Кіріспе

Оңтүстік Австралияның құрғақ солтүстік желі, демонимикалық қолданыс

Брикфилдер – Оңтүстік Австралиядағы ыстық және құрғақ жел. Ол елдің шөлдерінде көктемнің соңы мен жаз айларында пайда болып, оңтүстік-шығыс жағалауда температураны күрт көтереді.

Этимология

Бұл термин 19-ғасырдың басында тіркелген, ол Сиднейдің Орталық іскерлік ауданының (CBD) орталығында бұрынғы кірпіш зауыты орналасқан Брикфилд Хилл атауынан туындаған. Аймақ кірпіш зауытынан көтерілген қызыл шаң бұлттарымен қаланың үстінен соққан шаңды желмен байланысты болды. Бұл желді білдіретін жиі қолданылатын термин – "бурстер".

Даму

Кірпіш желді жеңілі қысым аймағының өтуінен бұрын пайда болады және қатты шаң дауылдарын тудырады, олар көбінесе бірнеше күнге созылады. Қызыл кірпіш шаңды жел көтеріп, осылай ат қойылған. Ол Австралияның шөлді аймақтарынан оңтүстік жағалауға қарай соғып, Аделаида мен Мельбурн қалаларына, ал шығысқа қарай Сиднейге жетеді. Австралияның ішкі аудандарынан келетін құрғақ солтүстік-батыс желді ауа шаң бұлттарын және әдетте 38°C (100°F) жоғары болатын күрт қызуды салыстырмалы түрде қоңыржай климатты жерлерге жеткізеді. Температура бірнеше сағаттың ішінде 15-20°C-қа дейін өсуі мүмкін.

Әсерлер

Солтүстіктегі "брикфилдер" желді күшіне енді де соққан "оңтүстік бустер" желді, мұхиттан келген бұлтты және салқын ауамен алмастырады. Екі желдің де пайда болу себебі бірдей – Австралия шығанағы үстіндегі циклондық жүйе. Бұл жүйелер көбінесе ішкі аймақтарға V пішінді, тар депрессия түрінде (ұшы солтүстікке қарай) еніп, шығыс жағынан солтүстік, ал батыс жағынан оңтүстік желдерін әкеледі. Сондықтан, бұл тар жүйе шығысқа қарай жылжығанда жел кенеттен солтүстіктен оңтүстікке ауысады және термометрдің көрсеткіші жиырма минут ішінде төмендеуі мүмкін. Жаңа Оңтүстік Уэльс жағалауындағы жазықтарда, мысалы, Батыс Сиднейде, "брикфилдер" желді оңтүстік-шығыс Австралиялық фоэн күшейтеді.