Кіріспе
Коффивилл (Coffeyville) – Канзас штатының Монтгомери округінің оңтүстік-шығысындағы қала. Коффивилл Монтгомери округінің халқы ең көп қаласы және Коффивилл қоғамдық колледжінің орналасқан жері. Оклахома штатының Оңтүстік Коффивилл қаласы шамамен 1 миль оңтүстікте орналасқан.
Coffeyville is a city in southeastern Montgomery County, Kansas, United States, Coffeyville is the most populous city of Montgomery County, and the home to Coffeyville Community College. The town of South Coffeyville, Oklahoma is approximately 1 mile south of the city.
Тарих
Бұл елді мекен 1869 жылы полковник Джеймс А. Коффи Үнді сауда бекеті ретінде негіленді, ол сол кездегі Үндістан аумағындағы шекара маңындағы тұрғындарға қызмет етті. 1871 жылы қала Левенворт, Лоуренс және Галвестон темір жолының тоқтау орны болып бекітілді, бұл оны басқа нарықтармен және даму орталықтарымен байланыстырды. Темір жол келгеннен кейін, жас геодезист Наполеон Б. Блантон қала жоспарын жасау үшін жіберілді. Қаланың атын кім қоятынын шешу үшін полковник Коффи мен АҚШ армиясының капитаны Блантон тиыс түйін тастады. Коффи жеңіске жетті және қала ресми түрде Коффивилл деп аталды. Қала 1872 жылы құрылды, бірақ жарғы заңсыз деп танылды және 1873 жылдың наурыз айында қайта құрылды. Шекаралық елді мекен болғандықтан, Коффивиллде зорлық-зомбылық оқиғалары жиі болды. 1892 жылдың 5 қазанында Далтон тобының төрт мүшесі банк тонауға талпыныс жасағанда атыс кезінде қаза тапты; Эмет Далтон 23 оқ жарақатымен аман қалды және кейіннен екінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп танылды, бірақ ол тонау кезінде оқ атпағанын мәлімдеді. Ол 14 жыл түрмеде отырғаннан кейін кешірілді. Топ бір-біріне жақын орналасқан "First National" және "Condon" банктерін тонауға тырысты. Құқық қорғау органдары мен азаматтар оларды жалған сақалдармен жасырғандарына қарамастан танып, бандиттер банктен қашқанда оларға шабуыл жасады. Үш азамат және жергілікті маршал Чарльз Т. Коннелли қаланы қорғау кезінде қаза тапты. Қала әр қазан айында Далтон шабуылының құрметіне жыл сайын мерекелік шаралар өткізеді. 1890 жылдан 1910 жылға дейін Коффивилл табиғи газдың мол қоры мен құрылыс материалы ретінде қолданылатын саздың көптігінің арқасында қарқынды өсімді басынан өтті, нәтижесінде халық саны алты есеге өсті. Коффивиллдегі көптеген ғимараттар осы кезеңде салынды және қазір Ұлттық тарихи орындар тізіміне (NRHP) енгізілген. Оларға Ескі Кондон Ұлттық Банкі (қазіргі Перкинс ғимараты, шамамен 1890 жыл, 1973 жылдың 1 желтоқсанында тізімге енгізілді), Браун сарайы (шамамен 1904-1907 жылдар, 1976 жылдың 12 желтоқсанында тізімге енгізілді), жаңа және үлкен Бетел Африкалық Методист Епископалдық шіркеуі (шамамен 1907 жыл, 1995 жылдың 28 шілдесінде тізімге енгізілді), Мидленд театры (шамамен 1928 жыл, 2005 жылдың 9 ақпанында тізімге енгізілді) және Чарльз М. Балл үйі (шамамен 1906-1908 жылдар) жатады.
Ертедегі жексенбілік мектеп
1930 жылы Иса Масихтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшелері жексенбілік мектеп ашты; сол кезде Канзас штатында осындай мектептердің барлығы 11 ғана болды.
Коффивилл мультискобы
Коффивилл өнеркәсіпшісі Дуглас Браун Коффивилл Мултископын құрды, ол Норден бомбалау көзқарасының компоненттерін жасады. Бұл, бомбалау көзқарасының жоғары дәлдігі және қателерді түзету мүмкіндігінің нәтижесінде, Екінші дүниежүзілік соғыста дәл күндізгі бомбалауды жетілдіруде шешуші рөл атқарды.
2007 жылғы су тасқыны
2007 жылдың 1 шілдесінде Коффивилл қаласы ірі су тасқынына ұшырады. Вердигрис өзенінің деңгейі су тасқынының нормасынан 10 футқа көтеріліп, қаланың шамамен үштен бір бөлігін су басты. Су тасқыны жергілікті мұнай өңдеу зауытының (Coffeyville Resources LLC) бөгеттерін 4 футқа асып, мұнайдың суға араласуына себеп болды. Шамамен 1700 баррель (71 мың галлон) шикі мұнай су тасқынының суымен қосылды. Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) мұнай мен судың араласуының өзен бойымен төмен қарай жылжуын тоқтатуға тырысты, себебі бұл Оклахома штатындағы Олога қаласының жанындағы Олога көлінің суын ластауы мүмкін еді. Көптеген тұрғын үйлер осы көлден су алады. Оолога көліне аз ғана мұнай жетті, және ол Вердигрис өзені бойындағы басқа қалалардың немесе көлден сумен жабдықталуына қауіп тудырмады. Су тасқыны болған аймақтарда көптеген жануарлар өлген немесе жарақаттанған күйде, мұнаймен жабылған қалпында табылды. 2 шілдеде Паттерсон көшесінің шығысындағы аудандарға кіруге тыйым салынды, ал қаланың басқа аудандарында комендант сағаты енгізілді. 3 шілдеде қала ауыз суының қамтамасыз етілуін тоқтатты, бірақ 7 шілдеде су қызметі қайта жандандырылды және суды қайнату туралы бұйрық алынды. Федералдық төтенше жағдайларды басқару агенттігі (FEMA) және Қызыл Крест тұрғындарға көмектесу үшін келді, сондай-ақ Канзас штатының губернаторы Кэтлин Себелиус және президент Джордж Буш қаланы федералдық апат аймағы деп жариялады. Көптеген эвакуацияланған тұрғындар отбасылары мен достарынан пана тапты, бірақ көптегендері екі жергілікті шіркеуде және зейнеткерлер үйінің кешенінде орналастырылды. Кейбір үй жануарлары ЛеКлер паркінде құрылған уақытша жануарлар бейітіне құтқарылды. Қаланың шығыс жағындағы су басып қалған аймақ 11 шілдеде тұрғындар мен кәсіп иелеріне зақымды бағалау және сақтап қалуға болатын мүлікті алу үшін қайта ашылды. Су тасқынынан кейінгі қалпына келтіру және тазалау жұмыстарына назар аудару мақсатында қала және штат 2007 жылғы штаралық жәрмеңке мен родеоны тоқтатты. Ағымдағы су тасқынынан қалпына келтіру жұмыстары қаланың су тасқынынан зардап шеккен шығыс бөлігінің экологиялық жағдайын жақсартуды қамтыды, бұл жұмыс 2008 жылдың соңына дейін және 2009 жылдың басына дейін жалғасты. Су тасқынынан зардап шеккен көптеген үйлерді Coffeyville Resources LLC сатып алды, бұл мұнайдың төгілуінен зардап шеккен үй иелеріне өтемақы төлеуге бағытталған шараның бір бөлігі болды.
География
Коффивилл Канзастың оңтүстік-шығыс бұрышында, Оклахома штатының Тулса қаласынан солтүстікке қарай 121 шақырым, ал Миссури штатының Джоплин қаласынан батысқа қарай 97 шақырым жерде орналасқан. Қала Оклахома штатының шекарасынан солтүстікке қарай шамамен 1,6 шақырым жерде Вердигрис өзенінің батыс жағалауында орналасқан. Қалада Канзас штатының теңіз деңгейінен 679 фут (207 метр) төменгі нүктесі орналасқан. Коффивилл қалалық әуежайы 169 тас жолы бойында қаладан солтүстік-шығысқа қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан. Коффивилл Монтгомери округінің ең үлкен қаласы болғанымен, округ орталығы – қаланың солтүстік-батысына қарай 26 шақырым жердегі Индепенденс қаласы. Коффивилл, әсіресе Коффивилл Кантри Клубының солтүстігіндегі аймақ, Google Картасының әдепкі орталық нүктесі болып табылады, ол 48 тұтас штатты көрсететін әдепкі картаның кездейсоқ орталық нүктесі. (Лоуренс, Канзас та Google орталығы деп мәлімдейді, себебі ол Google Earth интерактивті 3D картасының бастапқы орталық нүктесі болған). Құрама Штаттардың географиялық орталығы деп саналатын басқа да жерлер Канзаста орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 19 шаршы километрді құрайды, барлығы құрлық.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы АҚШ халық санағында Коффивиллде 8,826 адам, 3,587 үй шаруашылығы және 2,013 отбасы тіркелді. Халықтың этникалық құрамы: 64,66% (5,707) ақ немесе еуропалық американдықтар (61,93% испандық емес ақтар), 11,18% (987) қара немесе африкалық американдықтар, 4,2% (371) американдық немесе Аляска тумалары, 0,71% (63) азиялықтар, 0,06% (5) Тынық мұхиты аралдары немесе Гавайи тумалары, 6,47% (571) басқа нәсілдерден және 12,71% (1,122) екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 12,62% (1,114) құрады. 3,587 үй шаруашылығының 27,5%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар; 35,4%-ы заңды некеде тұратын жұбайлар, ал 33,5%-ында күйеуі немесе серігі жоқ әйелдер тұрады. Үй шаруашылықтарының 38,4%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 17,1%-ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан құралған. Халықтың 12,8%-ы бакалавр немесе одан жоғары білім алған деп есептеледі. Халықтың 23,6%-ы 18 жасқа дейінгілер, 11,8%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 22,3%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 23,4%-ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 18,9%-ы 65 жасқа толғандар. Орташа жас 37,7 жас. Әр 100 әйелге 103,7 еркек шалысады. Ер адамдардың орташа табысы 26,747 доллар (+/- 6,181 доллар) болса, әйелдердің орташа табысы 17,207 доллар (+/- 2,741 доллар) құрайды. 16 жастан асқандардың орташа табысы 20,489 доллар (+/- 2,163 доллар) шамасында. Шамамен 20,5% отбасы және 26,2% халықтың табысы кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 33,1%-ы және 65 жастан асқандардың 16,5%-ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 10 295 адам, 4 226 шаруашылық және 2 456 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 5021 тұрғынжай, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 72,3% ақ нәсілді, 11,7% афроамерикалық, 5,0% американдық үндістер, 0,7% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 3,3% басқа нәсілдер және 6,8% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын америкалықтары халықтың 7,4% құрады. 4 226 шаруашылықтың 28,2%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 39,9% -ы бірге тұратын жұбайлар, 13,5% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 4,8% -ы әйелі жоқ ерлер, ал 41,9% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 35,7% жеке адамдардан тұрды, ал 16,1% -ында 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,29 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,98 адамды құрады. Қала тұрғындарының орташа жасы 37,1 жас болды. Тұрғындардың 22,6% 18 жасқа дейін, 13,3% 18 мен 24 жас аралығында, 22,4% 25 пен 44 жас аралығында, 23,6% 45 пен 64 жас аралығында және 18,1% 65 жастан асқан адамдарды құрады. Қаланың жыныстық құрамы: 47,5% ер адам және 52,5% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 11 021 адам, 4691 үй шаруашылығы және 2847 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 5550 тұрғын үйден тұрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Халықтың этникалық құрамы: 75,76% ақ нәсілді, 12,12% қара немесе афроамерикалық, 4,97% американдық үндістер, 0,60% азиялық, 0,04% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,63% басқа нәсілдер және 4,87% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 3,82% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 4691 үй шаруашылығының 26,8% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 45,0% -ы бірге тұратын жұбайлар, 11,9% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 39,3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 35,4% жеке адамдардан тұрады, ал 18,6% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,25, ал отбасының орташа мүше саны 2,90 адамды құрайды. Қала халқының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 24,0%, 18-24 жас аралығындағылар – 10,0%, 25-44 жас аралығындағылар – 23,3%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,3%, 65 жастан асқандар – 21,4%. Орташа жас – 39 жас. Әр 100 әйелге 87,2 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 82,1 еркек шақтандырылған. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 25 542 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 33 180 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 29 199 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 17 940 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 15 182 долларды құрайды. Отбасылардың 10,9% және халықтың 15,0% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 18,6% және 65 жастан асқандардың 10,9% -ы.
Қоғамдық
Қоғамға Коффивилл USD 445 мемлекеттік мектеп округі қызмет көрсетеді, ол үш білім беру орнында шамамен 2000 оқушыны оқытады. Округ құрамында бір ерте оқу орталығы, төрт бөлімшелі бір үлкен біріктірілген бастауыш мектеп және "Жасқа дейін" балабақшасы, бір орта мектеп және бір жоғары мектеп бар. Филд Киндли атындағы жоғары мектеп, 9–12 сыныптар. Рузвельт орта мектебі, 7–8 сыныптар. Қоғамдық бастауыш мектеп, K–6 сыныптар. "Жасқа дейін" балабақшасы. Д-р Джерри Хамм атындағы ерте оқу орталығы, мектепке дейінгі жас шамасындағы балаларға арналған.
Dr. Jerry Hamm Early Learning Center, grades preschool.
Жеке
Holy Name School, PK-6 сыныптары, Уичита Рим-католик діоцезі басқаратын жекеменшік парахиалдық мектеп.
Колледж
Коффивилл қауымдастық колледжі үш кампуста жоғары білім береді. Басты кампус және техникалық мамандықтар кампусы екеуі де Коффивиллде орналасқан, ал үшінші кампус Канзас штатының Колумбус қаласында. Төрт жылдық жоғары білім бакалавр дәрежесін Оклахома Веслиан университеті, Friends университеті және Стерлинг колледжі Коффивилл қауымдастық колледжінің басты кампусында ұсынады. Коффивилл қауымдастық колледжі академиялық және спорт саласындағы жетістіктерімен ұзақ тарихқа ие.
Көлік
Автобус қызметін Джефферсон желілері (Greyhound Lines қосалқы мердігері) Канзас-Сити, Миссури қаласына солтүстікке және Талса, Оклахома қаласына оңтүстікке қарай ұсынады. Коффивилл және айналасындағы елді мекендерге жақын маңдағы Канзас штатының Тәуелсіздік қаласында орналасқан Connections Transportation компаниясы қызмет көрсетеді. Коффивиллде қауымға қызмет ететін екі теміржол бар: Юнион Пасифик теміржолы және Watco компаниясына тиесілі Оңтүстік Канзас және Оклахома теміржолы. Коффивиллге екі АҚШ тас жолы қызмет көрсетеді: US 166, ол шығыстан Вердигрис өзенінің көпірінен Солтүстік-шығыс көшесімен кіріп, Он бірінші көшеде аяқталады, ал батысқа қарай Сегізінші көшедегі Юнион Пасифик теміржолының эстакадасынан шығады. US 169, солтүстік-оңтүстік бағытындағы тас жол, шығыстан Вердигрис өзенінің көпірінен Солтүстік-шығыс көшесімен кіріп, Он бірінші көшеде аяқталады, содан кейін Канзас және Оклахома теміржолының үстінен солға бұрылып, Уолнат көшесімен оңтүстікке қарай жалғасады және Талса, Оклахома қаласына қарай шығып кетеді. Коффивилл қалалық әуежайы (KCFV; FAA ID: CFV), солтүстік-шығысқа қарай шамамен төрт шақырым жерде орналасқан, екі ұшу-қону жолағына ие, ең ұзыны 5868 x 100 фут. Коммерциялық әуе тасымалы шамамен 66 миль оңтүстікке орналасқан Талса халықаралық әуежайынан қолжетімді.
Медиа
Коффивилл журналы – аптасына екі рет жарияланатын жергілікті газет. Коффивиллде лицензиясы бар және/немесе Коффивиллден хабар тарататын бір АМ және үш FM радиостанциясы бар. KGGF (AM) 690 AM жиілігінде жаңалықтар/талқылау форматында хабар таратады. KUSN, кантри музыкасы станциясы, Канзас штатының Диринг қаласында лицензияланған, бірақ 98.1 FM жиілігінде Коффивиллден хабар таратады. Фредония, Канзасқа лицензиясы бар KGGF FM 104.1 FM жиілігінде Коффивиллден ескі әндер форматында хабар таратады. KQQF Коффивиллде лицензияланған және 98.9 FM жиілігінде хабар таратады.