Кіріспе

Жартылай өткізгіштерді өндіруде резист – бұл контур үлгісін оған жатқан жартылай өткізгіш субстратына беруге арналған жұқа қабат. Резист литография арқылы (субмикрометрлік) өлшемдегі, келесі өңдеу қадамдарында төмендегі субстраттың таңдалған аймақтарын қорғайтын уақытша масканы құру үшін өңделеді. Мұндай жұқа қабатты дайындауға қолданылатын материал әдетте тұтқыр ерітінді болып табылады. Резистерлер – полимердің немесе оның алдын-ала жасалған қосылыстарының және басқа да кішкентай молекулалардың (мысалы, фотоқышқыл генераторларының) белгілі бір литографиялық технологияға арналған арнайы қоспасы болып табылады. Фотолитографияда қолданылатын резистерлер фоторезистер деп аталады.

Өмірбаян

Жартылай өткізгіш құрылғылар (2005 жылғы мәліметтер бойынша) көптеген жұқа қабаттарды шоғырландырып, оларды өрнектеу арқылы жасалады. Өрнектеу кезеңдері, немесе литография, құрылғының функциясын және оның компоненттерінің тығыздығын анықтайды. Мысалы, қазіргі заманғы микропроцессордың бір-бірімен байланыс қабаттарында өткізгіш материал (мыс немесе алюминий) электр оқшаулағыш матрицаға (әдетте фторланған кремний диоксиді немесе басқа төмен k диэлектригі) енгізіледі. Металл өрнектері микрочиптің транзисторларын бір-бірімен және соңында чиптің қосылымдары арқылы сыртқы құрылғылармен байланыстыруға қолданылатын бірнеше электр тізбектерін анықтайды. Жартылай өткізгіш құрылғылар индустриясында ең көп қолданылатын өрнектеу әдісі – фотолитография, яғни жарық арқылы өрнектеу. Бұл процесте, зерттелетін субстрат жарыққа сезімтал резистпен жабылады және фотомаска арқылы проекцияланатын қысқа толқынды жарықпен сәулелендіріледі. Фотомаска – бұл ерекше дайындалған штамп, ол мөлдір және көлеңкелі аймақтардан тұрады, әдетте кварц субстратындағы өрнекті хром қабатынан жасалады. Фотомаскадағы көлеңкелі аймақтардың көлеңкесі резист қабатындағы қараңғы және жарық аймақтардың субмикрометрлік масштабтағы өрнегін қалыптастырады – бұл ареалды бейне. Резист қабатының сәулеленген аймақтарында химиялық және физикалық өзгерістер болады. Мысалы, химиялық байланыстар түзілуі немесе бұзылуы мүмкін, бұл ерігіштіктің өзгеруіне әкеледі. Бұл жасырын бейне кейіннен, мысалы, тиісті еріткішпен шаю арқылы дамытылады. Резисттің таңдалған аймақтары сақталады, және экспозициядан кейінгі қыздыру кезеңінен кейін субстратта тұрақты полимерлік өрнек құрайды. Бұл өрнек келесі процесте штамп ретінде қолданылуы мүмкін. Мысалы, резист өрнегімен қорғалмаған негізгі субстраттың аймақтарында тегістеу немесе допинг жүргізілуі мүмкін. Материал субстратқа таңдап орналастырылуы мүмкін. Өңдеуден кейін қалған резист алынып тасталуы мүмкін. Кейде (әсіресе микроэлектромеханикалық жүйелерді жасау кезінде) өрнектелген резист қабаты түпкілікті өнімге енгізілуі мүмкін. Күрделі құрылғыларды жасау үшін көптеген фотолитографиялық және өңдеу циклдары орындалуы мүмкін. Резистті электронды микроскоптарда пайда болатын электронды сәулелер сияқты зарядталған бөлшектерге сезімтал етуге болады. Бұл электронды сәулемен тікелей жазу литографиясының негізі. Резист әрқашан қажет емес. Кейбір материалдарды тікелей жұмсақ литография, Dip Pen Nanolithography, көлеңке маскасы немесе штамп арқылы буландыру сияқты әдістерді қолдана отырып, орналастыруға немесе өрнектеуге болады.