Кіріспе

Неміс саясаткері (1824–1902)

Карл Вильгельм Рудольф фон Беннигсен (10 шілде 1824, Люнебург – 7 тамыз 1902, Спрингке жақын Беннигсен) – ескі Ганноверлік әулеттен тараған неміс саясаткері.

Өмірбаян

Беннигсен 1824 жылғы 10 шілдеде Люнебургте дүниеге келген. Ол ежелгі Ганноверлік әулеттен тегін алып, оның әкесі Карл фон Беннигсен Ганновер армиясының офицері болды, генерал шеніне дейін көтеріліп, дипломатиялық қызметтерді де атқарды. Антрополог Мориц фон Леонхарди оның жүрегі жақын туысы болды. Геттинген университетінде оқып, «Hannovera» корпусының мүшесі болғаннан кейін, Беннигсен Ганновер мемлекеттік қызметіне қабылданды. 1855 жылы ол екінші палатаға сайланды, бірақ үкімет оған лауазымынан босатуға рұқсат бермегендіктен, мемлекеттік қызметтен кетіп қалды. Ол дереу реакциялық үкіметке қарсы либералдық оппозицияның танымал басшысы болды, бірақ оны сол әулеттен шыққан және танымал орыс генералы Беннигсеннің ұлы, Александр Левиннен ажырату қажет. Ол сол кездегі парламенттік лидерлердің бірі болды, 1848 және 1850 жылдар аралығында Ганновердің министр-президенті қызметін атқарды, содан кейін Ганновер Корольдігінің Эстаттар Ассамблеясының бірінші, содан кейін екінші палатасының президенті болды (парламент). Беннигсеннің Ганноверде ғана емес, бүкіл Германияда маңызды рөл атқаруына себепкер болған нәрсе – оның құрған Герман Ұлттық қауымдастығы еді, оның президенті де осы кісі болды. Аустрия-Сардиния соғысынан туған қоғамдық қозғалыстан пайда болған бұл қауымдастықтың мақсаты – бүкіл Отанның біртүтастығы мен конституциялық бостандығы үшін күресетін ұлттық партияны құру болды. Ол Германиядағы орташа либералдарды біріктіріп, үкіметтердің, әсіресе Ганновер королі Георг V-нің оны басуға жасаған барлық әрекеттеріне қарамастан, бірден үлкен саяси күшке айналды. Беннигсен 1863 жылы протестанттар қауымын құрушылардың бірі болды. 1866 жылы Эстаттар Ассамблеясының екінші палатасындағы либералдық оппозицияның басшысы Беннигсен, Ганноверді Австрия-Пруссия соғысында бейтарап ұстау үшін барлық ықпалын жұмсады, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Ол соғысқа қатыспады, бірақ оның пруссиялық армия офицері болған ағасы Богемияда қаза тапты. Осы жылдың мамыр айында ол Германия Конфедерациясын реформалауды қолдауын алуды қалаған Бисмаркпен маңызды кездесу өткізді. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Пруссияның өкілі ретінде Солтүстік Германия Конфедерациясының диетасында (парламентте) және Пруссияның өкілдер палатасында орын алды. Ол Ганновер провинциясына мүмкіндігінше көп автономия беру үшін ықпалын пайдаланды, бірақ Гвельфтер партиясының қатал қарсыласы болды. Ол Людвиг Виндторст және Йохан фон Микель есімді үш Ганноверліктердің бірі болды, олар жаулап алынған провинцияның өкілдеріне Пруссия және Солтүстік Германия парламенттерінде көшбасшылықты жеңіп алды. Ұлттық қауымдастықтың жұмысы аяқталғаннан кейін ол таратылды, бірақ Беннигсен жаңа саяси партияны – Ұлттық либералдарды құруға белсенді түрде қатысты. Олар Бисмарктің ұлттық саясатын қолдағанмен, елдің конституциялық дамуын қамтамасыз етуді үміттенеді. Келесі отыз жыл бойы Беннигсен партияның президенті болды және парламенттік лидерлердің ең ықпалдысы саналды. Империяның ішкі институттарын құру Бисмарк пен парламент арасындағы ашық жарылыссыз жүзеге асырылғанының басты себебі оның еңбегі болды. Конституция бойынша пікірталас кезінде оның ұсынған көптеген түзетулері қабылданды, 1870 жылы ол Оңтүстік Германияға ұлттық партияны нығайту үшін сапар жасады және Версальде Бисмаркпен кеңесті. Ол 1874 жылы әскери заңнама бойынша келісімге келуге көмектесті. 1877 жылы оған Пруссия министрлігінде орын алып, вице-канцлер лауазымы ұсынылды, бірақ Бисмарк немесе король оның талаптарына келіспегендіктен ол одан бас тартты. Осыдан кейін үкіметпен қарым-қатынасы нашарлап, 1878 жылы ол бірінші социалистік заң жобасын қабылдамауға себепкер болды. 1883 жылы ол үкіметтің реакциялық шараларына байланысты парламенттегі мандатын тастады, бұл оған Бисмаркпен бұрынғы ынтымақтастығын жалғастыруға мүмкіндік бермеді, бірақ 1887 жылы ұлттық партиялар коалициясын қолдау үшін оралды. Император Вильгельм II-нің алғашқы қадамдарының бірі оны Ганновер провинциясының жоғары президенті етіп тағайындау болды. 1897 жылы ол осы лауазымынан кетіп, қоғамдық өмірден шықты. 1902 жылғы 7 тамызда қайтыс болды.