Кіріспе

М50 Онтоның шектеулі саны танкіге қарсы жеңіл броньды, өздігінен жүретін, табанды көлік ретінде салынды. Оның негізгі қаруы – алты 105 мм М40 қайтарымсыз мылтық болды, олар бір нысананы дерлік жоюға кепілдік беру үшін тікелей бірінен кейін бірі атуға мүмкіндік берді. M27 қайтарымсыз мылтығын алмастырған М40 негізінен Вьетнам соғысында қолданылды және содан кейін Африка мен Таяу Шығыстағы түрлі қақтығыстарда кеңінен пайдаланылды. АҚШ Қарулы Күштерінде ол BGM-71 TOW танкіге қарсы зымыран жүйесімен ауыстырылды.

Құрылыс тарихы

Бұрынғы М27 кері импульстік мылтығы – 1950-ші жылдардың басында жасалған және Корея соғысында қолданылған 105 мм қару. Осы калибрлі мылтық туралы екінші дүниежүзілік соғыстан бері ойластырылғанмен, Корея соғысы басталғанда қару асығыс түрде өндірілді. Оның дамыту және пайдалану жылдамдығы артқа тым алыс орнатылған тіреулердің салдарынан сенімділік мәселелеріне әкелді. M27 АҚШ армиясы үшін тым ауыр саналды және бақылау мылтығының болмауынан тиімді ату қашықтығы шамалы болды. M27-ді жаңа конструкцияның негізі ретінде пайдаланып, армия 1955 жылы M27-нің жетілдірілген нұсқасын жасады, ол M40 106 мм кері импульстік мылтығы деп белгіленді. Әскери мақсаттарға жарамды болмаса да, M27 кері импульстік мылтықтары АҚШ-тағы шаңғы курорттарында және тау өткелдерінде бақыланатын қар көшкіндерін тудыру үшін қолданылды.

Сипаттама

M40 ұзын түтік тәрізді, үстінде M8C .50 калибрлі бақылау мылтығы орналасқан. Бақылау мылтығы 105 мм оқтың траекториясына жақын траекториямен оқ атып, нысанаға тигенде түтін шығарады. Сол жағында биіктік дөңгелегі бар, оның ортасында биіктікті дәл реттеуге және бақылау мылтығын тартып, зеңбірекке итеріп оқ атуға арналған іске қосу дөңгелегі орналасқан. Тұғырлығы үш аяқты, ал алдыңғы аяғы басқару дөңгелегімен жабдықталған. Тұғырдың үстінде айналу дөңгелегі орналасқан. Айналу дөңгелегінің ортасында құлыптау дөңгелегі бар, дөңгелек төмен түскенде, зеңбірек айналу осінде бекітіліп, оңға және солға тек айналу дөңгелегімен қозғалады. Дөңгелек көтерілгенде, зеңбіректі қолмен айналуға болады. Австрия M40 үшін екі дөңгелекті тұғыр жасады. Тұғырдың барлық бөлігін жылдам пайдалану үшін M151 Jeep-ке орналастыруға болады. Hotchkiss M201 джиптері, Toyota Land Cruiser, Jeep CJ, Willys M38, HMMWV, M274 механикалық көліктері, Tiuna 106 мм қару платформалары, JODDB (бұрынғы Король Абдулла II жобалау және дамыту бюросы) Al Jawad көліктері, RBY MK 1, AIL Abir және AIL Storm машиналарында қолданылады.

Табылғыш мылтық

M8C нысанды мылтығының оқ-дәрісі .50 BMG емес, .50 калибрлі пулеметтерде қолданылатыннан 22 мм қысқа (12.7x77 мм) снаряд. Нысанды оқ 106 мм оқ-дәрілерінің траекториясын қайталау үшін жасалған, соққы нүктесінде ақ түтін шығару үшін іздеуші элементі және тұтандырғыш толтырғышы бар. M50 Ontos-тағы 106 мм-лік алты мылтықтың төртеуі нысанды мылтықтармен жабдықталған. Нысанды оқтардың ұшы сары, қызыл жолақты, ал оқу снарядтарының ұшы жасыл болған. Бұл мылтықты жауынгерлерге қарсы қолдануға болар болса да, АҚШ-тың тарихи әскери доктринасы оны қатаң түрде тыйым салған, себебі тактикалық мақсат – негізгі мылтық атуға дайын болғанға дейін осал M40 және оның экипажын жаудан жасыру. Дегенмен, осы шектеу соғыс заңдарының жау әскерлеріне қарсы .50 калибрлі снарядтарды қолдануды жалпы түрде шектеуі туралы қате түсінікке әкелді деп саналады.

Азаматтық мақсатта

1990 жылдардың басында АҚШ Орман қызметі (USFS) M40 мылтығын қар көшкіндерін бақылауға енгізді, себебі M27 мылтықтарының оқ-дәрі қоры таусыла бастады. M40 бастапқыда таныс M27 мылтығымен операциялық ұқсастығы және АҚШ әскерінен оңай қолжетімділігі арқасында сәтті болды; алайда, 1995 жылы USFS қарушысы M40 мылтығының ішінде болған төмен деңгейдегі ерте жарылыстан шараптардан зардап шегіп қайтыс болды. Апат оқ-дәрінің табанындағы анықталмаған жіңішке жарыққа байланысты болды. Осы оқиғадан кейін USFS M40 мылтықтарының көп бөлігі тез арада 105 мм гаубицалармен ауыстырылды, бірақ бірнешеуі қарушыларды қорғауға арналған қауіпсіздік кедергілерімен жабдықталған күйде қызметте қалды, олар мылтықтарды қашықтан оқтап отырды. 2002 жылдың желтоқсан айында Мамонт тауында екі M40 мылтығы 13 күн аралықтағы қатыгездікпен жарылып жойылды. Қарушылар қауіпсіздік кедергілерінің арқасында жарақат алмады, бірақ осы оқиғалар USFS-ті 2003 жылдың шілдесінде қалған барлық M40 мылтықтарын қолданудан шығаруға итермеледі. Сондай-ақ 1990 жылдардың ортасында Канада Парктері Транс-Канада тас жолындағы Роджерс асуында (Британдық Колумбия) 105 мм буксирленетін гаубицаларды пайдаланған Канада Қарулы Күштерінің орнына қар көшкіндерін бақылау үшін төрт M40 мылтығын сатып алды. Арнайы тұғырлар белгілі бір жерлерде орнатылды және пневматикалық қашықтықтан оқ ату жүйесі жасалды, бұл операторларға оқ-дәрінің бұзылу жағдайында қаруды қауіпсіз түрде оқтауға мүмкіндік берді. Сынақ кезеңінен кейін M40 жоспарынан бас тартылды және Канада Қарулы Күштері қайтадан 105 мм буксирленетін гаубицалар мен артиллерия қызметкерлерін қар көшкінін бақылауға жіберуді бастады.