Кіріспе

Оттава (айтылуы: /ˈɒtəwɑː/) – АҚШ, Канзас штатының Франклин округіндегі қала және округ орталығы. Бұл қала Оттава университетінің орналасқан жері.

19 ғасыр

Атауы Оттава тайпасынан шыққан, осы тайпаның қорығында қала құрылған. 1864 жылдың көктемінде Оттава университетінің құрылуымен байланысты келісім арқылы тайпадан жерге құқық алынды, Оттава тайпасы үндістер мен үнді емес адамдардың білімі үшін мектеп ашуға және қаржыландыруға 20 000 акр жерді сыйлады. «Оттава» сөзінің өзі «сауда жасау» деген мағынаны білдіреді. 1867 жылы Оттава тайпасы Канзастағы қалған жерлерін сатып, Оклахомадағы Үнділердің аумағына көшіп кетті. 1864 жылдың наурыз айының соңғы күні Дж.С. Ричмонд Уолнат және Бірінші көшелердің қиылысында жаңа қалада алғашқы үнді емес елді мекенді салды.

Су тасқыны

Оттаваның су басу тарихы бар, себебі ол Мараис-де-Сигнес өзенінің бойында орналасқан. Осы аймақтағы алғашқы тіркелген су тасқыны 1844 жылғы Ұлы су тасқыны болды. 1928 жылы су тасқыны 38.65 футқа дейін көтеріліп, 6 адамның өміне қиындық тудырды. Басқа су тасқыны болған жылдар: 1904 жыл, Санта-Фе бекетінде су 36 футқа дейін көтеріліп, адамның иығына жеткен; 1909 жыл, 36.3 фут (11 м) биіктікте; 1915 жыл, 31 фут (9 м) биіктікте; және 1944 жыл, 36.5 фут (11 м) биіктікте. Дегенмен, ең әйгілісі – 1951 жылғы Ұлы су тасқыны. Ол 1928 жылғы су тасқынынан шамамен 12.7 см (5 дюйм) жоғары болды. 1951 жылғы су тасқыны Миссури және Канзас штаттарының көп бөлігіне әсер етті, нәтижесінде 41 адам қаза тапты. Осы су тасқынының салдарынан Оттаваның үштен бір бөлігі су астында қалды. 1960 жылдары АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы салған бірнеше бөгеттер мен сорғы станцияларының арқасында Оттава енді су тасқынынан елеулі зардап шекпейді. Бұл, Мараис-де-Сигнес өзенін Миссури өзенімен реттеуге бағытталған үлкен су тасқыны жүйесінің бір бөлігі. Өзен бойында салынған бөгеттердің сапасын қамтамасыз ету үшін жыл сайын тексеріледі.

20 ғасыр

1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстың неміс және итальян тұтқындары Канзасқа және Орта Батыс штаттарының басқа да аймақтарына соғысқа шақырылған американдық ерлердің орнына жұмыс күшінің тапшылығын шешуге көмектесу үшін әкелінді. Канзаста ірі тұтқын лагерлері құрылды: Конкордия лагері, Фунстон лагері (Форт Райлиде), Филипс лагері (Форт Райлиге қарасты Салинада). Форт Райли 12 кішкентай филиалдық лагерь ашты, соның ішінде Оттава лагері де болды.

География

Оттава Мараис-де-Сигнес өзенінің екі жағасында орналасқан және Канзас-Ситиден оңтүстік-батысқа қарай 58 миль (93 км) жерде, АҚШ 59-шы және K 68-ші тас жолының қиылысында жатыр. АҚШ 50-ші тас жолы және 35-ші мемлекетаралық тас жолы Оттава қаласын оңтүстік және шығыс жақтан айналып өтеді, ал бизнес-АҚШ 50-ші тас жолы қаладан өтеді. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 9,42 шаршы миль (24 км²), оның ішінде 9,32 шаршы миль (24 км²) құрлық және 0,10 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды.

Климат

Жылдық ең жоғары температура орташа есеппен 46,6 күнге жетеді, ал ең төменгі температура орташа есеппен 4,9 күнге дейін төмендейді. Ең төменгі температура жыл бойы орташа есеппен 111 күнге мұздың температурасынан (32°F) төмен түседі.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 12 649 адам, 4 998 үй шаруашылығы және 3 127 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 5,518 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 91,0% ақ нәсілді, 2,2% афроамерикалық, 0,9% американдық үндістер, 0,4% азиялық, 1,6% басқа нәсілдерден және 3,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испаниялық немесе латиноамерикандықтар халықтың 5,0% құрады. 4 998 үй шаруашылығының 34,4% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 44,6% -ы бірге тұратын жұбайлар, 12,8% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,1% -ы күйеуі жоқ еркектер және 37,4% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 31,5% жеке адамдардан тұрады, ал 13,5% -ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,45 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,08 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 33,2 жас. Тұрғындардың 27% -ы 18 жасқа дейін, 11,5% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 25,5% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 22,9% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 13,2% -ы 65 жастан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,5% еркек және 51,5% әйел.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 11 921 адам, 4 697 шаруашылық және 3 034 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады, ал тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы болды. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 92,77% ақ нәсілді, 2,31% қара немесе афроамерикандық, 1,22% американдық үнді немесе Аляска тумасы, 0,53% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан, 1,31% басқа нәсілдерден және 1,86% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 4,16% құрады. 4 697 шаруашылықтың 33,2% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 49,1% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,9% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үй шаруашылықтары және 35,4% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 30,5% жеке тұлғалардан тұрды, ал 14,4% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,43 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 26,6% 18 жасқа дейінгілер, 11,5% 18-24 жас аралығындағылар, 27,7% 25-44 жас аралығындағылар, 18,3% 45-64 жас аралығындағылар және 15,8% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 95,1 еркек шамасында келді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 89,0 еркек шамасында келді. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 34 071 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 41 710 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 30 050 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 891 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 840 долларға тең. Отбасылардың 6,8% және халықтың 9,0% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,0% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 8,1% кірді.

Экономика

Оттаваның екі ірі жұмыс берушісі – Walmart және American Eagle Outfitters, екеуі де қалада тауар тарату орталықтарын ұстап тұрады. Оттава қаласында BNSF теміржолы арқылы жүк тасымалы жүзеге асырылады. Сонымен қатар, Оттава кооперативі басқаратын астық терминалы бар. Қала Оттава муниципалды әуежайын басқарады, ол қаланың оңтүстігіне қарай төрт миль қашықтықта орналасқан шағын авиациялық әуежай.

Үкімет

Оттава 1913 жылға дейін мэр мен кеңес жүйесімен басқарылды, содан кейін қала комиссиялық басқару түріне көшті. 1970 жылы сайлаушылар бес мүшеден тұратын комиссиямен қалалық әкімшілікті құрды, ол жыл сайын өзінің арасынан мэрді сайлайды.

Колледждер мен университеттер

Төрт жылдық жеке университет, Оттава университеті Оттава қаласында орналасқан, ал Оттава қаласы Неошо округі қоғамдық колледжінің де филиалына ие.

Радио

Оттавада төрт радиостанция бар, олардың біреуі AM, ал үшеуі FM. KOFO 1220 жиілігінде "Шығыс-Орталық Канзас үшін сіздің жаңалықтар көзі" слоганымен хабар таратады. KOFO онжылдықтар бойы кантри музыкасын эфирге шығарады және жергілікті жаңалықтарға маманданған. KCHZ 95.7 FM Оттава қаласына лицензияланған (бұрынғыда KOFO-ға тиесілі болған); оның студиялары Канзас штатының Миссион қаласында орналасқан. 88.9 жиілігінде Оттава университеті студенттік радиостанциясы KTJO FM орналасқан. 90.5FM жиілігінде Оттава қаласындағы KRBW христиандық бағдарламаларын ұсынады.

Ойын-сауық

Оттаваның орталық бөлігінде Плаза грилі мен кинотеатры (бұрынғы Кристалл Плаза және Бижу театры) орналасқан. 2013 жылы осы кинотеатрдың Америкадағы ең көне, үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан кинотеатр екені анықталды. Қазір көрме ұйымдастыру жоспарлары жасалып жатыр.