Кіріспе
компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз етуді шығарушы. Жұмсақ кілт – бір ғана белгілі бір функциямен немесе функциялар жиынтығымен байланыстырылмаған, көптеген функциялардың кез келгенін шақыру үшін икемді түрде бағдарламаланатын түйме. Жұмсақ кілт көбінесе дисплей құрылғысының жанында орналасқан, экранда белгіленген функция кілті түрінде болады, онда түймені басқанда дисплейде сол түйменің жанында көрсетілген мәтінде сипатталған функция орындалады. Жұмсақ кілттер дисплей құрылғысынан алыс жерлерде де кездеседі, мысалы, ұялы телефондардың бүйірінде, олар әдетте PTT, жазбалар немесе дыбыс деңгейін басқару сияқты функцияларды шақыру үшін бағдарламаланады. Пернетақтадағы функциялық кілттер – жұмсақ кілттердің бір түрі. Керісінше, қатты кілт – сандық пернетақтадағы кілттер сияқты, арнайы функциясы бар кілт. Бүгінде экранда белгіленген функциялық кілттер көбінесе автоматты банкоматтар мен жанармай құю станциялары сияқты киоск жүйелерінде қолданылады. Экранда белгіленген функциялық кілттердің тарихы 1960 жылдардың соңына дейін авиация саласына барады. Киоск жүйелері 1990 және 2000 жылдары кеңінен таралды. Экранда белгіленген функциялық кілттер автомобиль және авиация салаларында, мысалы, негізгі ұшу және көп функциялы дисплейлерде қолданылады. Экранда белгіленген функциялық кілттерге балама ретінде сенсорлық экрандағы түймелер (виртуалды кілттер) бар, онда белгіні тікелей басуға болады. 2000 жылдары сенсорлық экрандардың кеңінен қолданылуы экранда белгіленген функциялық кілттердің азаюына әкелді. Дегенмен, экранда белгіленген функциялық кілттер арзан және берік, сондай-ақ тактильді сезім береді.
A soft key is a button flexibly programmable to invoke any of a number of functions rather than being associated with a single fixed function or a fixed set of functions. A softkey often takes the form of a screen labeled function key located alongside a display device, where the button invokes a function described by the text at that moment shown adjacent to the button on the display. Soft keys are also found away from the display device, for example on the sides of cellular phones, where they are typically programmed to invoke functions such as PTT, memo, or volume control. Function keys on keyboards are a form of soft key. In contrast, a hard key is a key with dedicated function such as the keys on a number keypad. Screen labeled function keys are today most commonly found in kiosk applications, such as automated teller machines and gas pumps. Screen label function keys date to aviation applications in the late 1960s. Kiosk applications were particularly common in the 1990s and 2000s. Screen labeled function keys are found in automotive and aviation applications such as in the primary flight and multi function displays. An alternative to screen labeled function keys is buttons (virtual keys) on a touchscreen, where the label is directly pushable. The increased prevalence of touchscreens in the 2000s has led to a decrease in screen labeled function keys. However, screen labeled function keys are inexpensive and robust, and provide tactile feedback.
Тарих
Ерте мысалдар авиациялық шыны пилот кабиналарында кездеседі, мысалы, 1960 жылдардың соңы / 1970 жылдардың басындағы F 111D Mark II авиациясында (алғаш рет 1967 жылы тапсырыс берілді, 1970-73 жылдары жеткізілді). Hewlett Packard оларды 1970 жылдары компьютерлер мен калькуляторларда қолдану үшін әзірледі. HP 9830 үстел компьютері – екі қатар 4 пернеден тұратын, үстіне қағаз қаптамасы салынатын алғашқы калькулятор. Кейіннен олар терминалдарға бейімделді. Бағдарламашылар HP 2640 терминалдары экранның жоғарғы екі қатарын құлыптай алатынын анықтады, сондықтан негізгі функцияларды сол жерде көрсетті. HP 2647 терминалынан бастап пернелер экранның төменгі жағындағы 4 белгіліңнен тұратын 2 жұпқа сәйкес реттелді. Оларды құтылу тізбегі немесе конфигурация экраны арқылы бағдарламалауға болады. Бұл HP 300 Amigo сәтсіз жобасында одан әрі дамытылды, онда пернелер экранның оң жағында, ал HP 250 бизнес компьютерлерінде – төменгі жағында орналастырылды. Функцияларды иерархиялық ағаштарда ұйымдастыру арқылы көптеген функцияларды тек 8 пернемен іске асыруға болады.
Графикалық калькуляторлар
2008 жылдан бастап HP калькуляторлары функциялардың иерархиялық ағаштарын іске асыру үшін осы реттелуді пайдаланады. Олар дерлік PC қолданбаларында кездеспейді, тіпті алғашқы IBM PC BASIC функциялық пернелері экранның төменгі жағында белгіленгенімен және IBM терминалдарындағы қолданыс үлгісімен 12 функциялық перне болды. TI 89 сериясы сияқты қазіргі заманғы Texas Instruments калькуляторлары функциялық пернелерді олардың мәзір жолағындағы түсірілетін мәзірлерді ашу үшін қолданады, мұнда мәзір атауы перне таңбасы ретінде жұмыс істейді. Casio калькуляторлары экранның төменгі жағындағы мәзір үшін функциялық пернелерді пайдаланады.
Ұялы телефон
Әдеттегі жұмсақ пернелі ұялы телефондарда олар дисплейдің төменгі сол және төменгі оң жағында орналасқан; ал кейбіреулерінде, әсіресе Nokia компаниясы жасаған телефондарда, бағыттайтын түймешесінің ортасын басу арқылы қосылатын қосымша орталық жұмсақ перне болады. Қолданбаның режиміне байланысты, оған түрлі функцияларды тағайындауға болады. Сонымен қатар, ол ашылмалы кеңейтілген мәзірде бірнеше функцияны көрсетуге мүмкіндік береді. Әдетте, дисплейдегі жұмсақ пернеге арналған мәтінді қысқартуға немесе үш нүктемен ("...") көрсетуге рұқсат етілмейді. Жұмсақ пернелердің өзі әдетте функционалдық белгішемен немесе мәтінмен басылмайды, бірақ көбінесе нүктемен немесе қысқа сызықпен белгіленеді. Сенсорлық экрандар көптеген заманауи смартфондардағы функциялық пернелердің орнын басып жатқандықтан, жұмсақ пернелерге сирек кездесесіз.
Сату орны
Экранда белгіленген функциялық пернелер сату орындарындағы жүйелерде қолданыс тапты; NCR Corporation компаниясы өздерінің DynaKey жүйесінің "оқуға кететін уақытты және кассирлердің қателіктерін азайтуы дәлелденгенін" мәлімдейді.