Кіріспе
Ньютон – Харви округінің қаласы және округ орталығы, Канзас штаты, АҚШ. Ньютон Уичита қаласынан солтүстікке қарай 40 шақырым қашықтықта орналасқан. Солтүстік Ньютон қаласы тікелей солтүстікте орналасқан және жеке әкімшілік бірлік болып табылады. Ньютон 135-ші тас жолы, 50-ші және 81-ші АҚШ тас жолдарының тоғысқан жерінде жатыр.
Newton is a city in and the county seat of Harvey County, Kansas, United States. Newton is located 25 mile (40 km) north of Wichita. The city of North Newton is located immediately north and exists as a separate political entity. Newton is located at the intersection of Interstate 135, U. S. Route 50, and U. S. Route 81 highways.
19 ғасыр
Мыңжылдықтар бойы қазіргі Канзас жерінде үндістер мекендеген. 1803 жылы қазіргі Канзастың көп бөлігі Луизиананы сатып алу аясында АҚШ-қа қосылды. 1854 жылы Канзас территориясы құрылды, ал 1861 жылы Канзас АҚШ-тың 34-ші штаты атанды. 1872 жылы Харви округі құрылды. 1871 жылы Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы Эмпориядан батысқа қарай Ньютонға дейін негізгі желісін 1871 жылдың шілдесіне дейін созды. Қала тез арада Техас малдарының маңызды теміржол арқауына айналды. Қала 1871 жылы құрылып, Санта-Фе акционерлерінің бірі тұратын Ньютон, Массачусетс қаласының атымен аталады. 1871 жылдың тамызында Хид Паркте атыс болды, нәтижесінде сегіз адам қаза тапты. Оқиға екі жергілікті заң қызметкері, Билли Бейли мен Майк МакКласки арасындағы даудан басталды. Осы оқиғадан кейін Ньютон "қанды және заңсыз – батыстың ең жаман қаласы" деп танылды. 1872 жылы осы жерде Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолының батыс терминалы мен Чишолм жолының бастапқы нүктесі орналасты. 1872 жылы қала құрылғаннан кейін Ньютон қалалық кеңесі бизон мен басқа да жабайы жануарлардың бос жүруіне тыйым салатын қаулы қабылдады.
20 ғасыр
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ньютон әуежайын АҚШ Әскери-теңіз күштері қосымша әскери-әуе станциясы ретінде пайдаланды, ал негізгі ұшу-қону жолағы 7000 футтан (2134 м) астамға дейін ұзартылды. Ньютон 1980-ші жылдардың ортасына дейін "Санта-Фе" жүйесінің Орталық бөлімдік диспетчерлік бас штабы қызметін атқарды, содан кейін Чикагодан Лос-Анджелесқа дейінгі барлық диспетчерлік басқару Чикаго аймағында біріктірілді. 1995 жылы "Санта-Фе" Бурлингтон Солтүстік темір жолымен бірігіп, қазір BNSF темір жолы деп аталады. БНСF соңғы он жылда жұмыспен қамту саласындағы ықпалы азайғанмен, ірі өнеркәсіптік салық төлеуші болып қала береді.
21 ғасыр
2016 жылдың 25 ақпанында Ньютон қаласында бірнеше байланысты атыс оқиғасының алғашқысы орын алды. Бұл оқиғалар жақын орналасқан Хесстон қаласындағы Excel Industries ғимаратындағы жаппай атысқа әкеліп соқты, нәтижесінде үш адам қаза тауып, он екі адам жарақат алды. Атыс жасаған адам, Excel Industries қызметкері Седрик Ларри Форд, жауап берген полиция қызметкері тарапынан қаза болды.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 12,60 шаршы миль (33 км2) құрайды, бәрі де құрлық. Қала континенттік АҚШ-тың орталық бөлігінде орналасқан. АҚШ 81 тас жолы, сондай-ақ Меридиан тас жолы деп белгілі, Канаданың Виннипег қаласынан Мексиканың Мексика қаласына дейін Орталық және Оңтүстік Америка арқылы өтеді. Ол Канзас штатының Ньютон қаласынан өтеді және "Басты көше" деп аталады. АҚШ 50 тас жолы Вашингтондағы Ақ үйден өтіп, Канзас штатының Ньютон қаласы арқылы өтеді және Калифорния штатының Сакраменто қаласына дейін жалғасады.
Климат
Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Көппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Ньютон ылғалды субтропиктік климатқа ие, климат карталарында ол "Cfa" деп белгіленеді.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 19 132 адам, 7 584 үй шаруашылығы және 5 045 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 8237 тұрғын үй бірлігі орташа тығыздықпен орналасқан. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 88,4% ақ нәсілді, 2,2% афроамерикалық, 0,9% американдық үндістер, 0,8% азиялық, 4,7% басқа нәсілдерден және 2,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 16,3% құрады. 7 584 үй шаруашылығының 33,1% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 51,5% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,3% күйеуі жоқ әйелдер, 4,7% күйеуі жоқ ерлер және 33,5% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,1% жеке адамдардан тұрды, ал 12,3% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,46 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,01 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 36,8 жас болды. Тұрғындардың 26,4% 18 жасқа дейін, 7,9% 18 мен 24 жас аралығында, 24,9% 25 пен 44 жас аралығында, 25% 45 пен 64 жас аралығында және 15,9% 65 жасқа толған немесе одан асқан адамдарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,4% ер адам және 51,6% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 17 190 адам, 6 851 үй шаруашылығы және 4 610 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 7277 тұрғын үйден құралды, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 86,73% ақ нәсілді, 2,30% афроамерикалық, 0,53% американдық үндістер, 0,66% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 6,84% басқа нәсілдер және 2,92% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 12,73% құрады. 6 851 үй шаруашылығының 31,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 54,2%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 32,7%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,9%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 12,1%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,43, ал отбасының орташа мүше саны 2,99 адамды құрады. Қала тұрғындарының 26,3%-ы 18 жасқа дейінгілер, 8,1%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 28,2%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 20,8%-ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 16,5%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен азаматтарды құрады. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 93,3 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 90,1 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 38 236 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 45 703 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 32 308 доллар, ал әйелдердің 21 906 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 18 529 доллар болды. Отбасылардың 5,1%-ы және халықтың 7,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 9,7%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 5,6%-ы.
Колледж
Бетел колледжі солтүстік Ньютон қаласының жанында орналасқан. Хатчинсон қауымдық колледжінің қала орталығына жақын, Акстелл білім беру орталығында филиалы бар.
Баспа құралдары
Ньютон Кансан (GateHouse Media) Ньютон және оны қоршаған аймаққа күнделікті жергілікті газет ретінде қызмет етеді. Ол жексенбі және дүйсенбі күндері жарық көрмейді. Уичита Игл аймақтың ірі газеті болып табылады. Harvey County Now газеті де Ньютон қаласында орналасқан және Харви округін жабатын аймақтық басылым.
Теледидар
Ньютон қаласы Уичита-Хатчинсон аймағының эфир арқылы таратылатын ATSC цифрлық теледидарымен, Cox Communications кабельдік теледидарымен және спутниктік теледидарымен қамтамасыз етіледі. Қосымша мағлұмат алу үшін Уичита, Канзас қаласының медиасы туралы қараңыз.
Көлік
BNSF темір жолы Ньютон қаласы арқылы жүк және тасымал үшін өтеді. Amtrak-тың "Оңтүстік-Батыс Басшысы" пойзы күніне екі рет Ньютон қаласында тоқтап, Лос-Анджелес және Чикагоға жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. Amtrak станциясы 414 N Main Street мекенжайында орналасқан. BeeLine Express (Greyhound Lines қосалқы мердігері) Уичита және Салина қалаларына күн сайын автобус қызметін ұсынады. Жергілікті белгілі маршрутты қоғамдық көлік қызметі болмаса да, Harvey Interurban қауымдастыққа шақыру арқылы көлік қызметін ұсынады. Ньютон қаласынан өтетін маңызды жолдар: I 135, US 50, US 81, K 15. Ньютон қалалық/округалық әуежайы, FAA: EWK, Ньютоннан шығысқа қарай 2 миль жерде орналасқан. Оның 7002 фут (2134 м) ұшу-қону жолағы Канзас штатындағы 7000 фут (2134 м) немесе одан ұзын 11 ұшу-қону жолағының бірі болып табылады. Ол ILS және GPS жүйелерімен жабдықталған.