Гараж жинақтары: полиуретан шайтаннан жасалған модельдер, әсіресе аниме кейіпкерлері мен фантастикалық жаратылыстар. Хобби өнімдерінің тарихы мен түрлері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гараждық жиынтық (ガレージキット) немесе шайыр жиынтығы – көбінесе полиуретан шайырынан құйылған, құрастырылатын масштабты модель жиынтығы. Олар көбінесе адамдарды немесе басқа тірі жандарды бейнелейтін модельдер болып табылады. Жапонияда мұндай жиынтықтарда көбінесе аниме кейіпкерлері, ал АҚШ-та кино монстрлары бейнеленеді. Дегенмен, жиынтықтар қорқыныш, ғылыми фантастика, фантастикалық фильмдер, телеарналар мен комикстердегі кейіпкерлерден бастап, бейнесіз суреттерге, пин-ап қыздарға және түпнұсқа өнер туындыларына дейін, сондай-ақ қолданыстағы модельдер мен пневматикалық қаруларға арналған жаңарту және түрлендіру жиынтықтарын бейнелей алады. Бастапқыда гараждық жиынтықтар әуесқойлармен жасалған, ал термин өз гараждарын шеберхана ретінде пайдаланған хоббистердің арасында пайда болды. Олар нарықта қалаған суреттерін таба алмағандықтан өздері жиынтықтар жасауды бастады. Нарық кеңейген сайын, кәсіби компаниялар да осындай жиынтықтарды шығара бастады.
A garage kit (ガレージキット) or resin kit is an assembly scale model kit most commonly cast in polyurethane resin. They are often model figures portraying humans or other living creatures. In Japan, kits often depict anime characters, and in the United States, depictions of movie monsters are common. However, kits can be produced depicting a wide range of subjects, from characters in horror, science fiction, fantasy films, television and comic books to nudes, pin up girls and original works of art, as well as upgrade and conversion kits for existing models and airsoft guns. Originally garage kits were amateur produced, and the term originated with dedicated hobbyists using their garages as workshops. Unable to find model kits of subjects they wanted on the market, they began producing kits of their own. As the market expanded, professional companies began making similar kits.
Жапония
Жапон гараж жиынтықтары көбінесе танымал кейіпкерлерді бейнелейтін аниме фигуралары болып табылады. Гараж жиынтықтары бір бөліктен тұратын қарапайым фигуралар немесе жүзден астам бөлігі бар күрделі жиынтықтар болуы мүмкін. Көбінесе олар полиуретан шайырдан құйылады, бірақ жұмсақ винил, ақ металл (қорғасын қорытпасының бір түрі) және мата сияқты әртүрлі материалдардан да жасалуы мүмкін. Бастапқыда жиынтықтар Wonder Festival сияқты фестивальдарда хоббистер арасында сатылып, алынып-сатылды. 1980 жылдардың басында хоббистер өздерінің кино монстрларының гараж жиынтықтарын жасауды бастады. Бұл жаңа модель жиынтықтарына шағын, бірақ ынталы нарық болды. Олар жаңа фигуралардың берік көшірмелерін жасауға мүмкіндік беретін икемді қалыптарға құйылды, содан кейін бұл фигуралар ескі пластик модель жиынтықтарына қарағанда әлдеқайда дәл және егжей-тегжейлі етіп өңделді. Олар әдетте шектеулі санда шығарылып, көбінесе пошта арқылы және ойыншықтар мен хобби фестивальдерінде сатылатын. 1980 жылдардың ортасынан соңына дейін монстр модельдерінің хоббиі кеңіне таралды. 1990 жылдары модель жиынтықтары АҚШ, Ұлыбритания және Жапонияда өндіріліп, хобби және комикс дүкендері арқылы таратылды. Бұрын-соңды болмаған түрлі лицензияланған модель фигуралары жиынтығы пайда болды. 1990 жылдардың соңында модель жиынтықтарының сатылымы төмендеді. Хобби және комикс дүкендері мен олардың дистрибьюторлары гараж жиынтықтарын аз тарата бастады немесе олардың өндірушілерімен бірге жабыла бастады. 2009 жылдың мәліметі бойынша, екі американдық гараж жиынтығы журналы – Kitbuilders Magazine және Amazing Figure Modeler – бар, сондай-ақ жыл сайын WonderFest USA сияқты гараж жиынтығы фестивальдері өткізіледі, мысалы, Кентукки штатының Луисвилл қаласында.
Japanese garage kits are often anime figures depicting popular characters. Garage kits can be as simple as a one piece figure, or as complex as kits with well over one hundred parts. Most commonly they are cast in polyurethane resin, but may also be fabricated of diverse substances such as soft vinyl, white metal (a type of lead alloy) and fabric. Originally the kits were sold and traded between hobbyists at conventions like Wonder Festival. In the early to mid 1980s, hobbyists began creating their own garage kits of movie monsters. There was a small but enthusiastic market for these new model kits. They were poured into flexible molds which could produce rigid reproductions of new figures which were then sculpted more accurately and with more detail than the old plastic model kits. They were usually produced in limited numbers and sold primarily by mail order and at toy and hobby conventions. In the mid to late 1980s the monster model kit hobby grew toward the mainstream. By the 1990s, model kits were produced in the US and the UK, as well as in Japan, and distributed through hobby and comic stores. There was an unprecedented variety of licensed model figure kits. In the late 1990s, model kit sales went down. Hobby and comic stores and their distributors began either carrying fewer garage kits or closing down, along with their producers. As of 2009, there are two American garage kit magazines, Kitbuilders Magazine and Amazing Figure Modeler, and there are garage kit conventions held annually, like WonderFest USA in Louisville, Kentucky.
Өндіріс
Гараждық жиынтықтар әдетте ондағаннан бірнеше жүз данаға дейін шағын көлемде өндіріледі, инъекциялық қалыптау арқылы жасалатын, мыңдаған данаға жететін пластикалық жиынтықтармен салыстырғанда. Бұл өндіріс процесінің күшті еңбек талап ететінімен және нарықтағы сұраныстың салыстырмалы түрде төмендігімен байланысты. Резеңкеден құю арқылы гараждық жиынтықтарды өндіру ең көп еңбекті қажет етеді. Бірақ, бастапқы қалыпты жасау инъекциялық қалыптауға қарағанда әлдеқайда арзан. Винил гараждық жиынтықтар сұйық винил пластизолын қолдана отырып, айналмалы құю процесімен, яғни шлак құю арқылы өндіріледі. Бұл резеңкеден құюға қарағанда күрделірек, бірақ көптеген пластикалық өнімдер үшін қолданылатын инъекциялық қалыптаудан арзан әрі қарапайым. Бұл әдетте жертөледе немесе гаражда жасалатын нәрсе емес.
Garage kits are generally produced in small quantities, from the tens to a few hundred copies, compared to injection molded plastic kits which are produced in many thousands. This is due to the labor intensive nature of the manufacturing process and the relatively low market demand. Resin casting garage kit production is the most labor intensive. The upside is that creating the initial mold is much less costly than in the injection molding process. Vinyl garage kits are produced by using liquid vinyl Plastisol in a spin casting process known as slush molding. It is more complex than resin casting, but less expensive and less sophisticated than the injection molding used for most plastic products. It is not something that is commonly done in a basement or garage.
Зияткерлік меншік мәселелері
Әуесқойлық гараж жиынтықтарының заңдылығы күмәнді болуы мүмкін, өйткені олар әрқашан дұрыс лицензияланбайды. Модель авторлық құқыққа ие кейіпкердің немесе дизайнның болуы мүмкін, себебі ресми модель жоқ. Салыстырмалы түрде төмен бастапқы инвестиция және шайыр құюдың оңайлығы дегеніміз, қазіргі түпнұсқалық жиынтықтардың қайта құю көшірмелерін жасау да оңай. Қайта құюлар бастапқы модель жиынтықтарынан бөлшектердің қалыптарын жасап, содан кейін жаңа қалыптардан қайта құю арқылы жасалады. Бұл жеке пайдалану үшін, мысалы, қолданыстағы жиынтықты өзгерту үшін жасалуы мүмкін, бірақ лицензиясыз қайта құю көшірмелері кейде заңсыз сатылады. Кейбір жағдайларда бастапқы жиынтық енді қол жетімді емес, бірақ басқаларында олар әлі де белсенді өндірісте. Қайта құюлар ресми лицензияланған модель жиынтықтарының болуы мүмкін, бірақ олар лицензиясы жоқ жиынтықтар болған кезде мүсіншіге сот ісін жүргізу қиынға соғады. Таиландта қайта құюлар әдетте сапасы төмен, бірақ Гонконгтағы басқа қайта құюшылар сапасы мен құюымен түпнұсқаға жақын, тіпті арзан бағамен ұсынылады. Қайта құру жиынтықтарын онлайн аукциондық сайттардан табуға болады, онда оларды бақылау қиын болуы мүмкін, себебі сайттың ережелері күрделі болуы және сатушының псевдонимділігі мүмкін. Көптеген қайта құюшылар Шығыс Азияда, бірақ бүкіл әлемде кездеседі. Жапонияда әуесқойлық гараж жиынтықтарын өндіру мен сатуды заңдастыру мақсатында лицензия иеленуші "бір күндік лицензияны" (ja:当日版権システム) беруі жиі кездеседі, онда тек бір күнге ғана әуесқойлық гараж жиынтықтарын сату үшін лицензия беріледі. Бұл лицензиялық келісімдер әдетте іс-шара ұйымдастырушысы (Wonder Festival, Character Hobby, Figure Mania және т.б.) мен түрлі лицензиялық ұйымдар арасында келісіледі, белгілі телешоулар мен фильмдердегі кейіпкерлерге лицензия алу үшін. Әдетте, іс-шара ұйымдастырушы алдын ала қол жетімді лицензиялардың тізімін жариялайды, ал мүсіндерін сатуға ниеттенген мүсіншілер өтінімдерді (мүсіндерінің фотосуреттерімен қоса) бекіту үшін ұсынады. Өтінім қабылданбауы мүмкін.
The legality of amateur garage kits can be questionable as they are not always properly licensed. The model might be of a copyrighted character or design that was produced by fans because no official model exists. The relatively low initial investment and ease of resin casting means that it's also easy to create recast copies of existing original kits. Recasts are produced by making molds of parts from original model kits and then doing recasts from the new molds. This can be done for personal use, such as modification of an existing kit, but unlicensed recast copies are sometimes sold unlawfully. In some cases the original kit is no longer available, but in others they are still in active production. The recasts can be of officially licensed model kits, but when they are of unlicensed kits the sculptor usually has a hard time pursuing litigation. The recasts are usually of inferior quality when produced in Thailand, however, other recasters in Hong Kong rival originals in quality and casting and offer at a price that undercuts the original. Recast kits can be found on online auction sites, where they can be difficult to control due to potential cumbersome site policies and seller pseudonymity. Many recasters are in East Asia but can be found all over the globe. In an effort to legitimize amateur garage kit production and sales in Japan, it is not uncommon for a license holder to issue a 'single day license' (:ja:当日版権システム) where for one day only, license is granted for the sale of amateur garage kits. These licensing agreements are typically negotiated between an event organizer (Wonder Festival, Character Hobby, Figure Mania, etc.) and various licensing entities for license to characters from specific TV shows and movies. Typically, the event organizer publishes a list of licenses available in advance, and sculptors intending to sell their sculptures then submit applications (including photos of their sculpture) for approval. Applications may be rejected.