Кіріспе

1935 жылға дейін Үндістанның бұрынғы орталық банкі – Үндістанның Императорлық банкі (IBI) Үндістандағы ең көне және ең ірі коммерциялық банктердің бірі болды. Кейіннен 1955 жылы ол Үндістанның Мемлекеттік банкі болып қайта аталды және ұлттастырылды. Бастапқыда, корольдік жарғысына сәйкес, ол 1935 жылы Үндістанның Резервтік банкі (РБИ) құрылғанға дейін Үндістанның орталық банкі қызметін атқарды.

Шығу тегі

Императорлық Үндістан банкі Каяст сауда және банк корпорациясы арқылы құрылды, ол колледждер мен мектеп мұғалімдеріне ай сайын жалақы төлеу жұмысын жүзеге асырды. Бұл банк 1921 жылғы 27 қаңтарда отарлық Үндістанның үш президенттік банкін қайта ұйымдастыру және біріктіру арқылы құрылды, бұл оларды бірыңғай банк мекемесіне айналдырды. Оның мәжәлістің үкіметінің бұл шешіміне Джон Мейнард Кейнстің 1912 жылы жарық көрген «Үнді валютасы және қаржысы» атты кітабының әсері болғаны сөзсіз. Президенттік банктер – 1806 жылғы 2 маусымда құрылған Бенгал банкі, Бомбей банкі (1840 жылғы 15 сәуірде тіркелген) және Мадрас банкі (1843 жылғы 1 шілдеде тіркелген) еді. Императорлық банктың 80 пайызы жеке меншікте болса, қалған 20 пайызы мемлекетке тиесілі болды.

Іс-шаралар

Императорлық Үндістан банкі коммерциялық банктерден күтілетін барлық қалыпты функцияларды орындады. 1935 жылға дейін Үндістанда орталық банк институты болмағандықтан, Императорлық Үндістан банкі сондай-ақ әдетте орталық банк жүзеге асыратын бірқатар функцияларды да орындады.

Басты оқиғалар

1924 жылы Аполлон көшесінде, қазіргі Мумбай Самачар Марг көшесінде, Мумбайда Императорлық Үндістан банкінің филиалы үшін әсем терезелі тас ғимарат салынды. 1933 жылы сол заманның белгілі қоғам қайраткері, іскер азаматы, Калькутта қаласының Марвари қауымының көрнекті өкілі Сер Бадридас Гоенка Императорлық Үндістан банкінің төрағасы болып тағайындалған тұңғыш үндістандық болды.

Эпилог

Үндістанның орталық банкі болып табылатын Үндістанның Резерв банкі 1955 жылы Үндістан Императорлық банкінің бақылау үлесін сатып алды, ол 1955 жылғы 30 сәуірде Үндістанның Мемлекеттік банкі деп аталды. Үндістан Императорлық банкінен Үндістанның Мемлекеттік банкіне айналуы Үндістан Парламентінің заңымен заңды күшке енді, ол 1955 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа кірді. Сол күні банктың 480 филиалы мен бөлімшесі, сондай-ақ үш жергілікті бас кеңсесі болды; Үндістан банктік жүйесінің ресурстарының төрттен бірінен астамы оның бақылауында болды. Үндістанның Мемлекеттік банкінің филиал желісі 2018 жылғы 31 наурызға қарай 24 050-ге жетті. 2007 жылы Үндістанның Резерв банкі Үндістанның Мемлекеттік банкіндегі үлесін Үндістан Үкіметіне берді.