Коста-Риканың саяси жүйесі мен демократиясы

Кіріспе

Коста-Риканың саясаты президенттік, көп партиялық, өкілдік демократиялық республика аясында жүзеге асырылады. Атқару билігі президент пен оның кабинеті арқылы іске асырылады, ал Коста-Рика президенті мемлекет басшысы және үкімет басшысы болып табылады. Заң шығару билігі Заң шығару жиналысында шоғырланған. Президент және 57 Заң шығару жиналысының депутаты төрт жылдық мерзімге сайланады. Сот жүйесі атқару және заң шығару билігінен тәуелсіз жұмыс істейді, бірақ саяси процеске қатысады. Коста-Рикада конституциялық тежеулер мен тепе-теңдіктердің күшті жүйесі бар. Дауыс беру міндетті, бірақ бұл талап қатаң орындалмайды. 1998 жылы жеті провинциядағы губернатор лауазымы жойылды. Провинциялық заң шығару органдары жоқ. 2009 жылы сақтандыру және телекоммуникация салаларындағы мемлекеттік монополиялар жеке сектордың бәсекелесуіне ашылды. Кейбір басқа мемлекеттік мекемелер едәуір операциялық тәуелсіздік пен автономияға ие; оларға электр қуаты компаниясы (Instituto Costarricense de Electricidad), мемлекеттік коммерциялық банктер (жеке банктердің бәсекесіне ашық) және әлеуметтік қамсыздандыру мекемесі (Caja Costarricense del Seguro Social) кіреді. Коста-Рикада әскери күштер жоқ, бірақ ішкі полиция күштері мен Президент Әкімшілігі құрамындағы Арнайы күштері бар. V-Dem Демократия индексіне сәйкес, 2023 жылы Коста-Рика Латын Америкасындағы ең сайлау демократиялық мемлекеті атанды.

Жақында болған тарих

1986 жылғы президенттік сайлауда PLN партиясының Оскар Ариас жеңіске жетті. Өзінің партиясы ішінде дәстүрлі социал-демократиялық ұстанымдардан бас тартып, неолибералдық экономикалық модельді қолдағандығы үшін сынға ұшырады. 1987 жылы Орталық Американың бірнеше елінде болған азамат соғыстарын аяқтауға жасаған күш-жігері үшін Нобель сыйлығын алды. 1998 жылдың ақпан айында өткен жалпыұлттық сайлауда PUSC үміткері Мигель Анхель Родригес PLN үміткері Хосе Мигель Корралес Боланостан президенттікке жеңіске жетті. Президент Родригес 1998 жылдың 8 мамырында қызметке кірді. PUSC 57 мүшелі Заң шығарушы жиналыста 27 орын алды, PLN 23 орынға ие болды, ал бес шағын партия жеті орын бөлісті. Философиялық тұрғыдан әлеуметтік-христиандық бағыттағы PUSC көбінесе неолиберализмді, консервативті қаржылық саясатты және үкіметтік реформаларды қолдайды. Президент Родригес елдің үлкен ішкі қарызын азайтуға, мемлекеттік коммуналдық кәсіпорындарды жекешелендіруге, қосымша шетелдік инвестицияларды тартуға, әлеуметтік көмек бағдарламаларын жоюға және лайықты жалақымен жұмыс орындарын құруға уәде берді. Ол бастаған реформаларға өзінің партиясының ішіндегілердің арасында да қарсылық болды. Бірнеше рет елдің «басқарылмайтынын» мәлімдеді. Атап айтқанда, «Комбо» заңы арқылы Коста-Риканың электр энергиясы және телекоммуникация нарығын (Коста-Рика Электр институты ICE монополиясы бақылап отырған) нарықтық бәсекеге ашуға бағытталған Заң шығарушы жиналыстың әрекеті күшті әлеуметтік наразылыққа ұшырады. Комбо заңын сол кездегі екі үлкен партия (PLN және PUSC) және президент Родригес қолдады, бірақ оны мақұлдау үшін қажет болған үш дауыстың біріншісі 1970 жылдан бері елдегі ең ірі наразылық демонстрацияларын тудырды. Үкімет бұл бастаманы дереу тоқтатты. Президент Родригестің беделі төмендеді және ол қызметтен кеткеннен кейін жемқорлық айыптарымен Бас прокурор тарапынан сотқа тартылды. 2000 жылдың қыркүйегінде Конституциялық сот бұрынғы президент Ариастың президенттік сайлауға қайта қатысуға тыйым салатын 1969 жылғы конституциялық түзетуді жою туралы ұсынысын қабылдамады. Осылайша, Ариас президенттікке екінші рет сайлана алмады. Алайда, 2003 жылдың сәуірінде – 2000 жылы өзгеріске қарсы дауыс берген төрт судьяның екеуі ауыстырылғаннан кейін – Сот мәселені қайта қарады және 2000 жылдан қалған екі қарсылық білдірген судьялардың ғана қарсылығымен 1969 жылғы түзетуді жарамсыз деп жариялады, осылайша бұрынғы президенттерге қайта сайлауға мүмкіндік берді – бұл іс жүзінде Ариас үшін болды. 2002 жылғы жалпыұлттық сайлауда бұрынғы PLN конгрессмені және үкімет министрі Оттон Солис құрған жаңа партия 26% дауыс жинады, бұл ел тарихында алғаш рет сайлаудың екінші кезеңіне жол ашты. Абель Пачеко ұлттық бірттік платформасы бойынша президент болып сайланды, бірақ Мигель Анхель Родригестің неолибералдық және консервативті саясатының көп бөлігін жалғастырды. Бұл сайлаудың маңыздылығы жаңа партиялар Конгресте бұрынғыдан да көп орын алғандығында болды. PUSC 19 орын, PLN 17 орын, PAC 14 орын, PML 6 орын және ҚХР бір орын алды. 2004 жылы бірнеше жоғары деңгейдегі жемқорлық оқиғалары PUSC-тің негізін шайқады. Партияның екі бұрынғы президенті Мигель Анхель Родригес және Рафаэль Анхель Кальдерон жемқорлықпен айыпталып қамауға алынды және қазір тергеу аяқталып, сот басталғанша күтуде. Сондай-ақ, бұл оқиғаға PLN-нің бұрынғы президенті және Дүниежүзілік экономикалық форумының бұрынғы басшысы Хосе Мария Фигерес қатысты. 2006 жылғы жалпыұлттық сайлауда бұрынғы президент (1986-1990) және PLN үміткері Оскар Ариас жеңіске жетеді деп күтілген еді, бірақ ол қазіргі заманғы тарихындағы ең тартысты сайлау болды. Сайлаудан бір апта бұрын жүргізілген сауалнамалар Ариасқа кем дегенде 12% (соның ішінде 20%-ға дейін) артықшылық беруге мүмкіндік берсе де, алдын ала сайлау нәтижесі оған бәсекелес Оттон Солиске қарағанда тек 0,4% ғана артықшылық берді және барлық бюллетеньдерді қолмен қайта санауға себеп болды. Бір айлық қайта санау және әртүрлі партиялардың бірнеше шағымдарынан кейін Ариас 40,9% дауыспен, Солис 39,8% дауыспен ресми жеңімпаз деп жарияланды. Оскар Ариас президенттік лауазымға оралғаннан кейін саяси пікірталас Орталық Америка еркін сауда келісімін (CAFTA) ратификациялауға ауысты. Осы заңның қабылдануын қолдағандардың арасында президенттің PLN партиясы, PUSC және ML партиясы, сондай-ақ түрлі бизнес палаталары болды. CAFTA-ға қарсылық PAC, кәсіподақтар, экологиялық ұйымдар және мемлекеттік университеттер тарапынан туды. 2007 жылдың сәуірінде бұрынғы PLN президенттік үміткері және CAFTA-ға қарсы болған Хосе Мигель Корралес Боланос Жоғары сайлау трибуналындағы сотта CAFTA-ны референдумға жіберу үшін 100 мыңнан астам қол жинауға рұқсат алды. 2008 жылдың 28 ақпанында CAFTA-ны мақұлдау немесе қабылдамау мерзімі жақындағанда, Ариас өзі референдумды өткізуге шешім қабылдады, ол 2007 жылдың 7 қазанында өтті. CAFTA сайлаушылардың 51,5% қолдауымен мақұлданды, бірақ сайлау халықаралық, соның ішінде АҚШ-тың араласуына байланысты сынға ұшырады. 2010 жылғы Коста-Риканың жалпы сайлауын орталықшыл Ұлттық Азаттық партиясының өкілі Лаура Чинчилья жеңіп алды, ол бұрынғы Ариас әкімшілігінде вице-президент болған. 2010 жылдың мамырында ол Коста-Риканың алғашқы әйел президенті болып ант берді. 2014 жылы PAC-тың президенттік үміткері Луис Гильермо Солис экономикалық реформалар мен жемқорлыққа қарсы күрес платформасымен саяси сарапшыларды таң қалдырып, бірінші кезеңде дауыстардың 30,95% алды, ал PLN үміткері Джонни Арая екінші орынды 29,95% дауыспен иеленді. Жалпы майданның Хосе Мария Виллальта Флорес Эстрада дауыстардың 17% алды. Содан кейін Арая сайлау кампаниясын тоқтатып, Солистің жеңісіне жол ашты. Сайлау заңдарына сәйкес, 2014 жылдың 6 сәуірінде сайлау өтті, нәтижесінде Солис дауыстардың 77,81% алды. BBC мәліметінше, Солис пен Виллальтаның сәттілігі Латын Америкасындағы неолибералдық саясатқа қарсы күрес тағы бір мысалы. 2022 жылдың мамырында Коста-Риканың жаңа президенті Родриго Чавес, оңшыл бұрынғы қаржы министрі төрт жылдық президенттік мерзімге ант берді. Ол бұрынғы президент Хосе Мария Фигереске қарсы сайлаудың екінші кезеңінде жеңіске жетті.

The 1986 presidential election was won by Óscar Arias of the PLN. During his tenure he experienced some criticism from within his own party for abandoning its traditional social democratic teachings and promoting a neoliberal economic model. He received the Nobel Peace Prize in 1987 for his efforts to end civil wars then raging in several Central American countries. In the February 1998 national election, PUSC candidate Miguel Ángel Rodríguez won the presidency over PLN nominee José Miguel Corrales Bolaños. President Rodriguez assumed office May 8, 1998. The PUSC also obtained 27 seats in the 57 member Legislative Assembly, for a plurality, while the PLN got 23 and five minor parties won seven. Social Christian in philosophy, the PUSC generally favors neoliberalism, conservative fiscal policies, and government reform. President Rodriguez pledged to reduce the country's large internal debt, privatize state owned utilities, attract additional foreign investment, eliminate social welfare programs, and promote the creation of jobs with decent salaries. The reforms he tried to promote found opposition from several parties, including his own, and he asserted several times the country was "ungovernable". In particular, an attempt by the Legislative Assembly to approve a law that opened up the electricity and telecommunication markets (controlled by a monopoly of the Costa Rican Institute of Electricity ICE) to market competition, known as the "Combo" law, was met with strong social opposition. The Combo law was supported by both major parties at the time (PLN and PUSC) as well as by President Rodriguez, but the first of three required legislative votes to approve it provoked the largest protest demonstrations the country had seen since 1970. The government quickly resolved to shelve the initiative. President Rodríguez's approval would reach an all time low, and he was indicted by the Attorney General after leaving office on corruption charges. In September 2000 the Constitutional Court rejected an argument by former president Arias that a 1969 constitutional amendment banning presidential reelection be rescinded. Arias thus remained barred from a second term as president; however, in April 2003–by which time two of the four judges who had voted against the change in 2000 had been replaced–the Court reconsidered the issue and, with the only dissenters being the two anti reelection judges remaining from 2000, declared the 1969 amendment null and thus opened the way to reelection for former presidents–which in practice meant Arias. In the 2002 national election, a new party founded by former PLN Congressman and government Minister Ottón Solís captured 26% of the vote, forcing a runoff election for the first time in the country's history. Abel Pacheco was elected president, under a national unity platform, but continuing most of the neoliberal and conservative policies of Miguel Ángel Rodríguez. This election was also important because new parties won several seats in Congress, more than ever. The PUSC obtained 19 seats, PLN 17 seats, PAC 14 seats, PML 6 seats and PRC one seat. During 2004, several high profile corruption scandals shattered the foundations of PUSC. Two former presidents from the party, Miguel Ángel Rodríguez and Rafael Ángel Calderón, were arrested on corruption charges and are currently waiting for the investigation to end and trial to begin. Also involved in scandals has been José María Figueres, former president from PLN and former head of the World Economic Forum. The 2006 national election was expected to be a landslide for former president (1986–1990) and PLN's candidate Óscar Arias, but it turned out to be the closest in modern history. Although polls just a week before the election gave Arias a comfortable lead of at least 12% (and up to 20%), preliminary election results gave him only a .4% lead over rival Ottón Solís and prompted a manual recount of all ballots. After a month long recount and several appeals from different parties, Arias was declared the official winner with 40.9% of the votes against 39.8% for Solís. When Óscar Arias returned to office, the political debate shifted to the ratification of the Central American Free Trade Agreement (CAFTA). Main supporters of the approval included the President's PLN, which established a coalition with PUSC and ML in Congress to approve the implementation laws in Congress, as well as different business chambers. The main opposition to CAFTA came from PAC, labor unions, environmental organizations and public universities. In April 2007, former PLN Presidential candidate and CAFTA opponent José Miguel Corrales Bolaños won a legal battle at the Supreme Electoral Tribunal, which authorized him to gather over 100,000 signatures to send CAFTA to a referendum and let the people decide the fate of the controversial agreement. As the February 28, 2008 deadline to approve or reject CAFTA loomed, Arias decided to call for the referendum himself, and it took take place on October 7, 2007. CAFTA was approved with 51.5% of voters supporting it, although the election faced criticism due to international, including US, involvement. The Costa Rican general election, 2010 was won by Laura Chinchilla of centrist National Liberation Party, who had been vice president in the previous Arias administration. In May 2010, she was sworn in as the first female President of Costa Rica. In 2014, Luis Guillermo Solís, PAC's presidential candidate campaigning on a platform of economic reform and anti corruption, surprised political observers by winning 30.95% of votes in the first round, while PLN candidate Johnny Araya gained the second most votes with 29.95%. Broad Front's José María Villalta Florez Estrada won 17% of the votes. Soon thereafter, Araya announced that he would cease campaigning, making Solís the favorite. Elections were still be held on April 6, 2014, as required by election law, and Solís won with 77.81% of the votes. According to the BBC, the success of Solís and Villalta is another example of anti neoliberal politics in Latin America. In May 2022, Costa Rica's new president Rodrigo Chaves, right wing former finance minister, was sworn in for a four year presidential term. He had won the election runoff against former president Jose María Figueres.

Сот тармағы

Сот жүйесінің негізгі органы – Жоғарғы Сот. Заң шығарушы жиналыс және төменгі соттар 8 жылдық мерзімге 22 судьяны тағайындайды. Жоғарғы Соттың Конституциялық палатасы деп те аталатын IV палата заңдарды, атқарушылық шараларды және белгілі бір қаулыларды конституциялықтығына қарайды. IV палатадан төменгі соттар заңдық және қылмыстық дауларды қарастырады. Сонымен қатар, Жоғарғы сайлау трибуналы (TSE) – демократиялық сайлауларға жауапты Жоғарғы Соттың тәуелсіз бөлімі. Сот жүйесі саяси жолмен сайланған атқарушы және заңнамалық билік тармақтарынан тәуелсіз болғанымен, ол көбінесе саяси және құқықтық жанжалдарды шешуге жауапкер. Көптеген аймақтарда дауыс беру тойлы атмосфераға ие болады, әр партияның қолдаушылары дәстүрлі түстерді киіп, көліктерін, үйлерін және малдарын түрлі-түсті ленталармен безендіреді.

Саяси партиялар

Қазіргі уақытта Коста-Риканың Заң шығарушы Ассамблеясында тоғыз белсенді саяси партия бар. Тағы он екі партия сайлауға қатысты, бірақ ассамблеяда орын алу үшін жеткілікті дауыс жиная алмады, осылайша Коста-Рикадағы белсенді партиялардың жалпы саны жиырма бірге жетті. 2000 жылдардың басынан бастап, үстемдік құратын PLN партиясының көптеген неолибералдық саясатына қатысты келіспеушіліктер бірнеше партиялар арасындағы одақтардың дәстүрлі партиялық жүйесін бұзды. Ел тұрақты дамуда болғанымен, көптеген саяси партияларға қарай бұрылыс және ПУСК пен ПЗН партияларынан алшақтау – бұл соңғы кездегі өзгеріс. Елдегі түрлі сайланған лауазымдар, мысалы, қала әкімдері мен қалалық кеңес мүшелері, көптеген ұлттық және жергілікті саяси партиялардың өкілдерімен толықтырылған.

Currently, there are nine active political parties with representation in the Legislative Assembly of Costa Rica. An additional twelve parties ran, but did not receive enough votes to earn a seat in the assembly, making the total number of active parties in Costa Rica twenty one. Starting in the 2000s, disagreement about many of the neo liberal policies promoted by the dominant PLN caused the traditional party system of alliances among a few parties to fracture. Although still a stable country, the shift toward many political parties and away from PUSC and PLN is a recent development. Various elected positions within the country, such as mayors and city council members, are held by many different national and local political parties. Political parties in the Legislative Assembly, 2014–2018 Party name (English) Party name (Spanish) Legislative seats (2014) Ideology Historic notes National Liberation Party Partido Liberación Nacional (PLN) 18 Centrist, social democracy Founded in 1951. Controlled the legislative assembly since inception and presidency for all but four elections. Citizens' Action Party Partido Acción Ciudadana (PAC) 13 Progressive, social democracy Founded in 2002. Won presidential election of 2014. Broad Front Frente Amplio (FA) 9 Green, progressivism, humanism Founded in 2004. Never controlled presidency. Social Christian Unity Party Partido Unidad Social Cristiana, (PUSC) 8 Conservatism Founded 1983 by four opposition parties. The main historical opposition to PLN. Three presidential victories in 1990, 1998, and 2002. Libertarian Movement Partido Movimiento Libertario (PML) 4 Classical liberalism, conservatism Founded 1994. Never controlled presidency. Costa Rican Renewal Party Partido Renovación Costarricense (PRC) 2 Christian democracy, conservatism, right wing Founded in 1995. Never controlled presidency. National Restoration Party (Costa Rica) Partido Restauración Nacional (PRN) 1 Social Christianity, conservatism, right wing Founded in 2005. Never controlled presidency. Accessibility without Exclusion Partido Accessibilidad sin Exclusión (PASE) 1 Single issue, rights for people with disabilities Founded 2001. Never controlled presidency. Christian Democratic Alliance Alianza Demócrata Cristiana (ADC) 1 Conservative, provincial (Cartago) Founded in 2012. Recent non represented and defunct political parties Party name (English) Party name (Spanish) Legislative seats (2014) Ideology Historic notes National Union Party Partido Unión Nacional (PUN) 0 Conservatism, Center right Founded in 1901. Existed in various forms and coalition parties. Won the presidency four times (1902, 1928, 1948, 1958, 1966). 1948 election was unrecognized. Defunct as of 2010. National Rescue Party Partido Rescate Nacional (PRN) 0 Center left, Moderate socialist Founded in 1996. Held one legislative seat in 2006. Defunct as of 2010. Union for Change Party Partido Unión para el Cambio (PUC) 0 Centrist, social democracy Founded in 2005. Existed for one election cycle as protest from ex PLN members. Defunct as of 2010. Homeland First Party Partido Patria Primero (PP) 0 Conservative, social democracy, Catholic interest Founded in 2006. Existed for one election cycle as a protest from ex PAC members. Defunct as of 2010. National Democrat Alliance Party Partido Alianza Democrática Nacionalista 0 Social democracy, nationalist Founded in 2004. Opposed CAFTA. Defunct as of 2010. National Integration Party Partido Integración Nacional (PIN) 0 Conservatism, center Founded in 1998. Active as of 2014 election.

Заң шығарушы Ассамблеядағы саяси партиялар, 2014–2018

Партия атауы (ағылшын) | Партия атауы (испан) | Заң шығарушы орын (2014) | Идеология | Тарихи жазбалар
---|---|---|---|---
Ұлттық азаттық партиясы | Partido Liberación Nacional (PLN) | 18 | Орталықшы, әлеуметтік демократия | 1951 жылы құрылған. Құрылғалы бері заң шығарушы ассамблеяны және төрт сайлаудан басқа барлық сайлауларда президенттік лауазымды бақылап келді.
Азаматтық іс-қимыл партиясы | Partido Acción Ciudadana (PAC) | 13 | Прогрессивті, әлеуметтік демократия | 2002 жылы құрылған. 2014 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жетті.
Кең майдан | Frente Amplio (FA) | 9 | Жасыл, прогрессивизм, гуманизм | 2004 жылы құрылған. Ешқашан президенттік лауазымын бақыламаған.
Әлеуметтік-христиандық бірлік партиясы | Partido Unidad Social Cristiana (PUSC) | 8 | Консервативтік | 1983 жылы төрт оппозициялық партия бірігіп құрған. PLN-ге қарсы негізгі тарихи оппозиция. 1990, 1998 және 2002 жылдары үш рет президенттік сайлауда жеңіске жетті.
Либертариандық қозғалыс | Partido Movimiento Libertario (PML) | 4 | Классикалық либерализм, консерватизм | 1994 жылы құрылған. Ешқашан президенттік лауазымды бақыламаған.
Коста-Риканың жаңару партиясы | Partido Renovación Costarricense (PRC) | 2 | Христиандық демократия, консерватизм, оңшыл | 1995 жылы құрылған. Ешқашан президенттік лауазымды бақыламаған.
Ұлттық қалпына келтіру партиясы (Коста-Рика) | Partido Restauración Nacional (PRN) | 1 | Әлеуметтік христиандық, консервативтік, оңшыл | 2005 жылы құрылған. Ешқашан президенттік лауазымды бақыламаған.
Accessibility without Exclusion | Partido Accessibilidad sin Exclusión (PASE) | 1 | Бір ғана мәселе, мүгедектердің құқықтары | 2001 жылы құрылған. Ешқашан президенттік лауазымды бақыламаған.
Христиандық демократиялық одақ | Alianza Demócrata Cristiana (ADC) | 1 | Консервативтік, провинциялық (Картаго) | 2012 жылы құрылған.

Соңғы кездегі өкілдігі жоқ және таратылған саяси партиялар

Партия атауы (ағылшын) | Партия атауы (испан) | Заң шығарушы орын (2014) | Идеология | Тарихи жазбалар
---|---|---|---|---
Ұлттық одақ партиясы | Partido Unión Nacional (PUN) | 0 | Консервативтік, оң орталық | 1901 жылы құрылған. Түрлі формада және коалициялық партияларда болды. Төрт рет президенттікке ие болды (1902, 1928, 1948, 1958, 1966). 1948 жылғы сайлау танылмаған. 2010 жылдан бері қолданылмайды.
Ұлттық құтқару партиясы | Partido Rescate Nacional (PRN) | 0 | Орта сол, орташа социалистік | 1996 жылы құрылған. 2006 жылы бір депутаттық орын алды. 2010 жылдан бері қолданылмайды.
Өзгеріс үшін одақ партиясы | Partido Unión para el Cambio (PUC) | 0 | Орталықшы, әлеуметтік демократия | 2005 жылы құрылған. Бір сайлау циклы бойы PLN бұрынғы мүшелерінің наразылығы ретінде болды. 2010 жылдан бері қолданылмайды.
Отан бірінші партиясы | Partido Patria Primero (PP) | 0 | Консервативтік, әлеуметтік демократия, католик мүддесі | 2006 жылы құрылған. Бір сайлау циклы үшін бұрынғы ПАК мүшелерінің наразылығы ретінде болды. 2010 жылдан бері қолданылмайды.
Ұлттық демократиялық альянс партиясы | Partido Alianza Democrática Nacionalista | 0 | Әлеуметтік демократия, ұлтшыл | 2004 жылы құрылған. CAFTA-ға қарсы болды. 2010 жылдан бері қолданылмайды.
Ұлттық интеграция партиясы | Partido Integración Nacional (PIN) | 0 | Консервативтік, орталық | 1998 жылы құрылған. 2014 жылғы сайлаудан бастап белсенді.

Институттардың мықтылығы

Институционалдық күш саясаттағы маңызды фактор болып табылады, себебі ол саяси институттардың ережелерді күшімен жүзеге асыру, дауларды шешу және қоғамда тұрақтылықты қамтамасыз ету мүмкіндігін анықтайды. Әлсіз институттар тұрақсыздыққа, зорлық-зомбылыққа және авторитаризмге алып келуі мүмкін, ал берік институттар тұрақты және толыққанды демократиямен байланысты. Бұл, әсіресе, институционалдық негіздері нашар елдерде демократияны және тұрақтылықты арттыру үшін институттарды күшейтудің маңыздылығын көрсетеді. Дегенмен, сот жүйесінің тиімділігі және сот процестерінің ұзақтығы туралы алаңдаушылықтар да бар, бұл кейде заңды тиімді қолдануға кедергі келтіруі мүмкін.

Демократиялық институттар

Коста-Рика тұрақты және тиімді жұмыс істейтін демократиясымен, мерзімді, қолжетімді және әділ сайлауларымен, бәсекелестік партиялар жүйесімен және күшті азаматтық қоғаммен әйгілі. Елде президенттік басқару жүйесі, бір палаталы заң шығару органы және көп партиялық жүйе бар. Бірақ, үкіметтегі ашықтық пен жауапкершіліктің жетіспеуі және биліктің шағын саяси элиталардың қолында шоғырлануы сияқты демократиялық институттарға кедергі келтіретін мәселелер де бар.

Мемлекеттік қызметтер

Коста-Рика үкіметі көптеген мемлекеттік қызметтерді ұсынады, оның ішінде денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік әл-ауқат бағдарламалары бар. Коста-Рикадағы "Caja de Seguro Social" COVID-19 пандемиясын ең жоғары сақтықпен басқарып өтті, мемлекеттік денсаулық сақтау жүйелерінің үздік жауаптарының бірін көрсетті. Олардың мемлекеттік денсаулық сақтау жүйесі күшті саяси институттардың дәлелі болып табылады және ел азаматтарының 70% осы қызметтерге толыққанды сенеді. Бұл қызметтер көбінесе жеткілікті қаржыландырылады және жалпы халыққа қолжетімді. Дегенмен, осы қызметтердің сапасы мен тиімділігі, сондай-ақ елдің мемлекеттік шығындарының тұрақтылығына қатысты алаңдаушылықтар да бар.