Кіріспе

Маршалл округіндегі қала, Канзас.

Блю-Рапидс – АҚШ Канзас штатының Маршалл округіндегі қала.

Тарих

Өзендердің қосылған жерінің төменгі жағында қала құруға жасалған алғашқы тырабыс 1857 жылы үш қатысушының екеуінің бақытсыздықтарына байланысты сәтсіз аяқталды. 1869–1870 жылдары Нью-Йорк штатының Дженеси округынан шамамен 50 отбасы көшіп келгенге дейін, су қуатын пайдалануға тағы бір әрекет жасалмады, олар жерді және су қуатын пайдалану құқығын сатып алып, қауымдастық құруға кірісті. Блю-Рапидс қалалық компания құрылды, ал 1870 жылдың соңына қарай халық саны шамамен 250 адамға жетті. 1872 жылы Блю-Рапидс Канзас штатының заңдарына сәйкес үшінші сыныпты қала ретінде тіркелді. 1870 жылғы алғашқы жобалардың бірі – Үлкен Көк өзенде салынған тас бөгет және темірден жасалған көпір. Кейіннен өндіріс пен қалаға қуат беру үшін гидроэлектр станциясы салынды. 1903 жылы су тасқынынан электр станциясы қирады. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында аймақта төрт гипс кені болды. Халық саны 1910 жылы 1750-ден асты. 1875 жылы салынған қоғамдық кітапхана Миссисипи өзенінің батысындағы бір ғимаратта үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне кітапхана болып табылады. Блю-Рапидс панкреатиялық қатерлі ісікке қарсы дәрі – Стрептозотоциннің туған жері. Дәрінің құрамына кіретін бактерия 1950 жылдардың соңында Блю-Рапидс қаласында "өңделмеген құмды топырақтан" алынған топырақ үлгісінде табылды. Блю-Рапидс АҚШ-та ұлттық бейсбол лигасының ойынын қабылдаған ең кішкентай қала деп мәлімдейді. 1913 жылдың 24 қазанында 3000-нан астам жанкүйерлер Чикаго Уайт Сокс және Нью-Йорк Гиантс командаларының әлемдік тур ойынын Риверсайд паркіндегі жергілікті доп алаңында тамашалады, ол бүгінге дейін қолданылуда. Блю-Рапидс сонымен қатар кіші лигалық бейсболдың да үйі болды. 1910 жылғы Блю-Рапидс командасы D класы деңгейіндегі Шығыс Канзас лигасының мүшесі ретінде ойнады. 2001 жылы Блю-Рапидсте жаңа NOAA ауа райы радио хабарлағышы KZZ67 орнатылды, ол Топека қаласындағы Ұлттық ауа райы қызметінен солтүстік-орталық және солтүстік-шығыс Канзас тұрғындарына ауа райы және төтенше жағдайлар туралы ақпаратты жеткізеді. 2012 жылдың мамыр айында қала алаңында "Мұз дәуіріне ескерткіш" ашылды. Онда Мұз дәуірі, континенттік мұздықтар және Канзастағы ең көне тау жыныстары – Сиу кварцитінің мұздық шөгінділері сипатталған. Осы Мұз дәуірі ескерткішінің негізгі себебі – Блю-Рапидс 10 000 жылдан астам бұрын Мұз дәуірі мұздықтары әкелген немесе жаратқан мол табиғи ресурстарға ие болған жерде құрылған. Көк өзендегі осы қаланың атымен аталатын рапидтер ерте замандағы өнеркәсіптерді қуаттандыру үшін пайдаланылды, құм мен қиыршық тас кен орындары құрылыс және жолдар үшін қолданылды, ал ауыл шаруашылығы үшін құнарлы топырақ – осылардың бәрі Мұз дәуірі мұздықтарының арқасы. Ескерткіш осы ежелгі геологиялық мұраны құрметтейді. Плейстоцен дәуірінде Канзастың мұздық аймағында шөгіндірген мұздық шөгінді.

География

Блю-Рапидс Канзастың солтүстік-шығысында, Кіші Көк және Үлкен Көк өзендерінің тоғысына жақын орналасқан. US 77/K 9 тас жолында орналасқан Блю-Рапидс өзінің туыс қаласы Уотервиллден шығысқа қарай 5 миль (8 км), округ орталығы Мэрисвилльден оңтүстікке қарай 12 миль (19 км), Франкфурттан батысқа қарай 13 миль (21 км) және ірі университет қаласы Манхэттеннен солтүстікке қарай 46 миль (74 км) қашықтықта жатыр. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметінше, қаланың жалпы ауданы 2,01 шаршы миль (5 км²) құрайды, оның ішінде 1,99 шаршы миль (5 км²) құрлық және 0,02 шаршы миль (0 км²) су. Джорджия Пасифик компаниясы Блю-Рапидс жанында гипс кеніне ие.

2020 жылғы халық санағы

2020 жылғы АҚШ халық санағында Блю-Рапидс қаласында 928 адам, 376 үй шаруашылығы және 243 отбасы тіркелді. Халықтың этникалық құрамы: 95,37% (885) ақ немесе еуропалық американдықтар (94,94% испан тілді емес ақтар), 0,0% (0) қара немесе африкалық американдықтар, 0,22% (2) американдық немесе Аляска тумалары, 0,0% (0) азиялықтар, 0,0% (0) Тынық мұхиты аралдары немесе Гавайи тумалары, 1,08% (10) басқа нәсілдерден және 3,34% (31) екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,62% құрады (15 адам). 376 үй шаруашылығының 28,2%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар; 54,3%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар; 23,7%-ында күйеуі немесе серігі жоқ әйелдер тұрды. Үй шаруашылықтарының 31,6%-ы жеке адамдардан, ал 17,3%-ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Халықтың 6,9%-ы бакалавр немесе одан жоғары білімге ие деп есептелді. Халықтың 23,4%-ы 18 жасқа дейінгілер, 6,7%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 21,4%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 23,8%-ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 24,7%-ы 65 жасқа толғандар. Орташа жас 43,6 жас. Әр 100 әйелге 106,2 еркек шалысады. Ер адамдардың орташа табысы 37 868 доллар (+/- 7 567 доллар) болса, әйелдердің орташа табысы 16 625 доллар (+/- 4 855 доллар) құрады. 16 жастан асқандардың орташа табысы 30 233 долларды құрады (+/- 7 561 доллар). Шамамен отбасылардың 5,9%-ы және халықтың 8,4%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 8,2%-ы және 65 жастан асқандардың 5,2%-ы.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 1019 адам, 415 үй шаруашылығы және 263 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 465 тұрғын үйден орташа есеппен құралды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,2% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 1,1% американдық үндістер, 0,6% басқа нәсілдерден және 0,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,4% құрады. 415 үй шаруашылығының 29,9% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 51,3% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 7,0% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 5,1% -ында күйеуі жоқ ерлер және 36,6% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,0% жеке адамдардан тұрды, ал 15,9% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,37 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 43,2 жасқа тең. Тұрғындардың 24,2% -ы 18 жасқа дейін, 4,9% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 22,2% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 26,8% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 22% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 47,6% ер адам және 52,4% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 1088 адам, 439 үй шаруашылығы және 295 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 494 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы 240/шаршы миль (93/км). Қаланың нәсілдік құрамы: 98,07% ақ нәсілді, 0,18% афроамерикалық, 0,09% американдық үнді, 0,09% азиялық, 0,37% басқа нәсілдерден және 1,19% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 0,55% құрады. 439 үй шаруашылығының 30,5% құрамында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 56,3% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6,8% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 32,8% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,1% жеке тұлғалардан тұрады, ал 16,2% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,39, ал отбасының орташа мөлшері 2,97 болды. Қаладағы халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 25,1%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,3%, 25-44 жас аралығындағылар – 23,1%, 45-64 жас аралығындағылар – 22,3%, 65 жасқа толған және одан асқандар – 22,2%. Медианалық жас – 41 жас. Әр 100 әйелге 94,3 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 93,6 еркек келеді. Үй шаруашылығының медианалық табысы 30 682 доллар, ал отбасының медианалық табысы 37 273 доллар құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 30 066 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 18 214 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 16 859 долларға тең. Отбасылардың 9,3%-ы және халықтың 13,0%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 17,2%-ы және 65 жастан асқандардың 4,4%-ы.

Білім

Қоғамға Valley Heights USD 498 мемлекеттік мектеп округі қызмет көрсетеді. Valley Heights Jr/Sr орта мектебі Блю-Рапидс және Уотервилл қалаларының арасында, ортасында орналасқан. Valley Heights мектебінің таңбасы – мустангтар. Блю-Рапидс орта мектебі мектептерді біріктіру нәтижесінде жабылды. 1942 жылы Blue Rapids Pirates Канзас штатының жоғары мектептері арасындағы B классының ұлдарға арналған жеңіл атлетика чемпионатында жеңіске жетті.