until 2006, the PUSC was one of Costa Rica's two dominant parties, alongside the National Liberation Party. It provided three presidents: Rafael Ángel Calderón Fournier (1990–94), Miguel Ángel Rodríguez (1998–2002) and Abel Pacheco (2002–06).
Тарих
Негізгі оңшыл оппозициялық партиялар арасындағы Ұлттық азаттық партиясына (ПЛН) қарсы шыға алатын саяси күш құру туралы келіссөздер 1973 жылы басталды. Алайда, 1977 жылы ғана төрт саяси партия: Халық одағы (либералды), Христиан-демократиялық партия (Христиан-демократия), Республикашыл Кальдеронизм (Кальдеронизм) және Демократиялық жаңарту (Социал-демократия) күш-жігерін Біртұтас коалицияға біріктірді. Алғашқы сайлаудан кейін Родриго Каразо 1978 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетіп, одақтың кандидаты болды. Коалиция төрағалық етуді ғана емес, сонымен қатар PLN құрылғаннан бері алғаш рет PLN-дан тыс парламенттік көпшілікке қол жеткізді. Дегенмен, Каразоның әкімшілігі экономикалық дағдарыс пен Коста-Риканың фетнәші партизандар ФСЛН-ді қолдауынан көрші Никарагуамен арадағы шиеленістерге байланысты өте танымал емес еді. Осылайша, 1982 жылғы жалпы сайлауда Коалицияның кандидаты Рафаэль Анхель Кальдерон Фурнье 33% дауыс жинап, PLN жеңіске жетті. Дегенмен, "Бірлік" партиясы екінші саяси күш болып қалды. 1993 жылы маусымда Родригес пен Хуан Хосе Трехос (бұрынғы президент Хосе Хоакин Трехостың ұлы) арасында екінші праймериз өтті. Бұл жолы Родригес 75% -мен жеңіске жетті, бірақ 1994 жылы PLN кандидаты Хосе Мария Фигереске ұтылып қалды. Олардың барлығы да пара алуда және азғыруда күдіктілер. Олар Alcatel және Fischel жеке компанияларының мемлекеттік корпорациялармен өте пайдалы келісімшарттарына кепілдік беру үшін ақша алған деп айыпталды. Бұл жанжалдар тіпті Кальдерон мен Родригесті тұтқындауға, соттауға және Кальдеронның жағдайында соттауға әкелді, ал Фигерес ұсталмай қалды, өйткені ол экстрадицияланбайтын елде болды. Родригес техникалық себеппен ақталды.
Negotiations among the main right wing opposition parties to create a political force capable of confronting the National Libertation Party (PLN) started as early as 1973. Yet, wasn’t until 1977 that four political parties; People's Union (liberal), Christian Democratic Party (Christian Democracy), Republican Calderonista (Calderonism) and Democratic Renovation (Social democracy) united forces in the Unity Coalition. After a primary election Rodrigo Carazo became the alliance's nominee gaining victory in the 1978 general election. The Coalition not only achieved the Presidency but also a non PLN parliamentary majority for the first time since PLN's foundation. Yet, Carazo's administration was very unpopular due to the economic crisis and the tensions with neighbor Nicaragua due to Costa Rica's support of the rebel guerrilla FSLN. Thus, Rafael Ángel Calderón Fournier the Coalition's candidate in the 1982 general election suffered a debacle gaining only 33% of the votes and PLN obtaining a landslide victory. Even though, Unity remained as the second political force. A second primary was held on June 1993 between Rodríguez and Juan José Trejos (son of former president José Joaquín Trejos), this time Rodríguez turned victorious with 75% but lost to PLN's candidate José María Figueres in 1994. All of them suspects of bribery and enticement. They were accused of receiving money in exchange for guaranteeing very profitable contracts between private companies Alcatel and Fischel with State's corporations. The scandals even caused Calderón and Rodríguez to be arrested, prosecuted and in Calderón's case condemned, while Figueres wasn’t arrested as he was in a non extraditable country. Rodríguez was acquitted on a technicality.
Скандалдардан кейінгі нәтижелер
Партияның 2006 жылғы кандидаты, скандалдардан кейін, Пачеконың премьер-министрі Рикардо Толедо болды. Толедо сайлаушылардың 3% -ын ғана иеленді, бұл Коста-Риканың бір кездері негізгі партияларының бірі болған партия үшін ойлап таппайтын нәтиже. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы партияның қолдауы көбейіп, PLN-ге теңдей дауыс жинады және PLN-дің басты бәсекелесі ретінде PUSC-ді алмастырды. Сонымен қатар, ПУСК 2006 жылғы парламент сайлауынан кейін 17 орыннан 5 орынға, ал сол жылғы муниципалдық сайлауда 58-ден 9 мэрге дейін өтті. 2010 жылы партияның кандидаты бұрынғы вице-президент Луис Фишман болды. Фишман Коста-Рика тарихындағы тұңғыш еврей президенттікке үміткер болды және 5 орынды сақтап, 5% дауыс жинады. Пиза дауыс берудің 6% -ын ғана алды (шамалы жақсару ретінде) және халықтық дауыс беруде бесінші кандидат болды, бірақ ең бастысы ПУСК-тің парламенттік дауыс берудегі өсімі төртінші көп дауыс жинаған партияға айналып, Либертариандық қозғалысты (осы уақытқа дейін әдетте үшінші үлкен партия) басып өтті. 2006 жылдан бастап) және оның заңнамалық партиясын алтыдан сегіз орынға дейін көбейтті. 2015 жылы Кальдерон және оның ізбасарлары партиядан шығып, Социал-христиандық республикашыл партиясы деп аталатын жаңа партия құрды (Кальдеронның әкесі тарихи партияға сілтеме). Дегенмен, PUSC 2016 жылғы муниципалды сайлауда жеңіске жетіп, муниципалды дауыс беруде екінші орынды иеленді, биліктегі PAC-тен асып түсіп, Кальдеронның жаңа партиясынан әлдеқайда көп дауыс алды. PUSC 15 мэрді (PLN-ден кейін екінші орын) алды және PLN-ден айырмашылығы, оның сайлаушылық қолдауының өсуін көрді, бірақ дауыс беру көп болған партияның қолдауы төмендеді. 2016 жылы PUSC бір жынысты жұптардың некелік мүлік, Коста-Риканың әлеуметтік сақтандыру қоры (CCSS) мен өлімнен кейінгі мұрагерлік жағынан тең құқықтығын жақтап, бір жынысты некелерді қолдамайтынын мәлімдеді.
The party's candidate in 2006 right after the scandals was Pacheco's Prime Minister Ricardo Toledo. Toledo received only 3% of the votes, an unthinkable result for what was once one of Costa Rica's main parties. Anti corruption party Citizens Action saw an increase in its support receiving almost as many votes as PLN and replacing PUSC as PLN's main rival. PUSC also passed from 17 to 5 seats after the 2006 parliamentary election and from 58 to 9 mayors in that year's municipal election. In 2010 the party's nominee was former Vice President Luis Fishman. Fishman was the first Jewish presidential candidate in Costa Rica's history and gained 5% of the votes keeping the 5 seats. Piza obtained only 6% of the vote (as slight improvement) and was the fifth candidate in popular vote, but most notable was PUSC's increase in the parliamentary vote becoming the fourth most voted party surpassing Libertarian Movement (till then normally the third largest party since 2006) and increasing its legislative caucus from six to eight seats. In 2015 Calderón and his followers left the party and founded a new one called Social Christian Republican Party (an allusion to Calderón's father historical party). Nevertheless, PUSC saw a victory in the 2016 municipal election gaining second place in municipal votes surpassing ruling PAC and receiving much more votes than Calderón's new party. PUSC obtained 15 mayors (second in number after PLN) and saw an increase in its electoral support, unlike PLN that although the more voted party did saw a decrease in support. In 2016, the PUSC declared themselves in favor of equal rights for same sex couples in terms of marital property, insurance with the Costa Rican Social Security Fund (CCSS) and death inheritance, while still not supporting same sex marriage.