Кіріспе

Канзас штатының Крауфорд округіндегі қала.

Жирард – АҚШ-тың Канзас штатындағы Крауфорд округінің орталығы және қаласы.

Тарих

Жирард 1868 жылдың көктемінде Кроуфордсвилл қаласына қарсы құрылды және Пенсильвания штатындағы Жирард қаласының атымен аталды, бұл қала Чарльз Стронгтың бұрынғы тұрған жері еді. Ол Канзас-Сити, Форт-Скот және Гальф темір жолының жоспарланған бағытының маңында орналасты, бәсекелесінен үстемдік алу мақсатында. Жирардтағы алғашқы пошта бөлімі 1868 жылдың қыркүйегінде ашылды. Жирардтағы алғашқы той 1868 жылдың 4 шілдесінде өткізілді, онда жексенбілік мектеп және Тәуелсіздік күні тойланды. 1871 жылдың наурыз айында қабылданған заңға сәйкес, Жирард үшінші класс қала статусын алды. Сәуір айының басында алғашқы қалалық шенеуніктер сайланды. Қамқоршылар кеңесінің соңғы отырысы 5 сәуірде, ал жаңа Кеңестің алғашқы отырысы 7 сәуірде өтті.

Банктер

Франклин Плейтер 1871 жылғы маусымда Жирард қаласында алғашқы банк ашты. 1872 жылы ол өзінің бизнесі үшін екі қабатты кірпіш ғимарат салды, ол қаладағы тұңғыш кірпіш ғимарат болды. 1879 жылғы маусымда бұл банкты Е. Р. Моффит құрған Жирард банкі алмастырды. 1882 жылы Жирард банкі Жирард банкіне айналды. 1960 жылдары көптеген кендер жабылды. Бүгінде Оңтүстік-Шығыс Крауфорд округінің ландшафты суға толы, балық аулауға және жабайы жануарларға арналған көлдермен және пайдаланбаған жерлермен жабылған. Тасталған мырыш және қорғасын қорыту зауыттарының қираған қалдықтарын да көруге болады; олардың көптегені қорыту операцияларының уытты қалдықтарымен ластанған Superfund аймақтары болып табылады. 20 ғасырдың бірінші жартысында өнеркәсіптік кен өндіру және қорытумен дамыған экономика 21 ғасырдың басында ауыл шаруашылығымен басым болып табылады.

Иммиграция

Крауфорд округінде тау-кен өнеркәсібінің дамуымен бірге, Оңтүстік Еуропа мен Балқан жарты аралынан келген көптеген иммигранттар шахталарда жұмыс істеу үшін шақырылды. Бұл иммигранттардың көпшілігі бұрынғысынан өзгеше, католицизм дінін ұстанды, ал округте бұрын басымдылығын протестанттық дін құраған. Бұл уақытта әлеуметтік шиеленіс тудырды, бірақ бүгінде Крауфорд округі жыл сайынғы "Кіші Балқан күндері" мерекесі арқылы өзінің Оңтүстік Еуропалық мұрасын тойлайды. Көмірді қазу үшін қала, АҚШ-тың басқа аймақтарынан және Еуропаның көмір өндіретін елдерінен көміршілерді тартуға баса назар аударды. Шетелде, Жерорта теңізі бойында көмір кендерінде гүлденуге уәде беретін хабарламалар таратылды. Бу кеме компаниялары жұмысшыларды іздеу үшін Еуропаға агенттер жіберіп, бір бағытты билеттің құнын өтеді. 1880 жылдан 1915 жылға дейін Канзастың оңтүстік-шығысына иммигранттардың үлкен толқындары келді. Барлығы алпыстан астам ұлттың өкілдері көмір қазып, аймақтың металлургиялық зауыттарында және басқа да салаларда жұмыс істеу үшін келді.

Жирардағы социализм

ХХ ғасырдың алғашқы онжылдықтарында Жирар социалистік саясаттың орталығына айналды. Фермасы Кроуфорд қалашығының жанында орналасқан популист Перси Дэниелс, қысқа мерзімге "Жирард Геральд" газетінің иесі болды және оны өз көзқарастарын тарату үшін пайдаланды; ол 1892 жылы штаттың вице-губернаторы болып сайланды. 1896 жылы Джулиус Уэйланд Миссури штатының Канзас-Сити қаласынан Жирарға көшіп келді және өзімен бірге социалистік "Ақылға шақыру" журналын алып келді. 1900 жылы ол Фред Уорренды өзінің редакторлық қызметіне алды. Уоррен солшылдардың белгілі бір тұлғасы болды және Американың жетекші прогрессивтерін "Ақылға шақыруға" үлес қосуға көндірді. 1904 жылы Уоррен Аптон Синклерге Чикагодағы ет өңдеуші зауыттарындағы иммигрант жұмысшылары туралы роман жазуды тапсырды. Уэйланд Синклерге 500 доллар көлемінде аванс берді, ал ол жеті апталық зерттеуден кейін "Жаңғыл" романын жазды. 1905 жылы жарияланған бұл кітап газеттің таралымын 175 000 данаға дейін арттыруға көмектесті. 1906 жылы Doubleday баспасында жарық көргеннен кейін "Ақылға шақырудың" танымалдылығы артты, сондай-ақ Уэйланд пен Уорренге қарсы шабуылдар күшейді. Уэйлендтің газетінің үлкен сәттілігі оған үлкен таралымды апталық газет шығаратын баспахана құруға мүмкіндік берді; кейде аптасына 400 000-нан астам дана басылды. "Ақылға шақыру" компаниясы "Ақылға шақырудан" басқа жүздеген социалистік басылымдарды шығарды, осылайша Канзастағы Жирардтың атын таныстырды. 1900-жылдардың онжылдығында Юджин В. Дебс Жирарда тұрып, "Ақылға шақыру" журналы үшін жұмыс істеді. Ол 1900 жылғы сайлауда АҚШ президенттігіне Социал-демократиялық партияның үміткері болды. Ол 1904, 1908 және 1912 жылдары Америка Социалистік партиясының тізімі бойынша президенттікке қайта кандидат болды. Дебс 1912 жылғы сайлауда 901 000 дауыс алды (дауыстардың 6%). 1908 жылы ол президенттік науқанын Жирардағы Кроуфорд округі сотының алдынан бастады. 1912 жылы ол Кроуфорд округін жеңіп алды (ел бойынша жеңіске жеткен төрт округтің бірі). Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дебс президент Уилсонның соғысқа қарсы наразылықты басу әрекеттеріне ұшырады. Ол Смит шпионаж актісін бұзғаны үшін кінәлі деп танылды және 1918 жылдың қыркүйегінде 10 жылға бас бостандығынан айырылды. 1920 жылы ол Атланта түрмесінде отырғанда президенттікке кандидат болды. Түрмеде отырғанына қарамастан, ол дауыстардың 3,4% құраған 919 799 дауыс алды. Президент Уоррен Г. Хардинг 1921 жылдың желтоқсан айында Дебсті кешірді. 1915 жылы Эммануэль Юлиус Жирарға көшіп келіп, сол кездегі елдегі ең ірі социалистік журнал "Ақылға шақыру" үшін жазуға шақырылды. 1916 жылы ол Марсет Холдеманға үйленді. Марсеттің тәтесі, Халл Хаустың Джейн Аддамсының ұсынысымен екеуі де Холдеман-Юлиус тегін қабылдады. 1919 жылы Эммануэль "Ақылға шақыру" журналының тең иесі және редакторы болды және Жирарда алғашқы кішкентай кітаптарды басып шығара бастады, ол көп ұзамай оның "Кішкентай көк кітаптар" сериясының негізіне айналды. Оның мақсаты - әдебиетті көпшілікке қолжетімді бағамен ұсыну болды. Тоғыз жылдың соңында кішкентай жоба алып баспа кәсіпорнына айналды; Эммануэль Холдеман-Юлиус "әдебиеттің Генри Форды" ретінде танылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ФБР Дж. Эдгар Гувердің басшылығымен "Кішкентай көк кітаптардың" социализм, атеизм және сексуалдық мәселелерді ашық түрде қарастыруын қауіп ретінде қарастырды; Холдеман-Юлиус жаулар тізіміне қосылды. Бұл "Кішкентай көк кітаптарды" сататын кітап дүкендерінің санының күрт төмендеуіне әкелді. Эммануэль Холдеман-Юлиус 1951 жылдың 31 шілдесінде Жирардағы үйінде қайтыс болды. Оны екінші әйелі Сью Холдеман-Юлиус өзінің жүзу бассейнінде суға батып өлген күйде тапты. Холдеман-Юлиус қайтыс болғаннан кейін де "Кішкентай көк кітаптар" қайта басылып шығарыла берді. Олар 1978 жылға дейін почта арқылы сатылды, содан кейін Жирардағы баспахана мен қойма өртеніп кетті.

Торнадолар

2003 жылдың мамыр айында Кроуфорд округінде жақында есте болған ең үлкен торнадодан төрт адам қаза тауып, оннан астам адам жарақат алды. Оңтүстік-шығыс Канзас және оңтүстік-батыс Миссуриде кем дегенде он адам көз жұмды. Жирард торнадосы бастапқыда F4 дәрежесінде бағаланған, бірақ F5 дәрежесіне көтерілуге үлкен мүмкіндік бар. Торнадо сағат 16:40-та Кроуфорд округінің батысындағы МакКун маңында пайда болып, шамамен жарты мильге жуық ені бар жолды кесіп өтті. Ол Жирардтың шетімен, Рингоның кішкентай қауымынан, Франклиннен және содан кейін Мулберидің шетіне дейін сапар шекті. Бұл қала округ орталығындағы жұмсақ төбелі далаға орналасқан. Ол тура жүйелі жоспармен салынған, ортасында қоғамдық алаң орналасқан.

Климат

Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Жирарда ылғалды субтропиктік климат орналасқан, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.

2020 жылғы халық санағы

2020 жылғы АҚШ халық санағында Жирард қаласында 2496 адам, 1008 үй шаруашылығы және 661 отбасы тіркелді. Халықтың этникалық құрамы: 88,94% (2220) ақ немесе еуропалық американдықтар (оның ішінде 88,02% испандық емес ақтар), 1,92% (48) қара немесе африкалық американдықтар, 0,96% (24) американдық немесе Аляска тумалары, 0,44% (11) азиялықтар, 0,0% (0) Тынық мұхиты аралдары немесе Гавайи тумалары, 0,52% (13) басқа ұлттардан және 7,21% (180) екі немесе одан көп ұлт өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 2,64% (66) құрады. 1008 үй шаруашылығының 31,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар; 45,1%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар; 29,7%-ында күйеуі немесе серігі жоқ әйелдер тұрады. Үй шаруашылықтарының 29,9%-ы жеке адамдардан, ал 18,2%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Халықтың 16,5%-ы жоғары білімге (бакалавр және жоғары) ие деп есептелді. Халықтың 26,6%-ы 18 жасқа дейінгілер, 6,1%-ы 18-ден 24 жасқа дейінгілер, 22,5%-ы 25-тен 44 жасқа дейінгілер, 23,9%-ы 45-тен 64 жасқа дейінгілер, ал 21,0%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 40,4 жас. Әр 100 әйелге 107,0 еркек шалысады. Ер адамдардың орташа табысы 26 813 доллар (+/- 5 417 доллар), ал әйелдердің орташа табысы 22 266 доллар (+/- 3 671 доллар) құрайды. 16 жастан асқандардың орташа табысы 25 070 доллар (+/- 4 501 доллар) шамасында. Шамамен 10,1% отбасы және халықтың 14,6%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 27,6%-ы және 65 жастан асқандардың 14,1%-ы.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 2789 адам, 1080 үй шаруашылығы және 710 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1228 тұрғынжай бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,4% ақ нәсілді, 1,8% афроамерикалық, 0,8% американдық үндістер, 0,2% азиялық, 0,9% басқа нәсілдерден және 2,0% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 2,7% құрады. 1080 үй шаруашылығының 31,6% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 48,4% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,2% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 4,1% -ы әйелі жоқ ерлер, ал 34,3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,5% жеке тұлғалардан тұрды, ал 14,4% -ы 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,43 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,97 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 39 жасқа тең. Тұрғындардың 24,9% 18 жасқа дейін, 7% 18 мен 24 жас аралығында, 24,8% 25 пен 44 жас аралығында, 24,6% 45 пен 64 жас аралығында және 18,7% 65 жастан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,2% ер адам және 51,8% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 2773 адам, 1063 шаруашылық және 723 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1219 тұрғын үйден тұратын. Қаланың нәсілдік құрамы: 96,93% ақ нәсілді, 1,05% афроамерикалық, 0,54% американдық үндістер, 0,11% азиялық, 0,04% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,22% басқа нәсілдер және 1,12% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 0,69% құрады. 1063 шаруашылықтың 32,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 53,2%-ы бірге тұратын күйеу жұбайлар, 11,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын, ал 31,9%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 28,2%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 16,7%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,42 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,95 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 24,8%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,4%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,9%, 45-64 жас аралығындағылар – 19,8% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 20,1%. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 92,0 еркек шамасында келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 90,2 еркек шамасында келді. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 32 847 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 37 014 доллар болды. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 26 431 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 20 682 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 668 долларға тең. Отбасылардың 8,1%-ы және халықтың 13,4%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 20,4%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 5,5%-ы.