Кіріспе

Суреш Райна (; 27 қараша 1986 жылы туған) – үндістандық бұрынғы халықаралық крикетші. Ол кейде Үндістан ерлер ұлттық крикет құрамасының және IPL-де Ченнаи Супер Кингс командасының бас капитаны М.С. Дхони болмаған кезде уақытша капитандық қызметін атқарды. Ол ішкі крикет турнирінде Уттар-Прадеш (УП) штатының құрамасы үшін өнер көрсетті. Индия премьер-лигасында (IPL) Гуджарат Лайонс командасының капитаны болды, сондай-ақ Ченнаи Супер Кингс командасының вице-капитаны қызметін атқарды. Халықаралық крикеттің үш форматында да жүздік соққан алғашқы үндістандық ойыншы – ол. Үндістан құрамасы сапында 2011 жылғы Крикеттен әлем чемпионаты мен 2013 жылғы ICC Чемпиондар кубогын жеңіп алды. Райна ICC T20 Крикеттен әлем чемпионатында жүздік соққан алғашқы үндістандық ойыншы болып тарихқа енді, ол 2010 жылғы турнирде Оңтүстік Африкаға қарсы өткен ойында 101 ұпай жинады. 2020 жылдың 15 тамызында Райна халықаралық крикеттің барлық форматтарынан зейнеткерлікке шығуын жариялады. Жеке себептерге байланысты 2020 жылғы Индия премьер-лигасынан бас тартты. 2022 жылдың 6 қыркүйегінде ол IPL және отандық крикетті қоса алғанда, крикеттің барлық түрлерінен зейнеткерлікке шығуын мәлімдеді.

Ерте өмір

Раина 1986 жылғы 27 қарашада Уттар-Прадеш штатының Мураднагар қаласында кашмирлік пандитер отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Жамму және Кашмирдегі Шри-Нагар қаласының маңындағы Райнавари ауылынан шыққан. Олар 1990 жылдары кашмирлік пандитердің қоныс аудару кезінде Райнавариден кетіп қалды. Раинаның әкесі Трилокчанд Раина әскери офицер болған, ол қару-жарақ зауытында бомбалар дайындаған, ал анасы Парвеш Раина үй шаруасымен айналысқан. Ол интернатта білім алғаннан кейін 1998 жылы Лакхнауға көшіп, Гуру Гобинд Сингх спорт колледжіне түсті. Раина коммерция саласы бойынша бакалавр дәрежесін алды, сондай-ақ Ченнаи қаласындағы Велс университетінен құрметті докторлық атағын иеленді.

Отандық мансап

Райна 16 жасқа дейінгі команданың капитаны болды және 2002 жылы 15 жарым жасында Англияға U19 турнесіне іріктелгенде үндістандық таңдау комиссиясының назарына ілікті. U19 тестілік матчтарында ол екі жартылай ғасырлық соқты. Сол жылы ол U17 құрамасымен Шри-Ланкаға сапар шекті. 2003 жылдың ақпанында 16 жасында Ассамға қарсы Ранжи Трофиінде дебют жасады, бірақ келесі маусымға дейін тағы бір матчқа қатыспады. 2005 жылы Индор қаласында Мадхья-Прадешке қарсы А тізіміндегі ойынында 16 ұпай жинады. Ол Үндістан жасыл, 16 жасқа дейінгі, Үндістан көк, Үндістан қызыл, Үндістанның қалған құрамасы, 19 жасқа дейінгі, Үндістан крикет кеңесінің президенті XI, Раджастан крикет қауымдастығының президенті XI, Үндістанның аға құрамасы, Орталық аймақ үшін ойнады. 2018 жылы нашар өнімділігіне байланысты – 9 иннингте 105 ұпай жинап, орташа есеппен 11.66 көрсеткені үшін Ақсайып Нат Ранжи Трофиінің капитандығына тағайындалды. 2003 жылдың соңында ол 2004 жылғы U19 Әлем чемпионатына іріктелгенге дейін U19 Азия бір күндік чемпионатына қатысу үшін Пәкістанға сапар шекті, онда ол үш жартылай ғасырлық соқты, оның ішінде 38 доптан 90 ұпай жинады. Одан кейін ол Австралия Крикет академиясында оқу үшін Border-Gavaskar стипендиясын жеңіп алды және 2005 жылдың басында бірінші сыныптық лимиттік ойында дебют жасады, сол маусымда орташа есеппен 53.75 көрсетіп, 645 ұпай жинады.

Үнді премьер-лигасы

Раинаға 2010 жылғы IPL финалы алдында BCCI «үздік алаң сақшысы» атағын берді. Ол маңызды жарты ғасырлық соққы жасап, финалдың бағытын Ченнайға бұрды, олар соңында Мумбаи Индианс командасын жеңіп чемпион атанды. 2010 жылғы өнер көрсеткені үшін ол ESPNcricinfo IPL XI құрамына енді. 2013 жылғы өнер көрсеткені үшін ESPNcricinfo CLT20 XI құрамына шақырылды. 2014 жылдың 30 мамырындағы іріктеу ойынында (Qualifier 2) Kings XI Punjab командасына қарсы 25 доптан 87 ұпай жинады. Ранауттан құтылуға аз қалғанда, ол крикет тарихындағы ең жылдам ғасырлық соққыдан 13 ұпай ғана қалып қойды. 2014 жылғы өнерлері үшін ESPNcricinfo IPL XI және ESPNcricinfo CLT20 XI құрамына енгізілді. 2016 жылы CSK командасы дисквалификациядан кейін Раинаны «Gujarat Lions» командасына қабылдады. Ол маусым бойы командаға капитандық етті және 15 ойында 399 ұпай жинап, тұрақты түрде жақсы ойнады. Раина бірінші баласының дүниеге келуіне байланысты маусымның ортасында Нидерландыға кетіп, IPL-дің тоғыз маусымындағы алғашқы матчын өткізіп қалды. IPL-дің 10 жылдығына арналған шарада ол ESPNcricinfo IPL XI құрамының барлық уақыттағы тізіміне енді. 2017 жылғы турнирде Cricbuzz IPL XI құрамына шақырылды. 2018 жылы «Super Kings» командасы Раинаны 11 крой (1,7 миллион доллар) көлемінде қайтадан сатып алды. Турнирдің екінші ойынында Раина тізе жарақатын алды, нәтижесінде келесі екі ойынға қатыса алмады. 2019 жылдың 23 наурызында турнирдің 12-ші маусымының ашылу матчында RCB командасына қарсы Раина IPL-де 5000 ұпай жинаған алғашқы ойыншы атанды. 2020 жылы Раина COVID-19 пандемиясы салдарынан IPL-дің БАӘ-де өтетін маусымына қатысу үшін «Super Kings» командасымен бірге БАӘ-ға ұшып барды, бірақ бірнеше күннен кейін жеке себептерді келтіре отырып, Үндістанға оралып, IPL 2020 маусымынан бас тартты. 2021 жылы Раина IPL тарихында MS Dhoni, Rohit Sharma және Dinesh Karthik-тен кейін 200 матч өткізген төртінші ойыншы болды. 2022 жылғы IPL аукционында ол сатылмады. Содан кейін ол турнирдің комментаторы болды.

Басқа франчайзингтік крикет

2022 жылдың қыркүйегінде ол Жол қауіпсіздігі әлемдік сериясы лигасымен келісімшартқа қол қойды және "Үнді аңыздары" командасы үшін ойнады. 2023 жылы ол "Легендалар лигасы" крикетінде "Urbanrisers Hyderabad" командасының капитаны болып тағайындалды және команда финалға өтті.

Халықаралық мансап

Раина үндістан құрамасында ойнаған кезінде ең үздік алаңшылардың бірі болды. Ол орта қатарда ойнады. 2011 жылғы Крикет әлем чемпионатының жартылай финалында Раина есептен шығарылмаған 36 ұпай жинады, бұл Үндістанның жалғы 260 ұпайына маңызды үлес болды. 2011 жылы Англияға жасаған турдағы бірінші тест матчында жартылай ғасыр соққаннан басқа, Раина жеті иннингсте бар болғаны 27 ұпай жинады. Ол қысқа добылауға қарсы күресті және соңғы тест матчында 29 добымен аут болды, бұл Үндістан тест тарихындағы ең ұзақ уақытты құрады. 2012 жылы Шри-Ланкаға жасаған турдың екінші бір күндік матчында ол 1 ұпай жинады, бірақ үшінші бір күндік матчта 45 добымен 65 ұпай жинап, Үндістанға бес қақпалы жеңіс сыйлады және өзі де үздік ойыншы атағын жеңіп алды. Шри-Ланка турнесінен кейін, Англия құрамасы Үндістанға келгенде, ол құрамнан шығарылды және оның орнына Йуврадж Сингх келді, ол рактан кейін қайта оралды. 2012 жылғы Т20 әлем чемпионатының «Турнир командасы» құрамына 12-ші ойыншы ретінде енді. ESPNcricinfo сайтының пікірінше, 2012-13 жылдары Англияға жасаған турда Англияға қарсы соққан 100 ұпайы жылдың ең үздік бір күндік соққысының бірі деп танылды. Раина Үндістанның АҚШ-қа жасаған алғашқы турына шақырылмады, онда олар Вест-Индияға қарсы 2 Т20 матчын өткізді. Алайда ол Жаңа Зеландияға қарсы серияға бір күндік құрамаға қайтадан шақырылды. 2011 жылы әлем чемпионатынан кейін Үндістан Батыс Индияға сапар жасады, онда капитан М.С. Дхони демалыста болды, ал вице-капитан Вирендер Сехвач жарақат алды. Гаутам Гамбир бір күндік және Т20 матчтарының капитаны болып тағайындалды, ал Раина оның орынбасары болды. Бірақ жарақат алғандықтан Гаутам Гамбир алаңнан шықты, Раина капитандыққа өтіп, Харбхаджан Сингх оның орынбасары болды. 2014 жылғы Бангладеш сериясында ол өз командасын 2:0 есебімен жеңіске жеткізді. Серияның екінші матчында Үндістан бірінші болып шабуыл жасағанда 105 ұпайға тоқтады. Суреш Раина және оның командасы 105 ұпайды сәтті қорғап, матчты 47 ұпаймен жеңіп алды. Раина 2018 жылдың ақпан айында Үндістанның Т20 құрамасына оралды, себебі ол жақындағы жергілікті крикетте, әсіресе Сайед Муштақ Али Трофейінде жақсы өнер көрсетті. Ол Үндістанның Т20I құрамына енді, онда олар Оңтүстік Африкамен үш матчтық Т20I сериясында кездеседі. Серия оған жақсы өтті, өйткені ол 27 добымен 43 ұпай жинап, соңғы Т20 матчында Үндістанға бәсекеге қабілетті есеп беруге көмектесті. Ол сонымен қатар добымен де көмектесті, 3 оверде 1/27 нәтиже көрсетіп, «Матчтың үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды. 2018 жылдың қазан айында ол 2018-19 жылдарғы Деодхар Трофейі үшін Үндістан C құрамасына шақырылды. Раина 2020 жылдың 15 тамызында Махендра Сингх Дхони халықаралық крикеттің барлық форматтарынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін халықаралық крикеттің барлық форматтарынан зейнеткерлікке шыққандығын жариялады. Раина Instagram-да: «Сенмен ойнаған кездерім керемет болды, @mahi7781. Мен жүрегім мақтанышқа толып, сіздің сапарыңызға қосылуды шештім. Рахмет, Үндістан. Джай Хинд!» деп жазды.

Ойын стилі

Раина - сол қолымен шабуылдайтын орта топтық соққышы. Ол тест матчтарына қарағанда, шектеулі оверлі крикетте көбірек табысқа жеткен. Оның қысқа доптарға қарсы әлсіздігі бар, және мансабы бойында қарсы командалар осы әлсіздікті пайдалануға тырысты. Ранжи кубогында да ол қысқа доптарға қарсы күрескен. Ол қысқа доптарға қарсы ойын көрсеткені үшін көп сынға ұшырады. Ол арасында оф-брейкпен де доп тастайды. Оның ең көп ұпай жинайтын аймағы – орта қақпаның сол жағы. Көбінесе ол ішкі жағына қарай драйв соққысын орындайды. Оң жаққа соққы ырғақтап ойнағанда, өзіне кеңістік жасайды. Ол әсіресе аяқ жағынан күшті, онда ол флик, пул және слог-суип сияқты әртүрлі соққыларды қолданады. Соққылау дағдыларымен қатар, Раина өте жақсы алаңшы, ептілігімен, жылдам реакциясымен және дәл лақтыру қабілетімен танымал. Ол көбінесе ішкі шеңберде орналасады, жүгіргендерді сақтап, маңызды раундтарды тоқтатып тұрады. Оңтүстік Африканың бұрынғы крикетшісі Джонти Родс Суреш Райнаны өзінің "үздік алаңшылар" тізімінде бірінші орынға қойды.

Жеке өмір

Сүреш Раинаның әкесі Трилокчанд Раина қару-жарақ фабрикасында әскери офицер болған. 1990 жылдары Кашмир индустарының қоныс аудару кезінде оның отбасы Үндістанның Жамму және Кашмир одақтық аумағындағы "Раинавари" елді мекенінен шығып, Уттар-Прадеш штатының Газиабад ауданындағы Мураднагар қаласына қоныс аударды. Раина 1998 жылы Лакхнаудағы Гуру Гобинд Сингх спорт колледжінде жаттықты. Раинаның бір әпкесі және үлкен ағасы бар, ол Үндістан армиясында қызмет етеді. Раина 2015 жылдың 3 сәуірінде Приянкаға үйленді. Олардың екі баласы бар. Раина 2022 жылдың 5 тамызында Велс университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. 2023 жылдың 12 шілдесінде Амстердамда оның үнді мейрамханасының салтанатты ашылуы өтеді, онда ол нағыз үнді тағамдарын ұсынады.