Кіріспе

Карл Соломон Захария фон Лингенталь (14 қыркүйек 1769 – 27 наурыз 1843) – неміс заңгері, Саксониядағы Мейссен қаласында заңгердің ұлы болып дүниеге келген. Фон Лингенталь алғашқы білімін Мейссендегі танымал Санкт-Афра мемлекеттік мектебінде алды, кейін Лейпциг университетінде философия, тарих, математика және юриспруденцияны оқыды. 1792 жылы Липпе графтарының біріне жеке репетитор болып Виттенберг университетіне барды және заң оқуын жалғастырды. 1794 жылы Канондық құқықтан дәріс оқып, приват-доцент атанды, 1798 жылы – кезектен тыс профессор, ал 1802 жылы феодалдық құқықтан тұрақты профессор болды. Ол 1843 жылы қайтыс болғанға дейін, қоғамдық істермен айналысқан қысқа мерзімді есептемегенде, юриспруденцияның барлық саласын қамтитын көптеген еңбектер жазды және мерзімді басылымдарға белсенді қатысты. 1807 жылы Хайдельбергке шақырылып, заң мектебі ретінде дамыған шағында осы қалада қалды. Геттинген, Берлин және басқа да университеттерден көптеген шақыруларға қарамастан, өмірінің соңына дейін Хайдельбергте тұрды. 1820 жылы жаңадан құрылған Баден парламентінің жоғарғы палатасына университетінің өкілі ретінде сайланды. Өзі көптеген реформаларды – әсіресе қатал қылмыстық кодексті – дайындаса да, ол табиғаты мен нанымы бойынша консервативті болды және екінші палатада басымдық құрған радикалды демократиялық рухқа қарсы тұрды, бұл оны үлкен герцог пен Германия федералдық үкіметімен қақтығысқа әкелді. Конституция "реакциялық" бағытта қайта құрылғаннан кейін, 1825 жылы Гейдельберг округінен екінші палатаға сайланды, онда бірінші вице-президент болды және үкіметтен де адал екенін көрсетті. Бірақ парламенттік либерализмнің күшеюімен ол саясаттан көңілі толып, 1829 жылы толығымен зейнеткерлікке шықты. Содан кейін ол өзін толығымен заңгерлік жұмысына арнады және өмірінің соңғы күндеріне дейін жас студенттердей құлшыныспен еңбек етті.

Жұмыстар мен зерттеулер

Неміс университеттері халықаралық маңызы бар құқықтық мәселелерге қатысты орта ғасырлардан бері моральдық сот билігіне ие болды, ал Захария Германияда, Францияда және Англияда туындаған мәселелер бойынша жиі кеңес алды. Захария «пікірлердің» көптегенін жазды, олардың кейбіреулері нағыз трактаттарды құрады, мысалы, сэр Август д’Эстедің Сассекс герцогтығына талабы, барон де Бодтың француздық өтемақыға үлесуге құқығы бар ағылшын азаматы ретіндегі талабы, Гессен-Кассель (немесе Гессен-Кассель) сайлаушысына тиесілі борыштар туралы дау, оларды Наполеон тәркілеген, және Мекленбург жер иелерінің конституциялық мәртебесі. Осы пікірлері үшін алған үлкен гонорарлары мен оның лекцияларының үлкен танымалдығы оны бай етті, ол бірнеше жылжымайтын мүлікті сатып ала алды; олардың бірі, Лингенталь, 1842 жылы оған ұлы герцогпен абыройлы атақ берілген кезде, оның атауы болды. Ол 1843 жылдың 27 наурызында қайтыс болды. Ол 1811 жылы үйленген, бірақ әйелі төрт жылдан кейін қайтыс болып, оған Карл Эдуард деген ұлын қалдырды. Захарияның жазбалары көп және алуан түрлі. Олар заң ғылымының барлық салаларын қамтиды; олар философиялық, тарихи және практикалық сипатта, римдік, канондық, неміс, француз және ағылшын құқығына қатысты. Ол жариялаған алғашқы маңызды кітабы – Die Einheit des Staats und der Kirche mit Rücksicht auf die Deutsche Reichsverfassung (1797), шіркеу мен мемлекеттің қарым-қатынасы туралы еңбек, империяның конституциясына ерекше назар аударған, бұл жазушының талдау қабілетін және күрделі фактілерді бірнеше принциптерден шығару шеберлігін көрсетті. 1805 жылы «Versuch einer allgemeinen Hermeneutik des Rechts» жарық көрді, ал 1806 жылы «Die Wissenschaft der Gesetzgebung» – француз революциясына әкелген мүмкіндікшіл саясаттың орнына қоғам үшін жаңа теориялық негіз табуға бағытталған еңбек. Ол осы негізді Джереми Бентамның утилитаризміне ұқсас нәрседе тапқандай болды. Захарияның соңғы маңызды еңбегі – «Vierzig Bücher vom Staate» (1839–1842), оның жақтастары оны оның мәңгілік ескерткіші деп санайды. Ол Монтескьедің «Заңдар рухы» еңбегімен салыстырылады және Баклдың «Цивилизация тарихының» бірінші томының үлкен бөлігін қамтиды. Бірақ онда зор білім және мемлекеттің және заңның болашағы туралы көптеген түпнұсқалық идеялар бар болғанымен, оған логикалық рет жетіспейді, сондықтан ол қарама-қайшылықтарға толы. Оның негізгі теориясы бойынша мемлекет келісімшарт арқылы емес (Руссо, Кант), заңды міндетті сезіну арқылы пайда болған. Макиавелли итальяндықтар үшін, ал Монтескье француздықтар үшін болғандай, Захария немістер үшін сондай болуға ұмтылды; бірақ оған олардың патриоттық шабыты жетіспеді, сондықтан ол өз елінің конституциялық құқығына тұрақты әсер ете алмады. Захарияның басқа да маңызды еңбектері – оның «Staatsrecht» және Кодекс Наполеон туралы трактаты, «Handbuch des Französischen Civilrechts» (1-ші басылым Гейдельберг; 1808), оның бірнеше француздық басылымдары жарық көрді және итальян тіліне аударылды. Ол өз еңбегінде римдік кодификацияның маңыздылығына баса назар аударды. Захария Карл Жозеф Миттермайермен бірге «Kritische Zeitschrift für Rechtswissenschaft und Gesetzgebung des Auslandes» журналын редакциялады, ал ол жазған кіріспе оның кең оқығандығын және ескі проблемаларға жаңа жарық түсіруге деген тұрақты ықыласын көрсетеді. Захарияның еңбектері ескіргенімен, олар өз заманында жаңалықтарға толы болды, және олар оларсыз жазыла алмайтын кітаптармен алмастырылды. Захария және оның еңбектері туралы мәліметтер алу үшін Роберт фон Мольдің «Geschichte u. Literatur der Staatswissenschaften» (1855–58) және Шарль Брохердің «K. S. Zachariae, sa vie et ses oeuvres» (1870) еңбектерін қараңыз; сондай-ақ Вильгельм Фишердің «Allgem. Deutsche Biographie» (44-том) және Франц фон Хольцендорфтың «Rechts Lexicon» еңбегіндегі «Zachariae von Lingenthal» мақаласын қараңыз.