Кіріспе
Шерман округінің орталығы және округ әкімшілігі орналасқан қала, Канзас штаты, АҚШ.
Гудленд – Канзас штаты, Шерман округінің орталығы. Ол Индиана штатындағы Гудленд қаласының құрметіне аталған. Гудлендте Солтүстік-Батыс Канзас техникалық колледжі орналасқан.
Тарих
Гудлендке қатысты тарихқа жазылған ең алғашқы деректердің бірі Киддер қырғынына байланысты. 1867 жылдың 2 шілдесінде 2-ші кавалериялық полкінің (АҚШ) жасағы қырғынға ұшырады; жасақтың командирі, лейтенант Лайман С. Киддер, сержант, старшина, сегіз сарбаз және үнді жол көрсетуші өмірін жоғалтты. Олар лейтенант-полковник Джордж Кастерге хабарлама жеткізіп бара жатқан. Кейін Кастер Бивер-Крик өзені бойындағы шайқасқа қатысты дәлелдерді тапты, ол оларды денелері табылған шатқалға жеткізді. Оларды шайен және/немесе сиукстер өлтірген. 1886 жылы Шерман округінің орталығы болу үшін төрт қауымдастық таласқан: Итаска, Вольтер, Шерман орталығы және Эустис. 1887 жылы Кларк есімді адам округке келіп, дауды шешу үшін жаңа қала құруды ұсынды. Жаңа қала Гудленд деп аталды. Округ тұрғындары арасында округ орталығы үшін дауыс беру өтті, нәтижесінде Гудленд 1495 дауыстың 872-сін алып жеңіске жетті, ал Эустис 611, Вольтер 12 дауыс жинады. Эустис тұрғындары дауыс беру нәтижесінде бұрмашылық болғанын мәлімдеді, бірақ штаттық департамент барлық дауыс беру аяқталғандықтан ештеңе істеуге болмайтынын хабарлады. Канзас Жоғарғы соты түрлі мәселелерді қарады, бірақ дауыс беру нәтижесін өзгерте алмады. Эустис 1888 жылдың 13 қаңтарына дейін өздерінде сақталған округтік құжаттарды беруден бас тартты, содан кейін Гудлендтен келген қарулы топ құжаттарды тартып алып, жаңа округ орталығына жіберді. Гудленд Чикаго, Рок-Айленд және Тынық мұхиты темір жолының бойында өркендеді. Қала Индиана штатындағы Гудленд қаласының құрметіне аталған.
География
Гудленд Саппа ағысының Ортаңғы саласының оңтүстік жағында, Республика өзені бассейнінің бөлігі ретінде, Ұлы жазықтың биік жазықтық аймағында орналасқан. Солтүстік-батыс Канзастағы Interstate 70 және K 27 бағыттарының қиылысында жатқан Гудленд, Колорадо штатының шекарасынан шамамен 27 км (17 миль) шығысқа қарай, Денверден 283 км (176 миль) шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай, Вичитадан 426 км (265 миль) солтүстік-батысқа қарай және Канзас-Ситиден 616 км (383 миль) батысқа қарай орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 11 км², оның ішінде 11 км² құрлық және 0 км² су алабын құрайды.
Климат
Гудленд климаты ресми түрде ылғалды континенталды (Koppen Dfa) деп жіктеледі; бірақ ол жартылай шөлейтті (BSk) жіктелуге өте жақын және ылғалды жазғы континенталды климатқа (Dwa) да жақын. Қыстары әдетте суық және құрғақ, ал жаздары ыстық және орташа ылғалды болады. Жылдық орташа температурада температура жылына орта есеппен елу кешкізден асып, жылына 159 таңертеңнен төмен түседі. Гудленд биік орналасқандықтан, Канзас штатындағы басқа аймақтарға қарағанда күшті жел және көп қар жауады. Желдің орташа жылдамдығы Гудлендте жыл сайын орташа есеппен жауын-шашын мөлшері ал эми қардың орташа мөлшері құрайды.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы АҚШ халық санағында Гудленд қаласында 4465 адам, 1891 үй шаруашылығы және 1103 отбасы тіркелді. Халықтың этникалық құрамы: 82,82% (3698) ақ немесе еуропалық американдықтар (78,59% испан тілді емес ақтар), 2,17% (97) қара немесе африкалық американдықтар, 0,34% (15) американдық немесе Аляска тумалары, 0,36% (16) азиялықтар, 0,02% (1) Тынық мұхиты аралдары немесе Гавайи тумалары, 6,54% (292) басқа ұлттардан және 7,75% (346) екі немесе одан көп ұлт өкілдері. Кез келген ұлттан болған испандықтар немесе латиноамерикандықтар халықтың 14,94% (667) құрады. 1891 үй шаруашылығының 28,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар; 43,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар; 28,6%-ында күйеуі немесе серігі жоқ әйелдер тұрды. Үй шаруашылықтарының 36,5%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 16,3%-ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан құралды. Халықтың 12,8%-ы бакалавр немесе одан жоғары білім алған деп есептелді. Халықтың 24,7%-ы 18 жасқа дейінгілер, 11,0%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 23,3%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,9%-ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 19,2%-ы 65 жасқа жоғары жастағылар. Орташа жас 36,8 жас. Әр 100 әйелге 102,0 еркек шақ келді. Ер адамдардың орташа табысы 37 708 доллар (+/- 13 152 доллар) болса, әйелдердің орташа табысы 23 750 доллар (+/- 10 551 доллар) құрады. 16 жастан асқандардың орташа табысы 29 477 долларды құрады (+/- 3 863 доллар). Шамамен отбасылардың 4,8%-ы және халықтың 7,0%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 8,4%-ы және 65 жастан асқандардың 3,3%-ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 4489 адам, 1985 үй шаруашылығы және 1161 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 2395 тұрғын үй бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 93,0% ақ нәсілді, 0,7% афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 0,4% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 3,3% басқа нәсілдер және 2,1% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 11,0% -ы испан немесе латын американдықтарды құрады. 1985 үй шаруашылығының ішінде 27,6% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 44,2% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,0% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 4,3% -ы әйелі жоқ ерлер және 41,5% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 36,0% жеке адамдардан тұрады, ал 15,5% -ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,21 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,85 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 40 жасқа тең. Тұрғындардың 22,7% -ы 18 жасқа дейін, 10,1% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 22,2% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 25,9% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 19% -ы 65 жастан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 49,3% ерлер және 50,7% әйелдер.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 4948 адам, 2085 үй шаруашылығы және 1259 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 2410 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 93,35% ақ нәсілді, 0,42% афроамерикалық, 0,32% американдық үндістер, 0,24% азиялық, 0,12% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 4,53% басқа нәсілдерден және 1,01% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 9,03% құрады. 2085 үй шаруашылығының ішінде 27,6% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 50,5% -ы бірге тұратын жұбайлар, 7,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 39,6% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,4% жеке адамдардан тұрады, ал 16,0% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдарда тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,31 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,95 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 23,3% -ы 18 жасқа дейінгілер, 13,9% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 23,3% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,5% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 18,0% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен азаматтар. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 103,4 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 100,6 еркек келеді. 2000 жылғы мәліметтер бойынша қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 31 356 доллар, ал отбасының орташа табысы 38 309 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 28 589 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 798 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 105 долларды құрады. Отбасылардың 9,7% және халықтың 12,1% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,4% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 8,1% кедейлікте өмір сүреді.
Медиа
Гудленд Стар Ньюс – қаланың жалғыз, аптасына екі рет жарияланатын газеті. Гудлендте лицензиясы бар немесе Гудлендтен хабар тарататын төрт радиостанция бар. KLOE станциясы 730 AM жиілігінде толық қызмет көрсететін жаңалықтар/әңгіме форматты ұсынады. KKCI станциясы 102.5 FM жиілігінде Classic Rock форматында хабар таратады. КВГБ станциясы, Колби, Канзас қаласына лицензияланған, Гудлендтен 97.9 FM жиілігінде Country форматында хабар таратады. Гудлендке лицензия берілген KGCR станциясы Канзас штатының Брюстер қаласының жанындағы 107.7 FM жиілігінде христиандық заманауи форматта хабар таратады. Гудленд Канзас штатының Уичита-Хатчинсон телеарналары нарыбында орналасқан. Уичитадағы KWCH DT спутниктік станциясының CBS филиалы KBSL DT Гудлендке лицензияланған және 10-шы цифрлық арнада хабар таратады. Гудленд пен Шерман округінің қалған бөлігі Тау уақытын ұстанатындықтан, телебағдарламалардың ең жақсы уақыты сағат 18:00-ден 21:00-ге дейін, Орталық уақыт аймағындағы әдеттегідей 19:00-дан 22:00-ге дейін емес, көрсетіледі.
Көрікті жерлер
Винсент ван Гогтың "Күнбағыс құмырадағы 3 гүл" картинасының 80 фут биіктігіндегі көшірмесі 2001 жылы суретші Камерон Кросс тарапынан орнатылды. Инсталляция ауа райының әсерінен зақымданғаннан кейін, Кросс 2012 жылы қайта оралып, туындыны жарық бояулармен қайта бояды. Хай-Плейнс мұражайында Гудленд қаласында құрастырылған, коммерциялық сәттілікке жете алмаған "гирокоптердің" көшірмесі бар. Машинаны құруға арналған компания таратылғаннан кейін, 1912 жылы патент алынды, бұл айналмалы қанатты ұшақтың АҚШ-тағы алғашқы патенті деп есептеледі.
Танымал мәдениетте
Л. Э. Хоуэлдің "Planetfall" романында Гудленд – астронавт Карла Доусонның туған қаласы және оқиғаның маңызды орны. Т. Д. Шилдстің "Көлге" және "Жарқынға" романдарынде Гудленд Вашингтон қаласы (басқа көптеген қалалармен бірге) соғыс пен климаттық өзгерістер салдарынан қирағаннан кейін жаңа ұлттық астана болып табылады. Джош Док режиссерлік еткен "Гудленд" (2014) фильмі қаланың көркемдік бейнесінде түсірілген және негізінен Гудленд қаласы мен оның төңірегіндегі жерлерде түсірілді.