Кіріспе

Француз сәулетшісі (1792–1867)

Жак Игнас Хиторф немесе неміс тілінде Якоб Игнац Хиторф (Кельн, 20 тамыз 1792 – 25 наурыз 1867) – жаңа материалдарды, әсіресе құйма темірді, консервативті көркемөнер классицизмімен үйлестірген, Реставрациядан Екінші империяға дейінгі кезеңде жұмыс істеген француз сәулетшісі.

Өмірбаян

Өзінің туған қаласында диірменшінің шәкірті болғаннан кейін, ол 1810 жылы Парижге барып, бірнеше жыл бойы Сәулет өнері академиясында оқыды, сонымен қатар Чарльз Персьенің суретшісі ретінде жұмыс істеді. Академияда ол үкіметтік архитектор Франсуа Жозеф Белангердің сүйікті шәкірті болды, ол оны Франциядағы алғашқы құйма темір құрылыстардың бірі – астық базарының құйма темір және шыны күмбезі, Halle au Blé (1808–13) құрылысына жұмысқа алды. 1814 жылы Белангер Хиторфты құрылыс алаңдарындағы бас инспектор етіп тағайындады. 1818 жылы Белангердің орнын басып, үкімет архитекторı болған Хиторф Парижде және Францияның оңтүстігінде көптеген маңызды мемлекеттік және жеке ғимараттарды жобалады. 1819 жылдан 1830 жылға дейін Жан Франсуа Жозеф Леконтпен бірлесіп, ол Белангерден мұра еткен патшалық тойлар мен салтанаттарды басқарды. Хиторф Лекойнтпен бірге Théâtre de l'Ambigu Comique үшін жаңа ғимаратты жобалады. Германия, Англия, Италия және Сицилияда сәулеттік сапарлар жасағаннан кейін, Хиторф өзінің сицилиялық байқауларының нәтижесін Architecture antique de la Sicile (3 том, 1826–1830; қайта қарастырылған, 1866–1867) және Architecture moderne de la Sicile (1826–1835) еңбектерінде жариялады. Оның маңызды жаңалығының бірі – ежелгі грек сәулетінде түстердің қолданылғаны болды, бұл тақырыпты ол әсіресе Architecture polychrome chez les Grecs (1830) және Restitution du temple d'Empédocle à Sélinonte (1851) еңбектерінде талқылады. Осы еңбектерде баяндалған қағидаларға сәйкес, ол көптеген сәулеттік жобаларында түсті маңызды элемент етіп жасауды қалыпқа келтірді. Хиторф 1855 жылы Универсалды көрмеге уақытында ашылған Париждегі Grand Hôtel du Louvre құрылысын жобалаған команданың мүшесі болды. Ол бұл жобада Альфред Арман (1805–88), Огюст Пеллеше (1829–1903) және Шарль Рохо де Флюри (1801–75)пен бірге жұмыс істеді.