Кіріспе
Лоуренс – АҚШ-тың Канзас штатындағы Дуглас округінің орталығы және қаласы. Лоуренс – студенттік қала, Канзас университеті мен Хаскелл үнді ұлттары университетінің орналасқан жері. Лоуренс Жаңа Англия эмигранттарға көмек көрсету компаниясы (NEEAC) құрған және Массачусетс штатынан шыққан аболиционист Амос А. Лоуренс атымен аталады, ол осы елді мекенге қаржылық көмек және қолдау көрсеткен. Лоуренс «Канзас қанды кезеңі» (1854–1861) оқиғаларының орталығы болды, сондай-ақ Вакаруса соғысының (1855) және Лоуренс қаласын тонаудың (1856) куәсі болды. Америка Азамат соғысы кезінде Лоуренс қырғыны (1863) осы жерде болды. Лоуренс еркін штат саясатының алғашқы орталықтарының бірі ретінде пайда болды. Оның экономикасы ауыл шаруашылығы, өндіріс және білім беру сияқты көптеген салаларды қамтыды, Канзас университеті 1865 жылы, ал Хаскелл үнді ұлттары университеті 1884 жылы құрылғаннан бастап дамыды.
Тұрғызу және алғашқы жылдары
Кау халқы, сондай-ақ Канса деп те аталады, 17 ғасырдың соңында немесе 18 ғасырдың басында қазіргі Лоренс орналасқан аймақты қоныстандырды. АҚШ үкіметімен жасалған келісімдер сериясы Кау халқын 1830 жылы құрылған Шауни және олардың үнді резервациясына жерін беруге мәжбүр етті. Канзас территориясы 1854 жылдың мамыр айында құрылды. Осы кезеңде Орегон жолы Канзас өзенімен қатар жүріп, қазіргі Лоренс орналасқан жерге жуық өтті. Аймақтағы бір төбе, сол кезде Хогбек қырқасы деп белгілі болған, ал қазір Орид тауы деп аталатын, Канзас және Вакаруса өзендерін бөліп тұратын суайдында орналасқан. Бұл төбе жолмен келе жатқандар үшін бағдаршам және қарау орны ретінде пайдаланылды. Аумақ 1854 жылға дейін қоныстануға ресми түрде жабық болғанымен, аймақта, әсіресе Канзас өзенінің солтүстігінде бірнеше "жер басып қоныстанғандар" болды. Лоренс қаласы "таза саяси себептермен" құрылды, ол АҚШ-та 1800 жылдардың басында және ортасында қызу талқыланған құлдық мәселесімен байланысты болды. Мичиган сенаторы Льюис Касс және Иллинойс сенаторы Стивен А. Дуглас бастаған Солтүстік демократтары құлдық мәселесінде орталық позиция ретінде "халық егемендігін" жақтады. Оның қолдаушылары бұл жаңа құрылған территориялардың азаматтарына (Вашингтон саясаткерлеріне емес) өз жерлерінде құлдықтың заңдылығын тікелей анықтауға мүмкіндік беретіндіктен, демократиялық деп санайтын. Дуглас ақырында халық егемендігін өзінің Канзас-Небраска заңының негізі етіп жасады, ол 1820 жылғы Миссури келісімін жойды және 1854 жылы Конгресс қабылдаған Канзас және Небраска территорияларын құрды. Христиан аболиционисі және протестант пасторы Ричард Кордли кейінірек бұл заң қабылданғаннан кейін "солтүстікте көңілсіздік сезімі пайда болды" деп атап өтті, өйткені оның қабылдануы "Канзасты құлдыққа ашу мүмкіндігін ашты, көптеген адамдар бұл Канзастың құлдық штатқа айналуымен тең деп ойлады". Бұл негізінен жақын орналасқан Миссури штаты құлдыққа рұқсат бергендіктен және көптеген адамдар Канзас территориясындағы алғашқы қоныстанушылар Миссуриден келетінін және құлдыққа деген құмарлықтарын әкеледі деп болжады. Осы қоныстанушылар тез арада "Еркін штаттар" деп танылды. Бұл заң қабылданбас бұрын да, кейбір адамдар осы идеяға ие болды. 1854 жылдың мамыр айының басында Томас В. және Оливер П. Барбер, Сэмюэл Уокер және Томас М. Пирсон атты төрт адам жаңа территорияны аралап, қоныстануға жақсы жер табуға ниеттенді. Олардың саяхаты Хогбек қырқасының жолымен өтті, болашақта Лоренс болады. Канзас-Небраска заңы олар территорияда болған кезде қабылданды және олар басқаларды да келуге көндіруде маңызды рөл атқарды. Кордли өзінің 1895 жылғы "Лоренс тарихы" кітабында былай деп жазды: [Канзасқа халықты көшіру үшін] ең жүйелі және кең ауқымды қозғалысты "Жаңа Англия эмигранттарға көмек көрсету компаниясы" жасады. Олардың жұмысын бірден бастаған Эли Тайер (АҚШ Өкілдер палатасының республикалық мүшесі), Амос А. Лоуренс (республикалық аболиционист және кәсіпкер) және басқалар, халықтың қызығушылығын оятып, Канзасқа эмиграцияны жеңілдетуге шаралар қабылдады. Маусым айының басында, 1854 жылы, олар доктор Чарльз Робинсонды (Фитчбургтен) және Чарльз Х. Бранскомб мырзаны (Холиокеден) территорияны зерттеуге және колония үшін жерді таңдауға жіберді. Олар жердің сұлулығын және көріністің ғажайыптығын атап өтті. Олар кейін не болатынын ойлады ма, белгісіз, бірақ бірінші отар үшін орын таңдау уақыты келгенде, доктор Робинсон бұл төбеден ашылған көріністі еске алды, және бұл соңғы шешімде маңызды рөл атқарды. Сондықтан ол елді мекендерді іздеу үшін жіберілгенде, бұл жер оған мүлдем бейтаныс болған жоқ. Бранскомбқа Канзас өзенін Форт Райлиге дейін зерттеу тапсырылды, ал Робинсон Форт Ливенворт және оған жақын қала маңындағы жерлерді барлады; олар зерттеп шыққан аумақты бағалағаннан кейін екеуі де Жаңа Англия эмигранттарға көмек көрсету компаниясына (NEEAC) Орегон жолының бойындағы Хогбек қырқасының жанындағы жерді иеленуге қоныс аударушыларын жіберуге кеңес берді. Олар бұл жерді "үндістер жер құқығын берген алғашқы жер" болғандықтан таңдады. Бұл аймақ сондай-ақ Орегон жолына ғана емес, сонымен қатар Санта-Фе және 1846 жылғы әскери жолдарына жақын болғандықтан тартымды болды. Робинсон мен Бранскомбтың барлауымен бірге NEEAC кейбір мүшелерін Канзасқа қоныстануға шақырды. Нәтижесінде, Эли Тайер кейіннен "пионерлік колония" деп атаған, тек 29 адамнан тұратын топ өз еркімен жұмысқа кірісті. Осы оқиғалардың бәрі жүріп жатқан кезде, Робинсон мен Сэмюэл С. Померой (аболиционист және АҚШ Өкілдер палатасының республикалық мүшесі) басшылығымен Вустерден (Массачусетс штаты) 31 тамызда 67 адамнан тұратын топ аттанды; Канзасқа бара жатқанда, осы топқа ұқсас саяси көзқарастағы қоныс аударушылар қосылды, және 9-11 қыркүйекте тобы 114 адамға дейін жетті. Бұл екінші топқа шамамен он әйел, бірнеше бала және бірнеше музыкант кірді. 20 қарашада бесінші және 1 желтоқсанда алтыншы топтар келді. 18 қыркүйекте ерте қоныс аударушылар жиналып, "ерікті муниципалдық үкімет" құрды, ал 20 қыркүйекке дейін қоныс аударушылар қалаларын басқару үшін тыйым салатын Мэн заңының қағидаларын қамтитын конституцияны бекітті. Қоныс аударушылар құлдыққа жақтас адамдардың "еркін штаттарды елден қуу керек" деген қауіптеріне қарсы құрылды. Басқалары Лоренсқа оның құрметіне қаланың атын қойса, ол оларға қаржылық көмек көрсетуге бейім болады деп үміттенеді, бұл сәтті болды. "Лоренс" таңдауының тағы бір себебі - оның "Одақтың кез келген бөлігінде жаман даққа толы емес" еді. Конгресске делегаттарды сайлау кезінде қырқыс болды; ол Генри Дэвис атты адамның Луций Кибби атты еркін штат адамын Арканзас тісқабығымен шабуымен аяқталды. Кибби Дэвисті атып тастағанда төбелес аяқталды, бұл Канзастағы алғашқы кісі өлтіру болды. Лоренстегі алғашқы почта бөлімі 1855 жылдың қаңтар айында құрылды, ал Э. Д. Лэдд қаланың алғашқы почта бастығы болып тағайындалды. 1855 жылдың 10 қаңтарында Канзастағы алғашқы мектеп Лоренсте ерікті үлестермен құрылды және оны Эдвард П. Фитч оқытты. Сайлаудан бұрын халық санағы Канзастың халқы 8601 адамды құрайтынын, оның ішінде 2905 сайлаушы бар екенін анықтады. Лоренсте, нақтырақ айтқанда, 369 сайлаушы болды. 1855 жылдың 30 наурызындағы заң шығарушы сайлауда Миссуриден келген 700-1000 қарулы құлдыққа жақтас адамдар сайлауға қатысты. Олар 100-ден астам вагонмен келді және олардың қарулары - мылтықтар, мылтықтар, пистолеттер және Боуи пышақтары болды. Олар сонымен қатар екі артиллерия бөлімін әкелді. Олардың көп санына байланысты оларға ешқандай қарсылық көрсетілмеді. Олар түнгі уақытта Лоренсте кемпінг жасап, ертесіне Миссуриге қайтып кетті. Сайлау учаскесінен Силас Бонд атып тасталды және "жағымсыз еркін штат адамы" болғандықтан сайлаудан қуылды. Халық Канзас губернаторы Эндрю Ридерге сайлауды жоюға шақырып, ол бастапқыда келісті, бірақ құлдыққа жақтас адамдардан қорқытылғаннан кейін, наразылық білдірген аудандарда, мысалы Лоренсте тағы бір сайлау өткізуге шешім қабылдады. Лоренс халқы бұл ештеңе бермейді деп ойлады және не боларын не істеу керектігіне қатысты көптеген адамдардың көңілінде күмән болды. 1855 жылдың маусым айында Лоренсте жиналыс өтті, онда заң шығарушылар қабылдаған кез келген заңға қарсы тұруға ниетті резолюциялар қабылданды және заң шығарушылардың "Миссисипиден келген қарулы басып алушылар" арқылы сайланғанын жариялады. Еркін штат көшбасшылары Джордж В. Дайтцлерді шығысқа қару-жарақ алу үшін жіберді. Амос Лоуренс және басқалар мылтықтармен толтырылған жәшіктерді жіберді, оларды "кітаптар" деп белгіледі, өйткені "шекара бұзылғандарына кітаптардың қажеті жоқ, олар тоқталмай өтіп кетті". Робинсон мен Бранскомбтың барлауымен бірге NEEAC мүшелерінің кейбіреулерін Канзасқа қоныстануға шақырды. Нәтижесінде, Эли Тайер кейіннен "пионерлік колония" деп атаған, тек 29 адамнан тұратын топ жұмысқа кірісті. Осы оқиғалардың бәрі жүріп жатқан кезде, Робинсон мен Сэмюэл С. Померой (аболиционист және АҚШ Өкілдер палатасының республикалық мүшесі) басшылығымен Вустерден (Массачусетс штаты) 31 тамызда 67 адамнан тұратын топ аттанды; Канзасқа бара жатқанда, осы топқа ұқсас саяси көзқарастағы қоныс аударушылар қосылды, және 9-11 қыркүйекте тобы 114 адамға дейін жетті. Бұл екінші топқа шамамен он әйел, бірнеше бала және бірнеше музыкант кірді. 20 қарашада бесінші және 1 желтоқсанда алтыншы топтар келді. 18 қыркүйекте ерте қоныс аударушылар жиналып, "ерікті муниципалдық үкімет" құрды, ал 20 қыркүйекке дейін қоныс аударушылар қалаларын басқару үшін тыйым салатын Мэн заңының қағидаларын қамтитын конституцияны бекітті. Қоныс аударушылар құлдыққа жақтас адамдардың "еркін штаттарды елден қуу керек" деген қауіптеріне қарсы құрылды. Басқалары Лоренсқа оның құрметіне қаланың атын қойса, ол оларға қаржылық көмек көрсетуге бейім болады деп үміттенеді, бұл сәтті болды. "Лоренс" таңдауының тағы бір себебі - оның "Одақтың кез келген бөлігінде жаман даққа толы емес" еді. Конгресске делегаттарды сайлау кезінде қырқыс болды; ол Генри Дэвис атты адамның Луций Кибби атты еркін штат адамын Арканзас тісқабығымен шабуымен аяқталды. Кибби Дэвисті атып тастағанда төбелес аяқталды, бұл Канзастағы алғашқы кісі өлтіру болды. Лоренстегі алғашқы почта бөлімі 1855 жылдың қаңтар айында құрылды, ал Э. Д. Лэдд қаланың алғашқы почта бастығы болып тағайындалды. 1855 жылдың 10 қаңтарында Канзастағы алғашқы мектеп Лоренсте ерікті үлестермен құрылды және оны Эдвард П. Фитч оқытты. Сайлаудан бұрын халық санағы Канзастың халқы 8601 адамды құрайтынын, оның ішінде 2905 сайлаушы бар екенін анықтады. Лоренсте, нақтырақ айтқанда, 369 сайлаушы болды. 1855 жылдың 30 наурызындағы заң шығарушы сайлауда Миссуриден келген 700-1000 қарулы құлдыққа жақтас адамдар сайлауға қатысты. Олар 100-ден астам вагонмен келді және олардың қарулары - мылтықтар, мылтықтар, пистолеттер және Боуи пышақтары болды. Олар сонымен қатар екі артиллерия бөлімін әкелді. Олардың көп санына байланысты оларға ешқандай қарсылық көрсетілмеді. Олар түнгі уақытта Лоренсте кемпінг жасап, ертесіне Миссуриге қайтып кетті. Сайлау учаскесінен Силас Бонд атып тасталды және "жағымсыз еркін штат адамы" болғандықтан сайлаудан қуылды. Халық Канзас губернаторы Эндрю Ридерге сайлауды жоюға шақырып, ол бастапқыда келісті, бірақ құлдыққа жақтас адамдардан қорқытылғаннан кейін, наразылық білдірген аудандарда, мысалы Лоренсте тағы бір сайлау өткізуге шешім қабылдады. Лоренс халқы бұл ештеңе бермейді деп ойлады және не боларын не істеу керектігіне қатысты көптеген адамдардың көңілінде күмән болды. 1855 жылдың маусым айында Лоренсте жиналыс өтті, онда заң шығарушылар қабылдаған кез келген заңға қарсы тұруға ниетті резолюциялар қабылданды және заң шығарушылардың "Миссисипиден келген қарулы басып алушылар" арқылы сайланғанын жариялады. Еркін штат көшбасшылары Джордж В. Дайтцлерді шығысқа қару-жарақ алу үшін жіберді. Амос Лоуренс және басқалар мылтықтармен толтырылған жәшіктерді жіберді, оларды "кітаптар" деп белгіледі, өйткені "шекара бұзылғандарына кітаптардың қажеті жоқ, олар тоқталмай өтіп кетті".
The most systematic and extensive movement [to populate Kansas], however, was made [by] "The New England Emigrant Aid Company" The men engaged in it, Eli Thayer [a Republican in the United States House of Representatives], Amos A. Lawrence [a Republican abolitionist and businessman], and others, began their work at once, arousing public interest and making arrangements to facilitate emigration to Kansas. As early as June, 1854, they sent Dr. Charles Robinson, of Fitchburg, and Mr. Charles H. Branscomb, of Holyoke, to explore the territory and select a site for a colony [Previously] Robinson [had journeyed to Kansas, during which] his party climbed the hill along this spur, and looked off over what was afterwards the site of Lawrence. They marked the beauty of the spot and the magnificence of the view. Whether they thought then of what might afterwards occur is not known; but when the time came to select a location for the first colony, Dr. Robinson remembered this view from the hilltop, and this doubtless had much to do in the final decision. When he was asked, therefore, to go and explore the country with a view to locating colonies, it was not altogether an unknown land to him. Branscomb was tasked with exploring the Kansas River up to about Fort Riley, while Robinson scouted land near Fort Leavenworth and the nearby city of the same name; after assessing the territory they had surveyed, the two recommended the New England Emigrant Aid Company (NEEAC) send its settlers to claim territory along the Oregon Trail near Hogback Ridge. The two likely chose this site because it was the "first desirable location where emigrant Indians had ceded their land rights". The area was also attractive because it was close to not only on the Oregon Trail, but also the Santa Fe and the 1846 Military Trails. Concurrent with Robinson and Branscomb's exploration, the NEEAC was soliciting some of its members to settle in Kansas. In the end, a group of only 29 menwhich Eli Thayer later called the "pioneer colony"volunteered for the job. While all of this was unfolding, a followup party of 67, guided by Robinson and Samuel C. Pomeroy (an abolitionist and a Republican member of the United States House of Representatives), left Worcester, Massachusetts, on August 31; along the way to Kansas, settlers of similar political inclinations joined this group, and when the party reached its destination on September 911, it had grown to about 114 people. This second party included about ten women, a number of children, and several musicians. followed by a fifth on November 20 and a sixth on December 1. On September 18, the early colonists convened and established a "voluntary municipal government", and by September 20, the settlers had approved a constitution that included principles of prohibitionatory Maine law to govern their town. The settlement was created against threats by pro slavery men that the free staters ought to be "driven from the country". Others hoped that if they named their town after him, Lawrence would be inclined to support them with monetary donations, which proved correct. Another factor making "Lawrence" a popular choice was that it had "no bad odor attached to it in any part of the Union". to elect Congressional delegates, there was a commotion; it ended with a man named Henry Davis attacking a free stater man named Lucius Kibbee with an Arkansas toothpick knife. The fight ended when Kibbee shot Davis, making this Kansas's first homicide. The first post office in Lawrence was established in January 1855, and E. D. Ladd was appointed the town's first postmaster. On January 10, 1855, the first school in Kansas was established in Lawrence by voluntary contributions, and it was taught by Edward P. Fitch. Before the election, a census determined Kansas had a population of 8,601 with 2,905 of them being voters. Lawrence, specifically, had 369 voters. At the legislature election on March 30, 1855, about 700–1,000 armed pro slavery men from Missouri voted at the election. They came in over 100 wagons, and they were armed with guns, rifles, pistols, and Bowie knives. They also brought two pieces of artillery. Due to their large numbers, they went unchallenged. They left for Missouri the next morning, having camped in Lawrence the night before. Silas Bond was shot at and driven from the polls on the grounds he was "an obnoxious free state man". The people appealed to Governor Andrew Reeder to set the election aside, to which he agreed initially, but after being threatened by pro slavery people, he decided to hold another election in districts in which there were protests, such as Lawrence. The people of Lawrence felt this did nothing, and many were uncertain about what would happen or what they needed to do. In June 1855, a meeting was held in Lawrence, at which resolutions were adopted intending to resist any laws that may be passed by the legislature, and they declared that the legislature was elected by "armed usurpers from Missouri". The free state leaders sent George W. Deitzler to the east to secure weapons from other anti slavery people. Amos Lawrence and others sent crates full of rifles, to which they labeled "books" because "the border ruffians had no use for books, [and] they came through without being disturbed." With the help of Horace Greeley, a howitzer was sent to Lawrence. got a boost when acting territorial governor Daniel Woodson appointed the zealously proslavery settler Samuel J. Jones to the office of county sheriff. Then, in October 1855, the outspoken abolitionist John Brown arrived in the Kansas Territory; he brought with him a wagon load of weapons with which he intended to use to fight off "Satan and his legions" (i. e., proslavery settlers). For much of 1855, the pro and antislavery factions existed uneasily. Then on November 21, 1855, after an intense verbal altercation, the proslavery settler Franklin N. Coleman shot the Free Stater Charles Dow in the head, killing him. According to the Border War Encyclopedia, "Politics had not motivated Coleman to kill Dow, but the murder marked the genesis of the violent political divisions that characterized Kansas for the next 10 years." He was rescued at one in the morning, just two hours after the arrest. As the gang of free staters were heading back, they were unsure of what to do. They consulted with Charles Robinson, and they all realized the pro slavery people would label this act of breaking someone out of jail as an insurrection. They realized the militia would be called to carry out the arrests of those who broke Branson out of jail, but that they would likely use it as an excuse to destroy Lawrence. The rest of the city was unaware of the rescue at this time. It was decided that the men who broke Branson out of jail would need to keep out of the way. Robinson informed the others at a meeting of citizens that morning, to which they agreed. They then started preparing the city for defense.
Жұмыстан шығару
Қауіпті қоныстанушыларды тыныштандыру үшін Канзас аймағының губернаторы Уилсон Шаннон Канзас милициясын араласуға шақырды. Шаннон милицияны Канзастықтардан құруды ниеттенген, бірақ Джонс 1200–1500 құлшынысты адамнан тұратын шағын әскер жинады, олардың барлығы 50-ден басқасы Миссуриден келді. Лоренстің тұрғындары Джонстың әскері туралы білгенде, "Бичердің Киелі кітаптарымен" қаруланған 600–800 адамнан тұратын қорғаныс милициясын құрды. Робинсон қаладағы әскери операцияларды басқаруға таңдалды, болашақ сенатор Джеймс Лейн оның оң қол бастығы болып таңдалды, сондай-ақ қаланың күзетін ұйымдастырған "қауіпсіздік комитеті" құрылды, ол шамамен 20 адамнан тұратын топтарды ұйымдастырды. Лоуренске Джон Браун және оның төрт ұлы: Джон кіші, Оливер, Оуэн және Уотсон көмектесті. Жермен немесе мылтық орларымен бес бекініс салынды және берік қорғаныс дайындалды. Екі тарап та соғысуға дайын болғанмен, екі милиция арасындағы тікелей қақтығыс, кем дегенде, Канзастың суық қысының арқасында болдырған жоқ. 8 желтоқсанда Шаннонның шыдамы таусылып, екі тараптың өкілдерін Франклиндегі құлшыныстың бекінісінде бейбітшілік шартына қол қою үшін кездесуге бұйрық берді. Шарттарға келісім келді, және көптеген көндіруден кейін Миссури әскері бұл аймақтан өкінішпен кетіп қалды. Бұл қақтығыс, оның көлемі мен ауқымы шағын болғанына қарамастан, кейіннен "Вакаруса соғысы" деп аталды. Бірнеше аптадан кейін, 11 мамырда федералды маршал Израиль Б. Дональдсон бұл әрекет таңдалған құлшынысқа қарсы қоныстанушыларға қарсы ордерлердің заңды орындалуына кедергі келтірді деп жариялады. Бұл жариялама Канзас штатының үлкен қазылар алқасының "Лоуренстегі "Free State" қонақ үйі әскери тұрақтандыру және қорғаныс мақсатында, парапетпен және оқ тесіктерімен жабдықталған, артиллерия мен жеңіл қаруды қолдануға арналған, осылайша қоғамдық қауіпсіздікке қауіп төндіріп, елде бүлік пен наразылықты қоздырған" деген қорытындысымен нығайтылды. Дональдсон, Джонс және Миссури сенаторы Дэвид Райс Атчисон шамамен 800 оңтүстік штатынан келген адамнан тұратын тағы бір әскер жинады. Бұл әскердің ресми мақсаты заңды тұтқындау ордерлерін орындау болды, бірақ топ Лоуренстің еркін штаттардың ошағын жоюға да ниеттенді. 21 мамырда Дональдсон мен Джонс қалаға кіріп, олардан қашқандарды тұтқындады. Лоуренстің тұрғындары офицерлердің бейбіт түрде кеткеніне үміттенсе де, бұл орындалмады. Джонс және оның адамдары құлшынысқа қарсы газеттердің кеңселеріне шабуыл жасады. Олар баспахананы қиратты, баспа әріптерін жақын жердегі Канзас өзеніне лақтырып, газеттердің басылған даналарын желге шашыратып жіберді. Содан кейін құлшынысты жақтаған топ Фри-Стейт қонақ үйін зеңбірекпен атқылап, өртеп жіберді. Джонс пен оның адамдары 30 мың долларлық құнды заттарды тонады. Джонс қаладан кеткенде, Робинсонның үйін де өртеп жіберді. Қала толығымен тоналғанымен, шабуылдың адам шығыны аз болды: Джонстың тобының бір мүшесі құлаған тасқа тиіп қаза тапты. 1856 жылдың қыркүйек айының соңында, Канзас штатының Ауыл шаруашылығы жөніндегі кеңесінің 1878 жылғы екі жылдық есебінде көрсетілгендей, "Лоуренстің алдынан 2700 құлшынысты адам пайда болды, ал қала майор Дж. Б. Эбботт басқаратын еркін штаттардың адамдарымен уақытша қорғалды".
Құлшылыққа қарсы капитал
1855 және 1857 жылдары Лоренс Лекомптон қаласындағы құлдықты қолдайтын үкіметтен жарғы алды, бірақ «Боғус заң шығарушы жиналысына» қарсы тұрған азаматтар оны қабылдаудан бас тартты, себебі ол Лоренсті құлдықты қолдайтын заңдар бойынша ұйымдастыруға тиіс еді. 1857 жылдың шілдесінде Лоренс азаматтары өздері жасайтынға дейін, еркін штаттың заңнан тыс заң шығарушы органынан «ресми» қалалық жарғы алуға тырысты. Осы кезде Лоренс қаласының алғашқы азаматтарының күресі жеміс бере бастады. 1857 жылғы сайлауда еркін штат жақтастары басымдыққа ие болып, аумақтық заң шығарушы жиналыстан құлдықты қолдайтын көпшілікті қуғыздады. Келесі жылдың басында Самуэль Джонс, Лоренстің еркін штат халқының жауы, шериф лауазымынан кетіп, аумақтан кетуге мәжбүр болды. 1858 жылдың 16 қаңтарында Лоренс Дуглас округінің орталығы деп жарияланды (бұрынғысы Лекомптон болған), ал ақпан айында заң шығарушы орган шілдеде, бір жылға жетпес бұрын жасалған қалалық жарғыны бекітті. Содан кейін Джеймс Блад қаланың алғашқы мэрі болып сайланды. Осы кезеңде құлдыққа қарсы заң шығарушы жиналыс жиі Лоренсте өткізіліп, 1858 жылдан 1861 жылға дейін Канзас территориясының де-факто астанасы болды (Лекомптон басқарушы органның заңды орталығы болса да). 1859 жылы Вайандот конституциясы жасалып жатқанда, құлдық күштері Канзасты бақылауға талпынуда сәтсіздікке ұшырағаны анық болды. Бірақ Канзастың Одаққа еркін штат ретінде қосылуы «Канды Канзас» кезеңін аяқтады, бұл Америка Азамат соғысының басталуымен бірге болды. Канзастың еркін штат ретінде қабылдануы, оған дейін оны тоқтатып келген құлдықты қолдайтын штаттардың конгрессмендерінің кетуінен кейін болды. Соғыс кезінде Лоренс Джейхокер партизандық отрядтарының (сондай-ақ «Қызыл аяқтар» деп те аталды) бекінісіне айналды, олардың қатарында Джеймс Лейн, Джеймс Монтгомери және «Док» Дженнисон болды. Бұл топтар Миссуридің батыс бөлігіне шабуыл жасап, мүлікті ұрлап, фермаларды өртеп жіберді; Оңтүстік тұрғындарының пікірінше, осы Джейхокерлердің ұрлаған мүліктері Лоренсте сақталған. 1863 жылдың 21 тамызында Уильям Квантрилл және оның жүздеген конфедерациялық шабуылшылары Лоренске шабуыл жасап, оны қиратты. Лоренстегі көптеген үйлер мен кәсіпорындар өртеліп, 150-200 еркек пен бала өлтірілді, 80 жесір және 250 жетім қалды. Лоренс қырғынынан кейін аман қалғандар мен олардың Одақшыл одақтастары зақымды орындарды тазалап, қоныстарын қайта жаңғыртуға кірісті. Өте суық қыс салдарынан азаматтар жұмысты уақытша тоқтатуға мәжбүр болды, бірақ 1864 жылы қайта құру жұмыстары жалғасты, Ричард Кордли сипаттағандай, «діни міндеттемеге» ұқсас ынтамен аяқталды. 1863 жылғы оқиғаның ауыр салдарынан Лоренс азаматтары осы қайта құру кезеңінде алаңдады; Кордли былай деді: «Партизандық шабуылдар туралы әңгімелер көп, және Лоренс халқы оларға өте сезімтал болды». Соның салдарынан Лоренс азаматтары қаланы қорғау үшін компаниялар құрды. Осы кезеңде федералды үкімет Орид тауында бірнеше әскери бекеттер (олардың ішінде Еуинг лагері, Лагерь қарауыл және Форт-Улисс) салған, олар қаланы күзету үшін орналасқан. Алайда Лоренске ешқандай шабуылдар жасалмады, және соғыс аяқталғаннан кейін бұл бекеттер тасталып, бөлшектелді.
Азамат соғысынан кейінгі кезең
Канзаста университет ашуға жасалған әрекеттер 1855 жылы басталды, бірақ Канзас 1861 жылы штат мәртебесін алғаннан кейін ғана осы әрекеттер жеміс берді. 1859 жылы Лоуренс университеті деп аталатын білім беру мекемесі ұсынылды, бірақ ол ешқашан ашылмады. Канзас штаты құрылғанда, Канзас Конституциясына мемлекеттік университет құру туралы ереже енгізілді, соның нәтижесінде Лоуренс пен Эмпория қалалары үміткер болып қалды. Лоуренс университетіне Амос Лоуренстен 10 000 доллар және 40 акр (160 000 м²) жер сыйға тартылғандығы заң шығарушылар үшін маңызды фактор болды. Ақырында Лоуренс Эмпорияны бір дауыс айырмасымен жеңіп шықты, және 1866 жылы Канзас университеті (KU) студенттерге есігін ашты. Канзас өзенінің оңтүстігіндегі Канзаста жұмыс істеген алғашқы пойыз 1867 жылдың 1 қарашасында Лоуренс қаласынан өзенді кесіп өтті. 1870-ші жылдардың басында энергия дағдарысына тап болған қала, Канзас өзеніне бөгет салу үшін Орландо Дарлингпен келісім шарт жасасты. 1873 жылғы қыста мұз үйіріліп, дайын болмаған бөгеттің бір бөлігін қиратқаннан кейін Дарлинг жұмысынан кетіп, көп ұзамай Лоуренсті тастап кетті. Лоуренс Лэнд энд Уотер Компани сол жылы бөгетті аяқтады, бірақ маусымдық су тасқынынан бөгетке келген зиян компанияны мазалады, ол 1878 жылы банкротқа ұшырады. Содан кейін бөгетті Джеймс Х. Гоуэр мен оның күйеу баласы Джастин ДеУитт Боуэрсок сатып алды. Тек Боуэрсок 1879 жылы бөгетті жөндеу жұмыстарын өз мойнына алғаннан кейін ғана бөгетке келген зиян тоқтады. Канзас штатындағы жалғыз гидроэнергетикалық бөгет болып табылатын Боуэрсок бөгеті Лоуренс қаласының өнеркәсіптік орталық ретінде дамуына көмектесті. Бөгет 1968 жылы жабылды, бірақ 1977 жылы Боуэрсок электр станциясының жанында жаңа қалалық әкімдік салуды қалаған қаланың көмегімен қайта ашылды. Канзастағы алғашқы желмен жұмыс істейтін диірмен 1863 жылы Лоуренсте, қазіргі 9-шы көше мен Эмери-роудтың қиылысында салынды. Ол Квантрилдің шабуылы кезінде ішінара қирады, бірақ 1864 жылы 9 700 долларға қайта салынды. Диірмен 1885 жылдың шілдесіне дейін жұмыс істеді, бірақ 1905 жылдың 30 сәуірінде өрт сөндірілмей, толығымен жанып кетті. 1887 жылы мектептің Лоуренсте орналасуына ықпал еткен заң шығарушы Дадли Хаскеллдің құрметіне мектеп атауы Хаскелл институты болып өзгертілді. 1993 жылы атау тағы да өзгертіліп, Хаскелл Үнді ұлттары университеті деп аталды.
ХХ ғасыр және одан кейінгі
1888 жылы Уоткинс Ұлттық банкі 11-ші және Массачусетс көшелерінің қиылысында ашылды. Ябез Б. Уоткинс құрған бұл банк 1929 жылға дейін қызмет етті. Банк иесі Уоткинстің жесірі, Элизабет – қайырымдылықпен айналысқан, Канзас университеті мен жергілікті екі аурухананың құрылысына қаржы жұмсаған әйел. Ол банк ғимаратын қала әкімдігіне сыйға тартты. 1970 жылы қала жаңа әкімдік ғимаратын салды. 1975 жылы ауқымды жөндеуден кейін банк Елизавета М. Уоткинс атындағы Қоғамдық мұражай ретінде қайта ашылды. 1903 жылы Канзас өзені тасып, Лоуренс қаласында, әсіресе Солтүстік Лоуренсте мүліктік зиян келтірді. Су деңгейі 27 футқа жетті, және су тасқынының іздері бүгінге дейін кейбір ғимараттарда көрініп тұр, әсіресе 24-40 тас жолының қиылысындағы TeePee Junction және Burcham паркінде. Лоуренс 1951 жылы тағы да су тасқынына ұшырады, онда су 30 футтан асып кетті. 1903 жылы Теодор Рузвельт Манхэттенге жол тартқанда Лоуренске де келді. Ол қысқаша сөз сөйлеп, 9-шы және Нью-Гэмпшир көшелеріндегі фонтанды салтанатты түрде ашты. Кейіннен фонтан Саут-паркке, беседканың жанына көшірілді. Рузвельт 1910 жылы да Лоуренске келді, онда Джон Браун атындағы Мемлекеттік тарихи орынды ашып, «Жаңа ұлтшылдық» тақырыбында лекция оқыды. 1871 жылы Лоуренс-стрит теміржол компаниясы құрылып, азаматтарға Массачусетс көшесі бойындағы қонақүйлерге және дүкендерге оңай қол жеткізуге мүмкіндік берді. Алғашқы трамвай ат пен есектің күшімен жүргізілді және рельстер Массачусетс көшесімен ғана созылды. 1903 жылғы су тасқынынан кейін Канзас өзенінің көпірі қайта салынуға тиіс болды, бірақ трамвайдың жүріп өтуі үшін қауіпсіз деп танылмады. Сол жылы Лоуренс-стрит теміржол компаниясы жұмысын тоқтатты. 1907 жылы К.Л. Раттер 1902 жылы сәтсіз аяқталған автобус жүйесін қайта іске қосуға тырысты. 1909 жылы жаңа трамвай жүйесі іске қосылды, ол Раттердің бизнесін тоқтатып, 1935 жылға дейін жұмыс істеді. 1909 жылы трамвай компаниясы Вудленд паркінде 1909 жылдан 1920 жылдарға дейін болған Casey's Coaster (сонымен қатар Daisy's Dozer деп те аталады) ағаштан жасалған дөңгелекті тау-кенін құрды. 1921 жылы Мэн-стриттің 300 блогында Лоуренс Мемориалдық аурухана ашылды. Бастапқыда 50 төсек-орын болса, 1980 жылға қарай аурухана 200 төсек-орынға дейін кеңейтілді. 1927 жылы Хаскелл институтында жоғары сыныптар оқытыла бастады. Хаскеллдің спортшылары өте күшті болды, олар «Батыстың қуаты» деп танылды және Оклахома A&M, Канзас штаты, Техас және Небраска командаларын жеңді. Олимпиада чемпионы Джим Торп осы бағдарламаны бітірген. Соңғы жоғары сынып 1965 жылы бітірді, мектеп жоғары емес білім беруге көшкен. 1970 жылы мектеп Хаскелл Үндістанның кіші колледжі, ал 1993 жылы «Хаскелл Үндістан халықтары университеті» деп аталды. 1929 жылы Лоуренс өзінің 75 жылдығын тойлауды бастады. Қала негізін қалаушы тасты, әдетте Шунганганга тасы деп аталатын, үлкен қызыл тасты, Текумсех маңынан Лоуренске әкелді. Бұл тас Лоуренске алғаш қоныс аударған Эмигранттарға көмек көрсету қоғамының екі тобын құрметтейді. 14 қазанда Лоуренс қалалық әуежайы да ашылды. Лоуренстегі лагерь темір жолдың жанында, 11-ші және Хаскелл даңғылдарында орналасқан. Лагерь 1945 жылдың соңына дейін жабылды. 1947 жылы Гилберт Фрэнсис және оның ұлы Джордж Франсис спорттық тауарлар дүкенін ашты, негізінен балық аулау және аң аулау құралдарын сатады. 2014 жылдың қарашасында Франсис Спорттық тауарлар, Лоуренстің Тарихи ауданындағы бөлшек сауда бизнесі жыл соңына дейін жабылатынын хабарлады, бұл Франсис отбасына командаларға киім-кешек пен жабдықтар жеткізуге назар аударуға мүмкіндік берді. 1980 жылдардың басында Лоуренс «Келесі күн» телефильміне көпшіліктің назарын аударды. Телефильм алғаш рет ABC телеарнасында көрсетілді, бірақ кейіннен әлемнің кинотеатрларында көрсетілді. Фильмде АҚШ ядролық соғыста жойылып кетсе, не болатыны суреттеледі. Фильм Лоуренсте түсірілді, онда жүздеген жергілікті тұрғындар эпизодтық рөлдерде және сөйлейтін рөлдерде түсті. 2020 жылы Лоуренс қалалық кеңесі тапсырған есепте қала маңызды кеңеюді насихаттауға немесе қол жетімсіз альбатросқа айналу қаупі бар деген қорытындыға келді. «Егер Лоуренс бизнестің көп түрін тартпаса, ол басқа жерге бармайтын адамдар үшін қол жетімді емес жатын бөлмесі болуы мүмкін» делінген есепте.
Also in 1903, Theodore Roosevelt visited Lawrence on his way to Manhattan where he gave a short speech and dedicated a fountain at 9th & New Hampshire. The fountain was later moved to South Park next to the gazebo. Roosevelt would visit Lawrence again in 1910 after visiting Osawatomie where he dedicated the John Brown State Historical Site and gave a speech on New Nationalism. In 1871, the Lawrence Street Railway Company opened and offered citizens easy access to hotels and businesses along Massachusetts Street. The first streetcar was pulled by horses and mules and the track just ran along Massachusetts Street. After the 1903 flood, the Kansas River bridge had to be rebuilt but was not considered safe for a streetcar to pass over. The Lawrence Street Railway Company closed later that year. In 1907, C. L. Rutter attempted to bring back a bus system, after having failed in 1902. In 1909, a new streetcar system was implemented putting Rutter out of business and lasting until 1935. In 1909, the streetcar company created Casey's Coaster (also known as Daisy's Dozer), a wooden roller coaster which lasted from 1909 to the 1920s, in Woodland Park. In 1921, Lawrence Memorial Hospital opened in the 300 block of Maine Street. It started with only 50 beds but by 1980, the hospital would expand to 200. In 1927, high school classes were offered at Haskell Institute. Haskell's Athletics were well knock; they were known as the "Powerhouse of the West" with victories over Oklahoma A&M, Kansas State, Texas, and Nebraska. The Olympian Jim Thorpe graduated from the program. The last high school class graduated in 1965, the school was transitioning to post high school education. In 1970, the school became known as Haskell Indian Junior College, and in 1993, "Haskell Indian Nations University". In 1929 Lawrence began celebrating its 75th anniversary. The city dedicated Founder's Rock, commonly referred to as the Shunganunga Boulder, a huge red boulder brought to Lawrence from near Tecumseh. The rock honors the two parties of the Emigrant Aid Society who first settled in Lawrence. Lawrence also dedicated the Lawrence Municipal Airport on October 14. The camp in Lawrence was near 11th & Haskell Avenue near the railroad tracks. The camp would close by the end of 1945. In 1947, Gilbert Francis and his son George opened Francis Sporting Goods downtown, selling mostly fishing and hunting gear. In November 2014, Francis Sporting Goods, announced its retail business within what had become Lawrence's Downtown Historic District would close by the end of the year, allowing the Francis family to focus on supplying uniforms and equipment to teams. In the early 1980s, Lawrence grabbed attention from the television movie The Day After. The TV movie first appeared on ABC but was later shown in movie theaters around the world. The movie depicted what would happen if the United States were destroyed in a nuclear war. The movie was filmed in Lawrence, and hundreds of local residents appeared in the film as extras and in speaking roles. In 2020, a report commissioned by the Lawrence City Council concluded the city needed to promote a vital expansion or risk turning into an unaffordable albatross, saying "If Lawrence doesn't attract more kinds of businesses, it could become a bedroom community that’s not affordable for people who don't commute elsewhere."
География
Лоуренс Топекадан шамамен 25 миль (40 км) шығысқа және Канзас-Ситиден 35 миль (56 км) батысқа қашықтықта орналасқан. Лоуренстің теңіз деңгейінен биіктігі 866 фут (264 м) болса да, қала Дисекцияланған Тілді Жазықтықтың оңтүстік шетінде, оңтүстікке қарай Осаж Жазығымен шектесетін жерде жатыр. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 34,26 шаршы миль (89 км²), оның ішінде 33,56 шаршы миль (87 км²) құрлық және 0,70 шаршы миль (2 км²) су алабын құрайды. Қала Вакаруса және Грант қалашықтарының арасында орналасқан, сонымен қатар шағын бөліктері Лекомптон, Канвака және Клинтон қалашықтарында да бар. Лоуренс Канзас және Вакаруса өзендері арасында жатыр. Лоуренс арқылы бірнеше ірі арналар ағып өтеді. Шығыс Лоуренстегі Берроуз арнасы (Шығыс Лоуренсте зейнеткерлікке шыққан жазушы Уильям С. Берроуздың есімімен аталған) және солтүстік-батыс Лоуренстегі Болдуин арнасы Канзас өзеніне құйылады. Оңтүстік-батыс Лоуренстегі Янки Танк арнасы және қаланың ортасынан өтетін атаусыз арна қаланың оңтүстігінде Уакаруса өзенімен бірігеді. Янки Танк арнасына бөгет салынған, нәтижесінде бастапқыда Янки Танк көлі деп аталған Альвамар көлі пайда болды. Уакаруса өзеніне де бөгет салынды, соның арқасында Клинтон көлі құрылды. Поттер көлі Канзас университетінің кампусында, ал Мэри көлі Прайри паркінің оңтүстік-шығысында орналасқан. Хаскелл Бейкер ылғалды жерлері (Haskell Baker Wetlands) – қаланың оңтүстік бөлігіндегі кең аумақты ашық кеңістік. Бұл ылғалды жерлер, жергілікті өсімдіктер, жаяу және велосипед жолдары, сондай-ақ жазық және ылғалды жер экосистемалары туралы ақпараттық тақталармен ерекшеленеді. Лоуренсте 54 саябақ бар, олардың ішінде қоғамдық және аудандық саябақтар, жолдар, зираттар және табиғат қорықтары кіреді. Қаланы айналатын және толыққанда аяқталғанда 32 км (22 миль) асфальтталған демалыс жолын, экологиялық көлік желісін және қоршаған ортаны қалпына келтіруге көптеген мүмкіндіктерді ұсынатын «Лоуренс шеңбері» («Loop») деп аталатын жаңа көп мақсатты жол жүйесі құрылып жатыр. Қоғамдық саябақтарға Оңтүстік парк, Буфорд Уотсон паркі, Брокен Ароу паркі, Риверфронт паркі, Холкомб паркі, «Әке» Перри паркі, Жүзжылдық парк және Прерия паркі кіреді. Зираттарға Оук Хилл, Мейпл Гроув және Мемориалдық парк кіреді. Лоуренстегі ең алғашқы зират – Пионерлер зираты Канзас университетінің кампусында орналасқан және оны KU басқарады.
The city lies on the southern edge of the Dissected Till Plains, bordering the Osage Plains to the south. According to the United States Census Bureau, the city has a total area of 34.26 square miles (89 km2), of which, 33.56 square miles (87 km2) is land and 0.70 square miles (2 km2) is water, and is split between Wakarusa Township and Grant Township with small portions in Lecompton, Kanwaka and Clinton Townships. Lawrence is between the Kansas and Wakarusa Rivers. Several major creeks flow through Lawrence. Burroughs Creek in East Lawrence (named after the writer William S. Burroughs, who retired in East Lawrence) and Baldwin Creek in northwestern Lawrence empty into the Kansas River. Yankee Tank Creek in southwest Lawrence and an unnamed creek that flows through central Lawrence converge with the Wakarusa River south of the city. Yankee Tank Creek is dammed to form Lake Alvamar, which was originally called Yankee Tank Lake. The Wakarusa River was dammed to form Clinton Lake. Potter Lake is on the University of Kansas Campus and Mary's Lake is in southeastern Lawrence within Prairie Park. The Haskell Baker Wetlands, maintained by Haskell University and Baker University, is an extensive open space in the southern part of the city that features wetlands, native plants, hiking and biking trails, and interpretative signage about the prairie and wetland ecosystems. Lawrence has 54 parks which include community and neighborhood parks, trails, cemeteries and nature preserves. A new, multi use trail system called the Lawrence Loop ("the Loop") encircles the city and, when fully completed, will create a 22 mile paved recreational trail, a green transportation network, and multiple opportunities for environmental restoration. Community parks include South Park, Buford Watson Park, Broken Arrow Park, Riverfront Park, Holcomb Park, "Dad" Perry Park, Centennial Park and Prairie Park. Cemeteries include Oak Hill, Maple Grove and Memorial Park. The first cemetery in Lawrence, Pioneer Cemetery, is on the University of Kansas campus and is maintained by KU.
Климат
Лоуренс ылғалды континенталды климатқа (Кёппен Dfa) ие, әдетте ыстық, ылғалды жаздар мен суық, құрғақ қыстарды бастан кешіреді. Лоуренсте тіркелген ең жоғары температура 1934 жылдың 10 тамызы мен 1936 жылдың 14 тамызында, ал ең төменгі температура 1899 жылдың 12 ақпанында тіркелген.
Көшелер
Қаланың алғашқы қоныстанушылары қаланың басты жолын "Массачусетс" деп атады, бұл Жаңа Англия көші-қон көмек қоғамының туған жерін еске алу үшін жасалды. Лоуренстің алғашқы картасында көрсетілгендей, Массачусетс көшесінің шығысындағы солтүстік-оңтүстік көшелер географиялық оңтүстіктен солтүстікке қарай орналасқан алғашқы он үш колонияның атымен аталған, тек Массачусетс және Нью-Гэмпшир көшелері ғана реті бойынша шатастырылған (Массачусетс көшесіне орталық бизнес айманы мәртебесін берді), ал Массачусетс көшесінің батысындағы көшелер Одаққа қосылған тәртіппен штаттардың аттарымен аталыпты. Шығыс-батыс көшелеріне "еркіндік үшін күресте еңбек еткен" адамдардың есімдері берілді. Бірақ жылдар өте келе бұл жоспар бұзылды. Көптеген көшелер дұрыс ретпен орналастырылмады, Солтүстік және Оңтүстік Каролиналар Лоуренс орта мектебіне жақын бір Каролина көшесіне біріктірілді, ал тоғыз штаттың (Аляска, Джорджия, Гавайи, Айдахо, Невада, Нью-Мексико, Техас, Вашингтон және Вайоминг) аттары көшелерге берілген жоқ. Айова көшесі салынғаннан кейін, ол Лоуренс қаласының ортасынан өтетін болғандықтан, штаттардың аттарымен атау жүйесі тоқтатылды. 1913 жылы шығыс-батыс көшелері сандармен белгіленді.
Көршіліктер
Лоуренс аудандарға бөлінген. Қала орталығына ең жақын аудандар: Олд-Вест-Лоуренс, Солтүстік Лоуренс, Шығыс Лоуренс, Оред, Хэнкок және Пинкни. Айова көшесінің батысындағы аудандар: Сансет Хиллс, Прери Медоус, Дирфилд және Альвамар. Ұлттық тарихи орындар тізіміне бірнеше аудан кіреді: Олд-Вест-Лоуренс, Оред, Хэнкок, Бризедейл және Шығыс Лоуренстегі Род-Айленд көшесінің көп бөлігі.
Солтүстік Лоуренс
Канзас өзенінің солтүстігінде орналасқан Грант қалашығы 1870 жылы Джефферсон округінің оңтүстік Саркокси қалашығынан Дуглас округіне қосылды. Қалашықтағы ең ірі қала Джефферсон болды, ол 1866 жылы Лоренстен өзен арқылы қарама-қарсы жақта құрылған. Джефферсон 1869 жылы Солтүстік Лоуренс деп аталды, және оны Лоуренс қаласына қосуға әрекет жасалды, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады. Келесі жылы штат заң шығарушы органы қаланы Лоуренс қаласының құрамына енгізді. XIX ғасырдың соңында бұл аймақта көптеген жәрмеңкелер, пикниктер мен тыйымшылдық жиналыстары өткізілді.
Сәулет
Лоренстің сәулеті әртүрлі. 1860 жылға дейін салынған көптеген ғимараттар Лоренс қырғынында жойылды. Лоренстің тарихи аудандарында Виктория, Готика жаңғыруы, Тюдор, Роман және тағы да басқа стильдер кездеседі.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы АҚШ халық санағында Лоуренс қаласында 94 934 адам, 39 688 үй шаруашылығы және 19 602 отбасы тіркелді. Халықтың этникалық құрамы: 75,32% (71 500) ақ немесе еуропалық американдықтар (73,12% испан тілді емес ақтар), 5,32% (5 052) қара немесе африкалық американдықтар, 2,83% (2 688) американдық немесе Аляска тумалары, 4,77% (4 532) азиялықтар, 0,07% (67) Тынық мұхиты аралдары немесе Гавай тумалары, 2,42% (2 300) басқа ұлттардан және 9,26% (8 795) екі немесе одан көп ұлт өкілдері. Кез келген ұлттан болған испандықтар немесе латиноамерикандықтар халықтың 7,72% құрады (7 329 адам). 39 688 үй шаруашылығының 23,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар; 35,2%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар; 31,1%-ында күйеуі немесе серігі жоқ әйелдер тұрады. Үй шаруашылықтарының 35,7%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 9,5%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Халықтың 35,9%-ы бакалавр немесе одан жоғары білімге ие деп есептелді. Халықтың 17,8%-ы 18 жасқа дейінгілер, 23,1%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 28,0%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 18,5%-ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 12,6%-ы 65 жастан асқандарды құрайды. Орташа жас 30,4 жасқа тең. Әр 100 әйелге 103,1 еркек шалысады. Ер адамдардың орташа табысы 30 003 доллар (+/- 3 256 доллар) болса, әйелдердің орташа табысы 21 802 доллар (+/- 1 388 доллар) құрайды. 16 жастан асқандардың орташа табысы 25 556 долларды құрайды (+/- 1 091 доллар). Шамамен отбасылардың 7,3%-ы және халықтың 18,8%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 12,0%-ы және 65 жастан асқандардың 6,6%-ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 87 643 адам, 34 970 үй шаруашылығы және 16 939 отбасы тұратын. Халық тығыздығы 37 502 тұрғын үй бірлігін құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 82,0% ақ нәсілді, 4,7% афроамерикалық, 3,1% американдық үндістер, 4,5% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,5% басқа нәсілдер және 4,1% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 5,7% құрады. 34 970 үй шаруашылығының 24,4% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 35,6% -ы бірге тұратын жұбайлар, 8,8% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 4,0% -ы күйеуі жоқ еркектер, ал 51,6% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,0% жеке адамдардан тұрады, ал 6,5% -ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын азаматтардан құралған. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,28 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша бөлінуі: 17,5% -ы 18 жасқа дейінгілер, 28,7% -ы 18-ден 24 жасқа дейінгілер, 27,4% -ы 25-тен 44 жасқа дейінгілер, 18,5% -ы 45-тен 64 жасқа дейінгілер және 8% -ы 65 жастан асқандар. Қаланың орташа жасы 26,7 жасқа тең. Қаланың жыныстық құрамы: 50,2% еркектер және 49,8% әйелдер. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, үй шаруашылығының орташа табысы 41 290 доллар, ал отбасының орташа табысы 65 673 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 42 362 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 34 124 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 23 666 долларды құрады. Отбасылардың 10,7% және халықтың 23,4% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 16,2% және 65 жастан асқандардың 7,1% осы санатқа жатады.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 80 098 адам, 31 388 үй шаруашылығы және 15 725 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 32 761 тұрғын үй бірлігін құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 83,80% ақ нәсілді, 5,09% афроамерикалық, 2,93% американдық үндістер, 3,78% азиялық, 0,07% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,36% басқа нәсілдер және 2,97% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 3,65% -ы испания немесе латын американдықтары. 2000 жылғы санақ мәліметтері бойынша, 23,8% неміс, 10,6% ағылшын, 10,1% ирланд және 7,1% американдық тегінен шыққан. 91,0% ағылшын, 2,9% испан және 1,0% қытай немесе мандарин тілдерін ана тілі ретінде меңгерген. 31 388 үй шаруашылығының 25,1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 38,0% -ы бірге тұратын жұбайлар, 8,7% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 49,9% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,6% жеке тұлғалардан тұрады, ал 5,6% -ында 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,30 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,93 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас құрамы: 18,6% -ы 18 жасқа дейінгілер, 30,7% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 28,5% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 15,1% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 7,2% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 25 жасқа тең. Әр 100 әйелге 98,8 еркек шақтап келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 98,2 еркек шақтап келеді. 2000 жылғы мәліметтер бойынша, үй шаруашылығының орташа табысы 34 669 доллар, ал отбасының орташа табысы 51 545 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 33 481 доллар, ал әйелдердің 27 436 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 378 долларды құрады. Отбасылардың 7,3% және халықтың 18,9% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,6% және 65 жастан асқандардың 7,7% -ы. Дегенмен, Лоуренс сияқты студенттер саны көп қалаларда табыс пен кедейлік туралы дәстүрлі статистика шатастырушы болуы мүмкін.
Экономика
Лоуренстің экономикасы негізінен білім беру мекемелеріне, әсіресе Канзас университетіне тәуелді. 2020 жылғы мәлімет бойынша, университет қаладағы ең ірі жұмыс беруші болып табылады, онда 10,116 қызметкер жұмыс істейді. Одан кейін Максимус (кол-орталық), Лоуренс қалалық ауруханасы және Hallmark Cards келеді.
Үйсіз қалу
2020 жылы Лоуренстің жұмыссыздық деңгейі 3,7%-ға өсті. 2019 жылдан бері қалада баспанасыз адамдардың саны артып келеді. 2021 жылы NPR хабарлағандай, Лоуренс пен жақын орналасқан Канзас-Ситиде баспанасыздық күрт өсті. Лоуренс қаласындағы жағдай, адамдардың уақытша пана табуы үшін қалалық лагерь құру қажеттігін тудырды. 2021 жылдың басында Канзас өзенінің жағасында және Лоуренстегі табиғат жолдарының жанындағы орманды аймақтарда шамамен 200 баспанасыз адам тұрды, ал тағы да жүздеген адам қалалық саябақтарда шатыр тікті. 2023 жылдың ақпан айында Лоуренс қалалық комиссиясы табыс көзіне қатысты кемсітуге тыйым салатын жарлықты бекітті, бұл жалдама төлеу купондарын қабылдаудан бас тартуға рұқсат бермейді. Сондай-ақ, бұл жарлық тұру құқығына және жыныстық шабуылдан зардап шеккендерге қатысты кемсітуге тыйым салады.
Тарихи орындар мен мұражайлар
Саут Парк – Массачусетс көшесімен бөлінген, округтік соттың оңтүстігінде, Норт Парк және Саут Парк көшелері арасында орналасқан Лоуренс қаласының орталық бөлігіндегі кең аумақты саябақ. Бұл саябақ бастапқыда Лафайетт, Гамильтон, Вашингтон және Франклин саябақтарынан тұрған төрт жеке саябақтан құралған, бірақ кейін біріктіріліп, бір саябаққа айналдырылды. Саут Парк 1854 жылы қаланың алғашқы жоспарының бір бөлігі ретінде салынды. 1910 жылы саябақта беседка салынды, ол жаз айларында қалалық оркестрдің жыл сайынғы өнер көрсетулері үшін пайдаланылады. Музейдің жанында қала мен Хирацука қаласының өкілдері бірлесіп жасаған жапондық достық бағы орналасқан. "Қанды Канзас" дәуірі мен "Азаттық шекарасы" ұлттық мұра аймағына арналған көрме 9-шы және Вермонт көшелеріндегі ескі Лоуренс қалалық кітапханасында орналасқан. КУ кампусындағы басқа да мұражайларға Дич Холлдағы Табиғи тарих мұражайы, Спенсер өнер мұражайы және Доул саяси институты жатады. 6-шы және 9-шы көшелер мен Рокледже Роуд және Айова көшесі арасында орналасқан Centennial Park 1954 жылы қаланың 100 жылдығына арналып салынды. Сесквицентиеннал паркі Клинтон көлінің жанында орналасқан және Лоуренстің 150 жылдығына арналып құрылды. Парк көбінесе жаңадан дамытылмаған, бірақ Лоуренс тарихының уақыт жобасы мен 2054 жылы ашылатын уақыт капсуласы бар. Либерти Холл 1911 жылы Боверсок опера театры өртенгеннен кейін салынды. Либерти Холл көбінесе тәуелсіз фильмдерді көрсететін және жиі тікелей өнер орындарына ұйымдастырылатын театр. Бұл театрдың жанында бейнежазбаларды жалға алу орталығы да бар. Гранада театры 1928 жылы водевиль театры ретінде салынды. 1934 жылы кинотеатр ретінде қайта жаңартылып, 1989 жылы жабылды. 1993 жылы қайтадан жөнделіп, комедиялық өнер орындары мен тікелей музыка кештері үшін ашылды. Элдридж қонақ үйі алғаш рет 1855 жылы "Free State" қонақ үйі ретінде салынды. 1855 жылы Лоуренс қаласына жасалған шабуыл кезінде қонақ үй толығымен өртеніп кетті, ал оның қираған жерін полковник Шалор Элдридж сатып алып, қайта салып, Элдридж үйі деп атады. Бұл ғимарат Квантрилдің шабуылы кезінде тағы да қиратылды, бірақ Элдридж оны үшінші рет қайта салды. 1925 жылы ғимарат толығымен жөнделіп, 1970 жылы қонақ үй пәтерлерге айналдырылды. 1985 жылы Элдриджді қайта жаңғырту жұмыстары басталды, ол қайтадан қонақ үйге айналдырылды. 2004 жылы ғимарат сатылып, 1925 жылғы түріне дейін толығымен жөнделді. Қонақ үйде Элдриджтің күйкісі қыдырып жүреді деген әңгіме кең тараған. Мемориалдық стадион мен Аллен Филдхаус КУ кампусында орналасқан. Мемориалдық стадион 1920 жылы Канзас Джейхокс футбол командасы үшін салынды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан КУ студенттерінің құрметіне аталды. Аллен Филдхаус 1955 жылы баскетбол командасы үшін салынды және 1907 жылдан 1909 жылға дейін және 1919 жылдан 1956 жылға дейін КУ-де жаттықтырушы болған Фого Алленнің есімімен аталды. 2010 жылдың 4 қарашасында ESPN-нің онлайн басылымы "The Magazine" Аллен Филдхаусты елдегі ең шулы колледж баскетбол аренасы деп атады. Шығыс Лоуренстегі Оук-Хилл зираты 1866 жылы құрылды және Уильям Аллен Уайт оны "Канзас Арлингтоны" деп атады. Зиратта Джеймс Лейн, Люси Хоббс Тейлор, Лэнгстон Хьюздің ата-анасы Чарльз Генри Лэнгстон және Мэри Сэмпсон Паттерсон Лири Лэнгстон, көптеген ардагерлер және көптеген танымал канзастықтар жерленген. Лоуренс қаласының тарихымен байланысты көптеген тарихи үйлер де осы қалада орналасқан. Роберт Миллер үйі Квантрилдің шабуылынан зардап көрмеді және Жер асты жолының аялдамасы болды. Фердинанд Фуллер, Лоуренстің алғашқы қоныстанушысы, үйін қазіргі Хиллкрест ауданындағы жел тегірмені төбесінде салды. Джон Робертс үйі, көбінесе "Қасқыр шай бөлмесі" деп аталады, 1894 жылы танымал сәулетші Джон Г. Хаскелл жобалаған және қазір түрлі ресми шаралар үшін пайдаланылады. Лоуренсте тарихи маңызы бар көптеген үйлер бар, олардың көпшілігі Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енген.
Өнер және мәдениет
Қала өркендеген музыка және өнер өнерімен танымал. 2005 жылғы 25 ақпанда «Нью-Йорк Таймс» газеті Лоуренстің «Чикаго мен Денвер арасындағы ең маңызды музыкалық орталық» екенін жазды. Канзас штатының Lied орталығы Бродвей мюзиклдерін, халықаралық гастрольдік би топтарын және The Beach Boys, Kristin Chenoweth, Lyle Lovett және Kansas сияқты жұлдыз әртістерді ұсынады. 2005 жылдың желтоқсан айында қалада 20 ғасырдың басындағы өнер қозғалысын тойлау үшін Халықаралық дадаизм айы жарияланды. Дада рухына сәйкес, қала әкімі Деннис «Буг» Хайбергер оқиғаға арналған әдеттегі күнтізбелік айды таңдамай, «ай» күндерін 4 ақпан, 28 наурыз, 1 сәуір, 15 шілде, 2 тамыз, 7 тамыз, 16 тамыз, 26 қыркүйек, 18 қыркүйек, 22 қазан, 1 қазан және 26 қазан деп белгіледі – бұл күндерді ойыншықтарды лақтыру және шляпадан нөмірлер тарту арқылы анықтады. Лоуренс көптеген топтар мен жазбалар компаниясының туған жері. Paw, Mates of State, The New Amsterdams, Kansas, Fourth of July, White Flight, The Anniversary, Minus Story, The Appleseed Cast, Old Canes, Ad Astra Per Aspera, Ghosty, The Esoteric және The Get Up Kids сияқты көптеген әртістер Лоуренсте немесе оның айналасында пайда болды. Канзас университетінің студенттері басқаратын KJHK 90.7 FM радиостанциясы жергілікті музыкалық орталықтың маңызды бөлігі болып табылады. Уакаруса музыка және кемпинг фестивалі – жыл сайын маусым айының басында Лоуренстің жанындағы Клинтон мемлекеттік паркінде өтетін төрт күндік музыка фестивалі. 2004 жылы басталған фестиваль 2006 жылға қарай күрт өсіп, шамамен 60 000 билет сатылды және билет сатудың 80% құрады, бұл бүкіл ел бойынша кең танылды. Фестивальде The Flaming Lips, Wilco, STS9, Medeski, Martin and Wood, Neko Case және Widespread Panic сияқты әртістер өнер көрсетті. Мемлекетпен келісімге сәйкес, бұл іс-шара Бонару сияқты басқа фестивальдардан кішірек өткізіледі. Музыкадан басқа, дискі гольф, йога, жаяу серуен және Клинтон көлінде жүзу сияқты іс-шаралар да ұйымдастырылды. Фестиваль ұйымдастырушылар мен Канзас жануарлар дүниесі және парктері департаменті арасындағы қатысушылардың санын шектеу және жалға төлеу туралы даудан кейін Мулберри Маунтинге көшірілді. Лоуренс қаласында ғылыми фантастиканы зерттеу орталығы – Ганн орталығы орналасқан, бұл әлемдегі ғылыми фантастиканы зерттеуге арналған алғашқы зерттеу орталығы. 1969 жылдан бері орталық ғылыми фантастика әдебиеті мен жазу бойынша курстар мен семинарлар ұйымдастырып, жыл сайын конференциялар өткізіп, Лоуренске спикерлер шақырып, жыл сайын бірнеше сыйлықтар мен стипендиялар таратады. 1959 жылдан бері әр жазда Массачусетс көшесінде «көшеде сату» акциясы өтеді, онда Массачусетс көшесіндегі көптеген кәсіпорындар өз тауарларына жеңілдіктер ұсынады. Сату көбінесе топтардың өнер көрсетулерімен немесе оқиға кезінде радиостанциялардың музыкасымен толықтырылады.
Спорт
Лоренс сонымен қатар Канзас университетінің (KU) спорт командаларының үйі болып табылады. Көптеген тұрғындар қыс мезгілінде Kansas Jayhawks баскетбол командасын (1922 және 1923 жылдардағы Helms Foundation Ұлттық чемпиондары және 1952, 1988, 2008 және 2022 жылдардағы NCAA чемпиондары) жақыннан қадағалайды. Массачусетс көшесі, Лоуренс қаласының басты көшесі, 2002, 2003, 2008, 2012 және 2022 жылдары KU жеңіске жеткенінен және сол жылғы NCAA турнирінің соңғы кезеңдерінде жеңіліске ұшырағаннан кейін жанкүйерлерге толы болды. KU футбол командасы 2007–2008 маусымында 12–1 есебімен мектеп тарихындағы ең жақсы көрсеткішке қол жеткізіп, Orange Bowl турнирінде жеңіспен аяқтады. 2008 жылы футбол және баскетбол командалары 49–4 есебімен бір маусымда екі NCAA спорт түрінің ең көп жеңісін тіркеді. 2003 жылы Лоуренс Университеті Канзас университетінің талисманы – Джейхокқа 30 мүсін тапсырыс берді. Бұл мүсіндерді қаланың әр жерінде "Парадтағы Джейхоктар" атты көркемдік инсталляцияның бөлігі ретінде көруге болады. Jayhawks сонымен қатар футбол, бейсбол және софтбол командалары, жеңіл атлетика және жол жүгіру командалары, сондай-ақ ерлердің хоккей клубын ұстасады. KU-да KU Rugby Football клубы басқаратын клубтық регби командасы бар, оның клубы Солтүстік Джоннидің тавернасында орналасқан. Олар мектеп және клуб командаларын да басқарады. 1893 жылы Лоуренс қысқа мерзімге төменгі лиганың бейсбол командасы – Лоуренс Джейхокстарды қабылдады. Команда Class A деңгейіндегі Батыс Ассоциациясының мүшесі ретінде ойнады және Оңтүстік Массачусетс көшесіндегі бейсбол алаңында үйкі лига ойындарын өткізді.
Үкімет
Лоуренс қалалық комиссия және қалалық менеджер басқарады. Комиссия мүшелері азаматтар сайлаған бес адамнан тұрады. Комиссия мүшелерінің үш орынды екі жылда бір рет қайта сайлау жүргізіледі. Ең көп дауыс жинаған екі адам төрт жылдық мерзімге, үшінші орын алған адам екі жылдық мерзімге тағайындалады. Комиссия жыл сайын сәуір айында қала әкімі мен вице-мэрін сайлайды, әдетте ең көп дауыс жинаған екі адамды, сондай-ақ қалалық менеджерді жалдайды. Лоуренс муниципалдық сайлауда көпшілік дауыс беру жүйесін (кейде блок дауыс беру деп те аталады) қолданады, онда сайлаушылар үш кандидатқа дейін дауыс бере алады. Канзас штаты республикашылдардың басымдығымен ерекшеленсе де, Лоуренс қазіргі Демократиялық партияның бекінісі саналады және 1980-жылдардың соңынан бері осылай болып келеді. Лоуренс орналасқан Дуглас округі 2004 жылғы президент сайлауында Джон Керриге көпшілік дауыс берген Канзастағы екі округтің бірі, 2008 жылғы сайлауда Барак Обамаға дауыс берген үш округтің бірі және 2016 жылғы президент сайлауында Хиллари Клинтонға дауыс берген екі округтің бірі болды. Дуглас округі соңғы сегіз президент сайлауында демократиялық кандидатты қолдады. Лоуренс округін Демократиялық штаттық өкілдер Кристина Хасвуд, Майк Эмикс, Барбара Баллард және Деннис Хайбергер, сондай-ақ штаттық сенаторлар Марси Франсиско (Демократ), Том Холланд (Демократ) және Рик Клуз (Республикалық) өкілдік етеді. Лоуренсті федералды деңгейде 1-ші округтен республикашыл Трейси Манн және АҚШ сенаторлары Роджер Маршалл мен Джерри Моран, екеуі де республикашылдар, өкілдік етеді. 2002 жылға дейін Лоуренс 3-ші округте орналасқан, бірақ қайта бөлінгеннен кейін 2-ші және 3-ші округтерге бөлінді. 2012 жылы Лоуренс толығымен 2-ші округке қосылды. 2022 жылы Канзас штатының заң шығарушы органы Канзас Жоғарғы Сотындағы заңдық шағымдардың сәтсіз аяқталуынан кейін Лоуренсті 1-ші округке көшірді. Лоуренс жыныстық бағдарлама бойынша кемсітуге тыйым салатын заңды қабылдаған Канзастағы алғашқы қала болды (1995 жылы Simply Equal атты науқаннан кейін). 2011 жылдың 4 қазанында Лоуренс гендерлік идентичность негізінде кемсітуге тыйым салатын қалалық жарлық №8672-ні қабылдап, Канзастағы алғашқы қала атанды. Бұл жарлықты қабылдауға Канзас теңдік коалициясының Скотт Крики жетекшілік етті. Скотт Крики Лоуренстегі сайлауда жеңіске жеткен алғашқы ашық гей кандидат болды. 2005 жылдың сәуір айында Дуглас округі Канзас конституциясына гомосексуалдық некелер мен азаматтық одақтарға тыйым салатын түзетуді қабылдамаған Канзастағы жалғыз округ болды. Түзетуге қарсы дауыс беру негізінен Лоуренс қаласында болды, ал Дуглас округінің қалған бөлігінде түзету қабылданды. Лоуренсте Канзас теңдік коалициясының белсенді бөлімі жұмыс істейді, ол 2007 жылдың 22 мамырында қалалық комиссияны ішкі серіктес тізілімін бекітуге көндірді. 2007 жылдың 1 тамызынан бастап күшіне енген бұл тізілім некеде тұрмаған жұптарға – бір жынысты және әртүрлі жынысты жұптарға – заңдық мақсаттар үшін белгілі бір дәрежеде мойындық береді.
Бастауыш және орта білім беру
Қоғамға негізінен Лоренс USD 497 мемлекеттік мектеп ауданы қызмет көрсетеді, онда он үш бастауыш мектеп, төрт орта мектеп және екі жоғары мектеп бар. Қаланың 13 мемлекеттік бастауыш мектебі: Лэнгстон Хьюз бастауыш мектебі (Лэнгстон Хьюз атындағы); Quail Run бастауыш мектебі, Broken Arrow бастауыш мектебі, Кордли бастауыш мектебі (Ричард Кордли атындағы), Hillcrest бастауыш мектебі, Kennedy Early Childhood (бұрынғы Kennedy бастауыш мектебі, 2021 жылы жабылды), Pinckney бастауыш мектебі, Prairie Park бастауыш мектебі, New York бастауыш мектебі, Schwegler бастауыш мектебі, Sunflower бастауыш мектебі, Sunset Hill бастауыш мектебі, Woodlawn бастауыш мектебі және Deerfield бастауыш мектебі. Орта мектептерге мыналар кіреді: Liberty Memorial Central (бұрынғы Liberty Memorial орта мектебі, кейін Central Junior High), West, Billy Mills (Билли Миллс атындағы, бұрын South деп аталған) және Southwest. Жоғары мектептерге: Lawrence High School және Lawrence Free State High School (біріншісінің спорт командалары "Chesty Lions", екіншісінікі "Firebirds" деп аталады). Лоренстің солтүстік-батыс бөлігіндегі жаңа құрылыстар Perry Lecompton мектеп ауданының шегінде орналасқан, ал осы аймақтағы оқушылар Lecompton бастауыш, Perry бастауыш, Perry Lecompton орта мектебі және Perry Lecompton жоғары мектебіне қатынайды. Жеке мектептерге Bishop Seabury Academy (6-12 сыныптар) (Епископальдық шіркеудің серіктесі), Veritas Christian School (pre K-12 сыныптар) (конфессияаралық), St. John Catholic School (pre K-8 сыныптар), Corpus Christi Catholic School (pre K-8 сыныптар), Raintree Montessori School (pre K-8 сыныптар) (Монтессори мектебі), Prairie Moon School (pre K-8 сыныптар) (Waldorf мектебі) және Limestone Community School (2023 жылғы мәлімет бойынша K-4 сыныптар) кіреді.
Колледждер мен университеттер
Канзас университеті – штаттың ең ірі мемлекеттік университеті, жалпы студент саны 30 000-нан астам (оның ішінде Канзас-Ситидегі КУ Медициналық орталығында шамамен 3000 студент). Big 12 лигасының мүшесі Канзас университеті 170-тен астам мамандық ұсынады және бүкіл елге танымал Канзас Джейхокс спорт командаларына ие. Хаскелл Үнді ұлттары университеті тіркелген американдық түпкілікті халықтардың мүшелеріне оқу ақысын тегін береді. Дегенмен, студенттер АҚШ-тағы көптеген басқа колледждердегідей семестрлік төлемдерді төлеуге міндетті. Орташа есеппен 1000-нан астам студенті бар (студенттер АҚШ-тың барлық 50 штатынан және 150-ден астам тайпадан келген). Хаскелл университеті сонымен қатар Америкалық үндістердің спорттық даңқ залы мен Хаскелл мәдени орталығына да мекенжай болып табылады. Лоренсте, мысалы, Heritage Baptist College сияқты бірнеше жеке христиан колледждері мен мектептері де бар.
Кітапханалар
Лоуренстегі алғашқы кітапхана 1854 жылдың қазан айында ашылды, ол жылына 1 доллар төлемді абоненттік кітапхана болды. Лоуренс қасіреті кітапхананы қиратқаннан кейін, 1865 жылы жаңа кітапхана ашылды және 1871 жылы қалалық басқаруға бағындырылды. 1902 жылы Питер Эмери Эндрю Карнегиден 9-шы және Вермонт көшелерінде жаңа кітапхана салуға грант алды. Лоуренс қалалық кітапханасы 1904 жылы есігін ашты. Ескірген және тозуға шалқыған Карнеги ғимаратын алмастыру үшін 1972 жылы 7-ші және Вермонт көшелерінде жаңа кітапхана салынды, ал сайлаушылар 2010 жылы ғимаратты кеңейту және жаңарту үшін облигациялар шығаруға келісті. Жаңа ғимарат салынып жатқан кезде кітапхана бұрынғы "Borders" кітап дүкені орналасқан 7-ші және Нью-Гэмпшир көшелеріне көшірілді. Жаңа кітапхана 2014 жылдың шілде айында ашылды. Лоуренс қалалық кітапханасы 2016 жылы AIA/ALA кітапхана ғимараты сыйлығын жеңіп алған АҚШ-тағы жеті кітапхананың бірі атанды.
Медиа
Лоуренсте құрылған алғашқы кәсіптердің бірі – 1854 жылдың қазан айында жарық көрген және 1859 жылы жабылып қалған «Азаттық хабаршысы» газеті болды. 1885 жылдың тамызында «Лоуренс күнделікті журналы», ал 1895 жылдың маусымында «Лоуренс күнделікті әлемі» жаңадан басталды. Бұл газеттер 1911 жылы бірігіп «Лоуренс Журнал Уорлд» атанды, бірақ газеттің тақырыпшасында 1858 жылғы құрылғандығы көрсетілген, бұл, әдетте «Азаттық хабаршысымен» байланысты. Басқа газеттердің қатарында Канзас университетінің студенттік газеті – «The University Daily Kansan», Канзас университетінің тәуелсіз студенттік газеті – «The Open Kansan», бұрынғы «Лоуренс Журнал Уорлд» газетінің қызметкерлері құрған онлайн-газет – «The Lawrence Times» және көшеде үйсіз адамдар сататын «Change of Heart» газеті бар. Лоуренстегі радиостанциялардың ішінде 1951 жылы жұмысын бастаған KLWN AM станциясы бар. FM станцияларына КУ студенттік станциясы KJHK, NPR мүшесі KANU, Air 1 хабар тарататын K241AR христиандық станциясы, KCIU LP діни станциясы және бұрынғы KLZR атанған KKSW Топ 40 станциясы жатады. KMXN елдік музыка станциясы да Лоуренстен хабар таратады, бірақ лицензиясы Осадж қаласында тіркелген. Тыңдаушылар Канзас-Сити мен Топекадан да станцияларды қабылдай алады. Лоуренс Канзас-Сити теледидар нарығында орналасқан, бірақ көрермендер Топека нарығынан да станцияларды көре алады. Лоуренстен лицензия алған және/немесе хабар тарататын телеарналар – KU студенттік станциясы KUJH LP және Канзас-Сити, Миссуриден хабар тарататын KMCI. 1947 жылдан 1981 жылға дейін Лоуренс сол кездегі АҚШ-тың ірі өндірістік және оқу фильмдерін шығарушы компанияларының бірі болған Centron Corporation компаниясының орналасқан жері болды. Centron Corporation дыбыс жазу студиясы мен ғимараты қазір Oldfather Studios деп аталады және Канзас университетінің кино бағдарламасына орналасқан.
Басып шығару
Лоуренс қаласында күнделікті шығатын Lawrence Journal World газеті мен Kaw Valley Senior Monthly – қарт азаматтарға арналған ай сайынғы журнал жарияланады. Канзас университетінің студенттік газеті The University Daily Kansan, 2020 жылы COVID-19 пандемиясының салдарынан қағаз басылымдарын тоқтатты және газетті тарату жәшіктерін жойды.
Көлік
70-ші мемлекетаралық автомобиль жолы, Канзас автожолы ретінде, қаланың солтүстік жиегімен шығыстан батысқа қарай өтеді және Солтүстік 2-ші көше, 6-шы көше және Айова көшесі бойымен солтүстік-оңтүстік бағытында жүретін 59-шы АҚШ автожолымен тоғысады. Тағы бір шығыс-батыс бағытындағы АҚШ-тың 40-шы автожолы, I 70-тен оңтүстікке қарай шамамен 2 миль қашықтықта, солтүстік Лоуренс арқылы 6-шы көше бойымен өтеді. U.S. 40, Айова көшесі мен Массачусетс көшесі арасында шамамен 1 мильге дейін U.S. 59-бен бірге шығыс-батыс бағытында жүреді. Екі бағыт I 70-ті кесіп өтер алдында солтүстікке бұрылады. I 70-тен жарты миль солтүстікке қарай, U.S. 40, U.S. 59-дан бөлініп шығысқа бұрылады, U.S. 24-пен бірге қаладан шығады. K 10, шығыс-батыс мемлекеттік тас жолы, 23-ші көше арқылы шығыстан қалаға кіреді, содан кейін оңтүстікке бұрылып, U.S. 59-бен 1,5 мильге дейін бірге жүреді, сосын бөлініп батысқа қарай жалғасады және ақырында батыс Лоуренстің айналасын айналып солтүстікке қарай, қаланың солтүстік-батысындағы I 70-ке қосылатын түйіспеден аяқталады. Жақында жоба аяқталуға жақын екені хабарланды. 2011 жылдың маусым айында Канзас көлік департаменті жолды аяқтау үшін 192 миллион доллар бөлетінін мәлімдеді, ал 2012 жылдың шілдесінде 10-шы апелляциялық сот төменгі соттың барлық қажетті рұқсаттар дұрыс алынғаны және құрылыс басталуы мүмкін деген шешімін растады. Оңтүстік Лоуренс автожолын салу үшін шамамен 56 акр сулы жерлер алынды, осының салдарынан осы жерге жақын 380 акр жасанды сулы жерлер құрылды. Қалада екі автобус жүйесі жұмыс істейді. Жергілікті тұрғындар арасында "Т" деп белгілі Лоуренс Транзит – қалалық қоғамдық автобус жүйесі, ал KU on Wheels – Канзас университетімен жұмыс істейді. Екі жүйе бірге қала ішінде 18 автобус маршрутын қамтиды. Екі жүйе де КУ студенттері, оқытушылары мен қызметкерлері үшін тегін. Greyhound Lines Лоуренсте тоқтау орны бар қалааралық автобус қызметін ұсынады. Сонымен қатар, Джонсон округі, Канзас автобус жүйесі Лоуренс пен Оверленд Парк колледждерінің кампустары арасында K 10 Connector деп аталатын маршрут бойынша қалааралық көлікті қамтамасыз етеді. Лоуренс аймақтық әуежайы қаланың солтүстік-шығысында, U.S. 40-тың солтүстігінде орналасқан. Ол мемлекеттік меншікте, екі ұшу-қону жолағына ие және жалпы авиация үшін пайдаланылады. Коммерциялық әуежай қызметі бар ең жақын әуежай – Канзас-Сити халықаралық әуежайы, ол Лоуренс қаласының орталығынан шамамен 50 миль солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Arrival Shuttle Лоуренстен Канзас-Сити халықаралық әуежайына қызмет көрсетеді. I сыныптағы екі теміржол – BNSF теміржолы мен Union Pacific Railroad (UP) Лоуренс арқылы өтетін желілеріне ие. BNSF желісі қалаға шығыстан кіріп, Канзас өзенінің бағытын ұстанып солтүстікке қарай шығады. UP желісі де өзеннің солтүстік жағында солай істейді, қаланың солтүстік-шығыс бұрышы арқылы өтеді. Амтрак стансасы Лоуренс қаласының орталығынан шығысқа қарай бірнеше блокқа жақын орналасқан. 2017 жылғы Американдық қоғамдық сауалнамаға сәйкес, Лоуренс қаласының жұмыс істейтін тұрғындарының 76,6%-ы жеке көлікпен, 8,9%-ы бірлесіп, 2,6%-ы қоғамдық көлікпен, ал 6,0%-ы жаяу жүріп жұмыққа барады. 2,0%-ға жуығы такси, мотоцикл және велосипед сияқты басқа да көлік түрлерін пайдаланады. Лоуренс қаласының жұмыс істейтін тұрғындарының 3,8%-ы үйде жұмыс істейді. 2017 жылы Лоуренс қаласының 2,5% үй шаруашылығында көлік болмады.
Денсаулық сақтау және коммуналдық қызметтер
Лоуренстің бір ауруханасы бар, ол коммерциялық емес, қауымдық меншіктегі Лоуренс мемориалдық ауруханасы. Электр қуатын жеткізуші ең ірі компания – Evergy, ал газды жеткізуші ең ірі компания – Black Hills Energy. Midco, Dish Network және DirecTV – негізгі теледидар провайдерлері.
Танымал мәдениетте
Қала көптеген ғылыми-фантастикалық жазушы Джеймс Ганнның романдары үшін тұғыр болды, соның ішінде "Өлімсіздер" (1964) романы, ол ABC телеарнасының телефильмі мен "Өлімсіз" (1969–1971) телесериалының негізіне алынған. Лоуренс 1983 жылғы "Келесі күн" телефильмінде оқиға орны ретінде көрсетілген, сондай-ақ фильмнің бір бөлігі қалада түсірілген. "Supernatural" телесериалының басты кейіпкерлері Сэм мен Дин Винчестерлер Лоуренстен шыққан, және қала шоу тарихы бойында көптеген рет еске алынған. "Supernatural" сериалының авторы Эрик Крипке екі бауырды Лоуренстен шығарған, себебі ол қалалық аңыздарымен танымал Сталл зиратына жақын орналасқан. Лоуренс 2006 жылғы "Ерихон" телесериалында қиратылған. Американдық фольклор әншісі Джош Риттердің "Lawrence KS" әні 2002 жылғы "Golden Age of Radio" альбомына енген. Cross Canadian Ragweed тобының 2007 жылғы "Mission California" альбомында "Лоуренс" әні бар, ол Рождествоға жақын қалаға келгенде кездескен үйсіз отбасыдан шабыттандырылған. Лоуренстің Meadowbrook пәтерлер кешені Google Earth карталық бағдарламасының бастапқы орны болып табылады. Бұл орналасқан жерді 1986 жылы Канзас университетін бітірген және Google Earth инженерлік директоры Брайан МакКлендон белгілеген, ол бала кезінде осы кешенде тұрған.