Нақты уақытты бейне байланыс

Кіріспе

Видеотелефония (сондай-ақ бейнеконференция немесе бейнешақыру деп те аталады) – адамдар арасындағы нақты уақыт байланысы үшін аудио және бейне қолданылуы. Видеотелефондар – бейнебайланысқа арналған дербес құрылғылар. Қазіргі кезде смартфондар мен компьютерлер сияқты басқа құрылғылар да бейнебайланыс жасауға қабілетті. Бейнеконференция – топтар үшін видеотелефонияны пайдалануды білдіреді. Жоғары сапалы бейнеконференциялар телеқатысу үшін қолданылады, оның мақсаты – қашықтағы қатысушылардың бір бөлмеде отырғандай сезінуін қамтамасыз ету. Бейнеконференция визуалды ынтымақтастық деп те аталады және топтық бағдарламалардың бір түрі болып табылады. Видеотелефония идеясы 19 ғасырдың соңында туындады және 1930 жылдары халыққа қолжетімді болды. Алғашқы демонстрациялар пошта бөлімшелеріндегі стендтерге орнатылып, әртүрлі әлемдік көрмелерде көрсетілді. 1970 жылы AT&T компаниясы кез келген адам абонент болып, үйінде немесе кеңсесінде технологияны пайдалана алатын алғашқы коммерциялық бейнетелефон жүйесін іске қосты. Бейне телефондары әдеттегі телефон желілері арқылы бірнеше секунд сайын бір-бірімен бейнелер алмастыратын. 1990 жылдардың соңында жетілдірілген бейне кодектерді, қуатты процессорларды және жоғары жылдамдықты интернет-қызметін дамыту, бейне телефондарға әлемнің кез келген жеріндегі пайдаланушылар арасында жоғары сапалы, төмен құнды, түрлі-түсті қызметтерді ұсынуға мүмкіндік берді. Видеотелефонияның қолданылуына есімді білмейтін және сөйлеу қабілеті бұзылған адамдарға қол тілімен хабар тарату, қашықтықтан білім беру, телемедицина және қимыл-қозғалыс шектеулерін жеңу кіреді. Жаңалықтарды тарату ұйымдары хабар тарату үшін видеотелефонияны пайдаланды.

Шығу тегі

Видеотелефония тұжырымы алғаш рет 1870 жылдардың соңында Америка Құрама Штаттарында және Еуропада пайда болды, бірақ оның ең алғашқы сынақтарына жол ашу үшін қажетті негізгі ғылымдарды ашуға шамамен жарты ғасыр уақыт кетті. Мұндай білімге қол жеткізу үшін электр телеграфиясы, телефония, радио және теледидар салаларында қарқынды зерттеулер мен тәжірибелер жүргізілді.

Ертедегі жүйелер

Қарапайым аналогты бейнетелефон байланысын теледидардың өнертабысымен бірге орнатуға болады. Мұндай алғашқы жүйе әдетте коаксиалды кабель немесе радио арқылы қосылған екі жабық тізбекті теледидар жүйесінен тұратын. Мысалы, 1936-1940 жылдар аралығында Германияның Рейх Постцентраламты (пошта бас кеңсесі) Берлин мен бірнеше неміс қалаларын коаксиалды кабельдер арқылы қамтитын видеотелефон желісі болды. Видеотелефонияның абоненттік қызмет ретінде дамуы 1920 жылдардың екінші жартысында Ұлыбритания мен АҚШ-та басталды, оны Джон Логи Бэрд және AT&T Bell Labs ерекше ынталандырды. Бұл, кем дегенде AT&T-мен бірге, телефонды пайдалануға қосымша ретінде қызмет ету мақсатын көздеді. Көптеген ұйымдар бейнетелефонияның қарапайым дауыстық байланыстан артық болатынына сенді. AT&T Corporation әзірлеген алғашқы жүйелер сияқты, 1950 жылдары зерттелгендей, қалыпты телефон желілерін арқылы баяу сканерленген бейнені таратуға жасалған әрекеттер көбінесе нашар сурет сапасы мен тиімді бейне қысу технологияларының жетіспеуіне байланысты сәтсіз аяқталды. Адамды алып ұшқан алғашқы ғарыш сапарларында NASA екі радиожиілікті (UHF немесе VHF) бейне байланысын қолданды, әр бағытқа біреуден. Телеарналар алыс жерлерден хабарлағанда осы типтегі бейнетелефонияны жиі пайдаланады. Жаңалықтар медиасы арнайы жабдықталған көліктер арқылы спутниктерге мобильді байланыс желісін тұрақты түрде пайдаланды, кейін портфельге сыятын арнайы спутниктік видеотелефондар арқылы да қолданды. Алайда, бұл әдіс өте қымбат болды және телемедицина, қашықтықтан білім беру және бизнес-кездесулер сияқты салаларда қолданылған жоқ. Он жылдар бойы жүргізілген зерттеулер мен әзірлемелер 1970 жылы AT&T компаниясының Picturephone қызметін коммерциялық түрде іске қосуға әкелді, ол таңдамал қалаларда қолжетімді болды. Дегенмен, жүйе коммерциялық сәтсіздікке ұшырады, себебі негізінен тұтынушылардың бейжайдығы, абоненттік төлемдердің жоғары болуы және желілік эффектінің болмауына байланысты. Әлемде бар болғаны бірнеше жүз Picturephone болғандықтан, пайдаланушылардың шалуға болатын байланыстары өте аз болды және басқа бейнетелефон жүйелерімен өзара үйлесімділік ондаған жылдар бойы болмады.

Simple analog videophone communication could be established as early as the invention of the television. Such an antecedent usually consisted of two closed circuit television systems connected via coax cable or radio. An example of that was the German Reich Postzentralamt (post office) videotelephone network serving Berlin and several German cities via coaxial cables between 1936 and 1940. The development of videotelephony as a subscription service started in the latter half of the 1920s in the United Kingdom and the United States, spurred notably by John Logie Baird and AT&T's Bell Labs. This occurred in part, at least with AT&T, to serve as an adjunct supplementing the use of the telephone. A number of organizations believed that videotelephony would be superior to plain voice communications. Attempts at using normal telephony networks to transmit slow scan video, such as the first systems developed by AT&T Corporation, first researched in the 1950s, failed mostly due to the poor picture quality and the lack of efficient video compression techniques. During the first crewed space flights, NASA used two radio frequency (UHF or VHF) video links, one in each direction. TV channels routinely use this type of videotelephony when reporting from distant locations. The news media were to become regular users of mobile links to satellites using specially equipped trucks, and much later via special satellite videophones in a briefcase. This technique was very expensive, though, and was not adopted for applications such as telemedicine, distance education, and business meetings. Decades of research and development culminated in the 1970 commercial launch of AT&T's Picturephone service, available in select cities. However, the system was a commercial failure, chiefly due to consumer apathy, high subscription costs, and lack of network effect—with only a few hundred Picturephones in the world, users had extremely few contacts they could actually call, and interoperability with other videophone systems would not exist for decades.

Цифрлық

1980 жылдары ISDN желілері сияқты цифрлық телефония тарату желілері пайда болды. Осы кезеңде сандық бейне және аудио байланыстың басқа да түрлері зерттелді. Бұл технологиялардың көптегені, мысалы, Медиа кеңістігі, бүгінде бейнеконференция сияқты кеңінен қолданылмаса да, маңызды зерттеу саласы болды. Алғашқы арнайы жүйелер ISDN желілері әлем бойынша кеңейген кезде пайда бола бастады. Компанияларға сатылған алғашқы коммерциялық бейнеконференция жүйелерінің бірі PictureTel Corp компаниясынан келді, ол 1984 жылдың қараша айында алғашқы акцияларын ұсынды. 1984 жылы АҚШ-тағы Concept Communication компаниясы стандартты жеке компьютерлер үшін видео кадр жиілігін әдеттегі цифрлық бейне телефон жүйелеріндегі 15-тен 30 кадрға дейін еселеген және құнын 100 000 доллардан 12 000 долларға дейін төмендеткен бақылау тақтасын жасады. Компания сондай-ақ 1986 жылы AT&T Bell Labs-те алғаш көрсетілген толық қозғалыстағы бейнеконференцияға арналған кодекке патент алды. 1980 және 1990 жылдар бойында өте қымбат бейнеконференция жүйелері қарқынды дамыды. Жекеменшік жабдықтар, бағдарламалық қамтамасыз ету және желілік талаптар, кез келген адамға қолжетімді бағада стандартталған технологияларға жол берді. Видеоконференция технологиясы бастапқыда көбінесе ішкі корпоративтік байланыс желілерінде қолданылса, технологияның қоғамдық қызметтерде алғашқы қолданылуы 1992 жылы PictureTel және IBM компанияларының бірегей серіктестігі арқылы басталды, олар PCS/1 деп аталатын үстелге орналастырылған бейнеконференция өнімін бірлесіп әзірледі. Келесі 15 жыл ішінде Project DIANE (Әртараптандырылған ақпарат және көмек желісі) бірнеше жүз мектеп, кітапхана, ғылым мұражайлары, зообақтар мен саябақтар және көптеген қоғамдық ұйымдардан тұратын көп мемлекеттік кооперативтік мемлекеттік қызмет және қашықтықтан білім беру желісін құру үшін әртүрлі бейнеконференция платформаларын пайдаланды.

Интернет пен мобильді құрылғыларға көшу

Видеоны сығыстырудағы жетістіктер цифрлық видео ағындарын Интернет арқылы таратуға мүмкіндік берді, бұл бұрын қысылмаған видеоның өте жоғары өткізу қабілетінің талаптарына байланысты қиын болған. DCT алгоритмі онлайн видеоконференция үшін пайдалы болған алғашқы практикалық бейне кодтау стандартының, 1988 жылы ITU T ұйымы стандарттаған H.261 және одан кейінгі H.26x бейне кодтау стандарттарының негізі болды. 1992 жылы Тим Дорси және тағы басқалар Корнелл университетінде CU SeeMe әзірледі. 1995 жылы Солтүстік Америка мен Африка арасындағы алғашқы видеоконференция өтті, ол Сан-Францискодағы технологиялық жәрмеңке мен Кейптаундағы техно-рейв және киберделіні байланыстырды. 1998 жылы Жапонияның Нагано қаласында өткен қысқы Олимпиаданың ашылу салтанатында Сейжи Озава Бетховеннің Тоғызыншы симфониясынан «Қуанышқа ода» әнін бес құрлықта дерлік нақты уақытта бірдей орындады. Kyocera 1997 жылдан 1999 жылға дейін екі жылдық даму жобасын жүргізіп, VP 210 Visual Phone құрылғысын шығарды – бұл алғашқы мобильді түсті видеотелефон, сонымен қатар фотосуреттерге түсіруге арналған камера телефоны ретінде де қолданылды. Камера телефоны сол кездегі ұқсас мобильді телефондардың мөлшерімен бірдей болды, бірақ үлкен камера линзасымен және 65 000 түсті көрсетуге қабілетті 5 см (2 дюйм) түсті TFT дисплейімен жабдықталды, сондай-ақ секундына екі видео кадрды өңдей алатын болды. Видеотелефония 2000-ші жылдары Skype және iChat сияқты тегін Интернет-сервистер, H.26x бейне стандарттарын қолдайтын веб-плагиндер және Интернет байланысы бар кез келген жерде төмен сапалы, бірақ қолжетімді бейнеконференцияны ұсынатын онлайн телекоммуникациялық бағдарламалар арқылы танымал болды. Видеотелефония 2010 жылдардағы iPhone 4 сияқты бейне мүмкіндіктері бар мобильді телефондардың және Интернет-телефонияны пайдаланатын бейнеконференциялар мен компьютерлік веб-камералардың таралуы арқылы одан да кеңінен қолданыс тапты. Үкімет, бизнес және коммерцияның жоғары деңгейлерінде бейнеконференцияның жетілдірілген түрі – теле-қатысу технологиясы саяхат қажеттілігін азайтуға көмектесті.

Қосымша тарих

2005 жылдың мамыр айында Лас-Вегаста (Невада штаты) өткен Interop сауда көрмесінде LifeSize Communications компаниясы жасаған алғашқы жоғары сапалы бейнеконференция жүйесі көрсетілді. Бұл жүйе 1280х720 дисплей ажыратымдылығымен секунд сайын 30 кадр жылдамдықпен бейне беруді қамтамасыз ете алады. Polycom компаниясы өзінің алғашқы жоғары сапалы бейнеконференция жүйесін 2006 жылы нарыққа ұсынды. 2010 жылдардан бастап жоғары ажыратымдылық бейнеконференция үшін танымал мүмкіндікке айналды, оны бейнеконференция нарығындағы басты жеткізушілердің көпшілігі ұсынды. 2010 жылдары бейнеконференцияны дамытушылардың технологиялық жетістіктері бейнеконференция жүйелерінің мүмкіндіктерін кеңейтті. Бұл жүйелер видео, аудио және экранда сурет салу мүмкіндіктерін біріктіретін, қауіпсіз желілер арқылы нақты уақытта, орналасқан жеріне қарамастан қолдануға болатын ұялы құрылғылармен де пайдалануға мүмкіндік берді. Ұялы байланыс жүйелері бұрын қол жеткізуге қиын болған жерлердегі адамдарға, мысалы, теңіздегі мұнай платформасындағы жұмысшыларға, мыңдаған шақырым қашықтықтағы әріптестерімен мәселелерді көру және талқылау мүмкіндігін ұсынды. Традициялық бейнеконференция жүйелерін өндірушілер мобильді қосымшаларды да ұсына бастады, олар тікелей және тұрақты бейнелерді таратуға мүмкіндік береді. 2013 жылдың 19 мамырында британдық саяхатшы Дэниел Хьюз BGAN спутниктік модемі бар смартфонды пайдаланып, теңіз деңгейінен биік Эверест тауының шыңынан BBC-ге видео қоңырау жасады – бұл ұшақтар мен ғарыш кемелерінен басқа жасалған ең биік видео қоңырау болды. COVID-19 пандемиясы бейнеконференцияны пайдаланудың күрт өсуіне әкелді. Bernstein Research зерттеуі бойынша, Zoom 2020 жылдың алғашқы екі айында 2019 жылдың бүкіл жылғыдан да көп жаңа абоненттерді қосты. LogMeIn мәліметінше, GoToMeeting пайдаланушыларының саны 20 пайызға өсті. Ұлыбританиялық StarLeaf ұлттық қоңыраулардың саны 600 пайызға артқанын хабарлады. Пандемия кезінде бейнеконференция кеңінен таралғандықтан, «Zoom шаршағы» деген термин пайда болды, ол ұзақ уақыт видео қоңырауларға қатысудың шаршату әсеріне байланысты айтылды. 2021 жылдың 21 қыркүйегінде Facebook өзінің Portal бейне қоңырау құрылғыларының екі жаңа нұсқасын – Portal Go және Portal Plus-ты ұсынды. Жаңа бейне қоңырау құрылғылары портативті құрылғының алғашқы нұсқасын және бірқатар жаңа мүмкіндіктерді қамтиды.

In May 2005, the first high definition videoconferencing systems, produced by LifeSize Communications, were displayed at the Interop trade show in Las Vegas, Nevada, able to provide video at 30 frames per second with a 1280 by 720 display resolution. Polycom introduced its first high definition videoconferencing system to the market in 2006. As of the 2010s, high definition resolution for videoconferencing became a popular feature, with most major suppliers in the videoconferencing market offering it. Technological developments by videoconferencing developers in the 2010s have extended the capabilities of videoconferencing systems beyond the boardroom for use with hand held mobile devices that combine the use of video, audio and on screen drawing capabilities broadcasting in real time over secure networks, independent of location. Mobile collaboration systems now allow people in previously unreachable locations, such as workers on an offshore oil rig, the ability to view and discuss issues with colleagues thousands of miles away. Traditional videoconferencing system manufacturers have begun providing mobile applications as well, such as those that allow for live and still image streaming. The highest ever video call (other than those from aircraft and spacecraft) took place on May 19, 2013, when British adventurer Daniel Hughes used a smartphone with a BGAN satellite modem to make a videocall to the BBC from the summit of Mount Everest, at above sea level. The COVID 19 pandemic resulted in a significant increase in the use of videoconferencing. Berstein Research found that Zoom added more subscribers during the first two months of 2020 alone than in the entire year 2019. GoToMeeting had a 20 percent increase in usage, according to LogMeIn. UK based StarLeaf reported a 600 percent increase in national call volumes. Videoconferencing became so widespread during the pandemic that the term Zoom fatigue came to prominence, referring to the taxing nature of spending long periods of time on videocalls. On 21 September 2021, Facebook launched two new versions of its Portal video calling devices, the Portal Go and Portal Plus. The new video calling devices include the first portable variety of the hardware and number of updates.

Негізгі санаттар

Видеотелефонияны оның функционалдығы мен мақсатына, сондай-ақ тарату әдісіне қарай жіктеуге болады. Видеотелефондар 1927 жылы AT&T компаниясы жасаған алғашқы сынақтардан бастау алған видеотелефонияның ең ерте түрі болды. 1930 жылдардың соңында бірнеше еуропалық елдердің пошта бөлімдері екі кабельдік телефондық тарату технологиясын қолдана отырып, адамдар арасындағы байланыс үшін қоғамдық бейнетелефон қызметтерін ұйымдастырды. Қазіргі уақытта жеке бейнетелефондар және UMTS бейне мүмкіндігі бар ұялы телефондар көбінесе адамдар арасында қолданылады. Видеоконференция алғаш рет 1970 жылдардың басында AT&T-нің Picturephone қызметімен пайда болды. Тарату қысқа қашықтықта аналогтық болды, бірақ ұзақ қашықтықтағы қоңыраулар үшін телефондық тарату технологиясын пайдалана отырып, цифрлық форматқа ауыстырылды. Бүгінгі таңдағы танымал корпоративтік видеоконференция жүйелері камералар мен микрофондардан түсетін үлкен көлемдегі деректерді жеткізу қажеттілігіне байланысты, негізінен цифрлық ISDN және IP тарату режимдеріне көшті. Бұл жүйелер көбінесе конференция режимінде, яғни әртүрлі орындардағы көптеген адамдармен бірге пайдалануға арналған, олардың барлығын әрбір қатысушы өз орнынан көре алады. Тележұмыс (Telepresence) жүйелері – бұл видеоконференция жүйелерінің жаңа, жетілдірілген түрі, олар бейне және дыбыстың жоғары сапасын қамтамасыз етуге арналған. Мұндай жоғары деңгейдегі жүйелер әдетте корпоративтік ортада қолданылады. Мобильдік ынтымақтастық жүйелері – бұл жақындағы жаңалық, олар видео, аудио және экранда сурет салу мүмкіндіктерін біріктіреді, сондай-ақ қауіпсіз желілер арқылы хабар таратады, орналасқан жеріне қарамастан көп тарапты конференция өткізуге мүмкіндік береді, бұл үшін соңғы буынның қолға ұсталатын электрондық құрылғылары қолданылады. Жақын арадағы чат – бұл шағын топтармен әңгімелесудің икемділігіне бағытталған тағы бір баламалы режим. Осы функцияларды біріктіретін жаңа технология – телекамералар. Телекамералар адамдарға компьютерді пайдаланбастан, теледидардағы Skype сияқты бейнебайланыс қызметтерін пайдалана отырып, бейнеқоңырау шалуға мүмкіндік береді. Телекамералар – бұл бейнелерді басқа телекамераға немесе смартфондар, планшеттер және компьютерлер сияқты басқа да үйлесімді құрылғыларға нақты уақытта жіберетін арнайы бейнекамералар. Веб-камералар – бұл қолжетімді, салыстырмалы түрде арзан құрылғылар, олар жеке компьютерлер арқылы тікелей бейне және аудио трансляциясын қамтамасыз ете алады және бейнеқоңыраулар мен видеоконференциялар үшін көптеген бағдарламалық клиенттермен пайдаланылуы мүмкін. Әрбір жүйенің өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар, оларға бейне сапасы, бастапқы құны, күрделілігі, тарату сыйымдылығының талаптары және пайдалану құны жатады.

Videotelephony can be categorized by its functionality and intended purpose, and also by its method of transmission. Videophones were the earliest form of videotelephony, dating back to initial tests in 1927 by AT&T. During the late 1930s, the post offices of several European governments established public videophone services for person to person communications using dual cable circuit telephone transmission technology. In the present day, standalone videophones and UMTS video enabled mobile phones are usually used on a person to person basis. Videoconferencing saw its earliest use with AT&T's Picturephone service in the early 1970s. Transmissions were analog over short distances, but converted to digital forms for longer calls, again using telephone transmission technology. Popular corporate video conferencing systems in the present day have migrated almost exclusively to digital ISDN and IP transmission modes due to the need to convey the very large amounts of data generated by their cameras and microphones. These systems are often intended for use in conference mode, that is by many people in several different locations, all of whom can be viewed by every participant at each location. Telepresence systems are a newer, more advanced subset of videoconferencing systems, meant to allow higher degrees of video and audio fidelity. Such high end systems are typically deployed in corporate settings. Mobile collaboration systems are another recent development, combining the use of video, audio, and on screen drawing capabilities using newest generation hand held electronic devices broadcasting over secure networks, enabling multi party conferencing in real time, independent of location. Proximity chat is another alternative mode, focused on the flexibility of small group conversations. A more recent technology encompassing these functions is TV cams. TV cams enable people to make video calls using video calling services, like Skype on their TV, without using a PC connection. TV cams are specially designed video cameras that feed images in real time to another TV camera or other compatible computing devices like smartphones, tablets and computers. Webcams are popular, relatively low cost devices that can provide live video and audio streams via personal computers, and can be used with many software clients for both video calls and videoconferencing. Each of the systems has its own advantages and disadvantages, including video quality, capital cost, degrees of sophistication, transmission capacity requirements, and cost of use.

Қауіпсіздік мәселелері

Компьютерлік қауіпсіздік сарапшылары дұрыс конфигурацияланбаған немесе тиісті бақыланбаған бейнеконференция жүйелері компьютерлік хакерлер мен қылмыскерлерге компанияның ғимараттарына және корпоративтік кеңес бөлмелеріне оңай виртуалды түрде енуге мүмкіндік беретінін көрсетті.

Видеоконференция режимдері

Видеоконференциялық жүйелер қандай бейнереттерді көрсетуді анықтау үшін бірнеше әдістерді пайдаланады. Қазіргі уақытта, кейбір мақсаттар үшін жеткілікті сапалы бейне, ITU-T кеңжолақты анықтамасынан төмен деректер жылдамдығында қол жетімді, мысалы, 768 кбит/с және 384 кбит/с жылдамдықтары кейбір бейнеконференция қолданбаларында қолданылады, ал H.264/MPEG-4 AVC сығылу протоколдарын пайдаланатын бейнефондарда – 100 кбит/с жылдамдықтары қолданылады. Жаңа MPEG-4 бейне және аудио сығылу форматы 2 Мбит/с жылдамдықпен жоғары сапалы бейнені жеткізе алады, бұл кабельдік модемдер мен ADSL кеңжолақты байланыстың ең төменгі деңгейіне сай келеді.

Шақыруды орнату

ХХ ғасырдың соңында бейнеконференциялар H.323 протоколымен шектелген (әсіресе Cisco-ның SCCP іске асырылуы ерекшелік болды), бірақ жаңа бейнефондар көбінесе SIP-ті пайдаланады, оны үй желісінде орнату оңайырақ. Бұл мәтінге негізделген протокол, ол гипермәтіндік беру протоколының (HTTP) және қарапайым поштаны беру протоколының (SMTP) көптеген элементтерін қамтиды. H.323 әлі де қолданылады, бірақ көбінесе бизнес-видеоконференциялар үшін, ал SIP жеке тұтынушылардың бейнефондарында жиірек қолданылады. Skype сияқты жылдам хабар алмасу протоколдарына негізделген қоңырау шалу әдістері де қазір бейне мүмкіндігін ұсынады. Видеотелефондарда қолданылатын тағы бір протокол – H.324, ол қоңырау шалуды және бейне сығылуды біріктіреді. Қалыпты телефон желілерінде жұмыс істейтін бейнефондар H.324-ті пайдаланады, бірақ өткізу қабілеті модеммен шамамен 33 кбит/с-қа дейін шектеледі, бұл бейне сапасы мен кадр жылдамдығын төмендетеді. 3GPP анықтаған H.324-тің сәл өзгертілген нұсқасы – 3G 324M, кейбір ұялы телефондарда бейне қоңыраулар үшін қолданылады, әдетте тек UMTS желілерінде. Сондай-ақ H.320 стандарты бар, ол тар жолақты визуалды телефон жүйелері мен терминалдық жабдықтарға, әдетте бейнеконференциялар мен бейнефон қызметтеріне қойылатын техникалық талаптарды белгілейді. Ол көбінесе арнайы коммутациялық желілерде (нүктеден нүктеге) орташа немесе жоғары өткізу қабілетімен, мысалы, орташа өткізу қабілеті бар ISDN цифрлық телефон протоколы немесе үзілген жоғары өткізу қабілеті бар T1 желілері арқылы қолданылды. H.320 стандартына негізделген заманауи өнімдер әдетте H.323 стандартын да қолдайды. IAX2 протоколы да бейнефон қоңырауларын тікелей қолдайды, протоколдың өзіндік мүмкіндіктерін пайдаланып балама медиа ағындарын жеткізеді. 2010 жылы бірнеше хоббистер Nortel банкроттығынан кейін қалған Nortel 1535 Color SIP бейнефонын төмен бағамен сатып алып, оны Asterisk (PBX) платформасында орнатты. Конференциялық қоңыраулар үшін бірнеше бейне ағындарын біріктіру немесе әртүрлі бейне стандарттарын түрлендіру үшін қосымша бағдарламалық жасақтама қажет болса да, бір PBX жүйесіндегі екі бірдей бейнефон арасындағы SIP қоңыраулары салыстырмалы түрде оңай болды.

Videoconferencing in the late 20th century was limited to the H.323 protocol (notably Cisco's SCCP implementation was an exception), but newer videophones often use SIP, which is often easier to set up in home networking environments. It is a text based protocol, incorporating many elements of the Hypertext Transfer Protocol (HTTP) and the Simple Mail Transfer Protocol (SMTP). H.323 is still used, but more commonly for business videoconferencing, while SIP is more commonly used in personal consumer videophones. A number of call setup methods based on instant messaging protocols such as Skype also now provide video. Another protocol used by videophones is H.324, which mixes call setup and video compression. Videophones that work on regular phone lines typically use H.324, but the bandwidth is limited by the modem to around 33 kbit/s, limiting the video quality and frame rate. A slightly modified version of H.324 called 3G 324M defined by 3GPP is also used by some cellphones that allow video calls, typically for use only in UMTS networks. There is also H.320 standard, which specified technical requirements for narrow band visual telephone systems and terminal equipment, typically for videoconferencing and videophone services. It applied mostly to dedicated circuit based switched network (point to point) connections of moderate or high bandwidth, such as through the medium bandwidth ISDN digital phone protocol or a fractionated high bandwidth T1 lines. Modern products based on H.320 standard usually support also H.323 standard. The IAX2 protocol also supports videophone calls natively, using the protocol's own capabilities to transport alternate media streams. A few hobbyists obtained the Nortel 1535 Color SIP Videophone cheaply in 2010 as surplus after Nortel's bankruptcy and deployed the sets on the Asterisk (PBX) platform. While additional software is required to patch together multiple video feeds for conference calls or convert between dissimilar video standards, SIP calls between two identical handsets within the same PBX were relatively straightforward.

Конференциялық қабаттар

Видеоконференция жүйесінің құрамдас бөліктері бірнеше түрлі қабаттарға бөлінеді: Пайдаланушы интерфейсі, конференциялық басқару, басқару немесе сигнал беру жазықтығы және медиа жазықтығы. Видеоконференциялық пайдаланушы интерфейстері (VUI) графикалық немесе дауыспен басқарылатын болуы мүмкін. Көптеген мамандар осы екі түрлі интерфейске де кездескен, әдетте компьютерде графикалық интерфейс кездеседі. Конференцияға арналған пайдаланушы интерфейстерінің түрлі мақсаттары бар; оларды жоспарлау, орнату және бейне қоңырау шалу үшін пайдалануға болады. Пайдаланушы интерфейсі арқылы әкімші жүйенің қалған үш қабатын басқара алады. Конференциялық басқару ресурстарды бөлуді, басқаруды және бағыттап жіберуді жүзеге асырады. Бұл қабат пайдаланушы интерфейсімен бірге кездесулерді (жоспарланған немесе жоспарланбаған) құруға немесе конференцияға қатысушыларды қосуға және алып тастауға мүмкіндік береді. Басқару (сигнал беру) жазықтығында қоңырауды және/немесе конференцияны құру үшін әртүрлі түйінді құрылғыларға сигнал жіберетін протоколдар жиынтығы бар. Сигналдар H.323 және сессияны бастау протоколы (SIP) протоколдары болуы мүмкін, бірақ олармен ғана шектелмейді. Бұл сигналдар кіріс және шығыс байланыстарды, сондай-ақ сессия параметрлерін басқарады. Медиа жазықтығы аудио және бейне араластыру мен трансляциясын басқарады. Бұл қабат нақты уақыттық тасымалдау протоколдарын, пайдаланушы дерек пакеттерін (UDP) және нақты уақыттық тасымалды бақылау протоколын (RTCP) басқарады. RTP және UDP әдетте кодек түрі, кадр жылдамдығы, бейне өлшемі және тағы да басқалар сияқты пайдалы жүктеме түрі туралы ақпаратты тасымалдайды. RTCP болса, трансляция кезінде қателерді анықтау үшін сапаны бақылау протоколы ретінде жұмыс істейді. Мысалы, Facebook сияқты ірі халықаралық немесе көпұлтты корпорациялар. Бұлттық жүйелер 2D немесе 3D бейне трансляциясын жүзеге асыра алады. Бұлттық жүйелер сондай-ақ мобильді қоңыраулар, VOIP және бейне қоңыраудың басқа түрлерін іске қоса алады. Оларға сонымен қатар өткен кездесулерді сақтау үшін бейнежазба функциясы да кіруі мүмкін.

Әсері

Жоғары жылдамдықты интернетке қолжетімділік артып, бағасы төмендеді, сондай-ақ жақсы сапалы бейне түсіру және көрсету құралдары да қолжетімді болды. Осының салдарынан веб-камералар, жеке компьютерлер, бағдарламалық қамтамасыз етуді сығу және интернет негізіндегі жеке бейнеконференция жүйелері жалпы халыққа бірте-бірте қолжетімді болды. Тегін бағдарламалардың (көбінесе чат бағдарламаларының бөлігі ретінде) болуы көптеген адамдарға бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы бейнеконференция жасау мүмкіндігін берді. Бүгінде бейнетелефония ең көп тараған түрі – ұялы телефондар. UMTS желілерін қолдайтын барлық ұялы телефондардың дерлік ішкі камералары бар және олар кез келген жердегі басқа UMTS пайдаланушыларына сымсыз бейне қоңырау шалуға қабілетті. 2007 жылдың екінші тоқсанында 59 елдегі 134 желіде 131 миллионнан астам UMTS пайдаланушысы (демек, әлеуетті бейнетелефон пайдаланушылары) тіркелді. Ұялы телефондар сонымен қатар ұялы телефон желісі немесе жергілікті Wi-Fi қосылысы арқылы кеңжолақты сымсыз интернетті пайдалана алады, сондай-ақ бағдарламалық қамтамасыз ету негізіндегі бейнетелефон қосымшаларымен бірге мобильді немесе стационарлық кез келген бейне мүмкіндігі бар интернет пайдаланушысына қоңырау шалуға болады. Есту қабілеті нашар, саңырау және сөйлеу қабілеті шектеулі адамдар ым тілінде бір-бірімен байланысу құралы ретінде қолжетімді, жоғары сапалы бейнетелефонияны дамытуда ерекше рөл атқарады. Видео релелік қызметтен (VRS) айырмашылығы, ол ым тілінде сөйлейтін абонент пен ауызша сөйлейтін тарап арасындағы байланысты қолдауға арналған, бейнеконференция екі саңырау адамның арасында тікелей қолданылуы мүмкін. Видеотелефон қарттарға, мүгедектерге және шалғайдағы азаматтарға телемедицина қызметтерін көрсетуде кеңінен қолданылады, себебі диагностикалық және консультациялық медициналық қызметтерді жылдам алудың қарапайымдылығы мен ыңғайлылығы айқын. 2006 жылы келтірілген мысал: "Летамдағы медбикелер басқаратын клиникада 60 зейнеткерге дәрігерге немесе емханаға бармай-ақ бейне байланыс арқылы тексеру жүргізілді, бұл сынаққа оң пікірлер алынды". Видеотелефония корпоративтік телеконференцияларда да қолданылады, сонымен қатар қоғамдық қолжетімді бейнеконференция залдары арқылы қол жетімді. Жоғары деңгейдегі телекоммуникациялық технологияларды және жоғары ажыратымдылық дисплейлерін қолданатын бейнеконференция – телеприсутствие деп аталады. Бүгінде көптеген пайдаланушылар видеотелефонның принциптерін, тіпті нақты механизмдерін жеке компьютерлерді, арзан веб-камераларды, микрофондарды және тегін бейне қоңырау бағдарламаларын қолдана отырып, веб-камера арқылы бейне қоңыраулар жасау арқылы қолданады. Осылайша, жеке қызмет ретінде көңілі толмаған қызмет, басқа мақсаттарға арналған бағдарламалық өнімдердегі шағын мүмкіндік ретінде өз орнын тапты. Juniper Research мәліметтері бойынша, 2015 жылға қарай смартфонды бейнетелефон пайдаланушылардың саны әлем бойынша 29 миллионға жетеді. 2010 жылы Pew Research жүргізген зерттеу көрсетті, американдықтардың 7%-ы ұялы телефон арқылы бейне қоңырау шалған.

High speed Internet connectivity has become more widely available and affordable, as has good quality video capture and display hardware. Consequently, personal videoconferencing systems based on webcams, personal computer systems, software compression, and the Internet have become progressively more affordable by the general public. The availability of freeware (often as part of chat programs) has made software based videoconferencing accessible to many. The widest deployment of videotelephony now occurs in mobile phones. Nearly all mobile phones supporting UMTS networks can work as videophones using their internal cameras and are able to make video calls wirelessly to other UMTS users anywhere. As of the second quarter of 2007, there are over 131 million UMTS users (and hence potential videophone users), on 134 networks in 59 countries. Mobile phones can also use broadband wireless Internet, whether through the cell phone network or over a local Wi Fi connection, along with software based videophone apps to make calls to any video capable Internet user, whether mobile or fixed. Deaf, hard of hearing, and mute individuals have a particular role in the development of affordable high quality videotelephony as a means of communicating with each other in sign language. Unlike Video Relay Service, which is intended to support communication between a caller using sign language and another party using spoken language, videoconferencing can be used directly between two deaf signers. Videophones are increasingly used in the provision of telemedicine to the elderly, disabled, and to those in remote locations, where the ease and convenience of quickly obtaining diagnostic and consultative medical services are readily apparent. In one single instance quoted in 2006: "A nurse led clinic at Letham has received positive feedback on a trial of a video link which allowed 60 pensioners to be assessed by medics without traveling to a doctor's office or medical clinic." Videotelephony has also been deployed in corporate teleconferencing, also available through the use of public access videoconferencing rooms. A higher level of videoconferencing that employs advanced telecommunication technologies and high resolution displays is called telepresence. Today the principles, if not the precise mechanisms, of a videophone are employed by many users worldwide in the form of webcam videocalls using personal computers, with inexpensive webcams, microphones, and free video calling Web client programs. Thus an activity that was disappointing as a separate service has found a niche as a minor feature in software products intended for other purposes. According to Juniper Research, smartphone videophone users will reach 29 million by 2015 globally. A study conducted by Pew Research in 2010, revealed that 7% of Americans have made a mobile video call.

Медицина және денсаулық сақтау

Видеоконференциялар – бұл телемедицина және тележүгіну салаларындағы диагностика, консультация, профилактика, емдеу және медициналық суреттерді беру сияқты нақты уақыт қосылымдарын қамтамасыз ететін өте пайдалы технология. Видеоконференция арқылы пациенттер шұғыл немесе күнделікті жағдайларда медбикелермен және дәрігерлермен байланыса алады; дәрігерлер мен басқа да медициналық қызметкерлер қашықтықта жағдайларды талқылай алады. Ауылдық аймақтар осы технологияны диагностикалық мақсаттарда пайдалана алады, соның арқасында өмірлерді сақтап, денсаулық сақтауға жұмсалатын қаржыны тиімдірек пайдалануға болады. Мысалы, Огайо штатындағы ауылдық медициналық орталық видеоконференцияны қолданып, 113 шақырым қашықтықтағы ауруханаға жатқызылатын науқас балалардың санын 70%-ға азайтты. Бұрын мұндай бір жағдайға шамамен 10 000 доллар жұмсалатын. Пациент туралы деректерді беру үшін цифрлық камерасы бар микроскоптар, видеоэндоскоптар, медициналық ультрадыбыс аппаратурасы, отоскоптар сияқты арнайы құрылғыларды видеоконференция жабдықтарымен бірге қолдануға болады. Ұялы құрылғылардағы жаңа серпілістер видеоконференция мүмкіндіктерін бұрын қол жеткізбейтін шалқар елді мекендерге, ұзақ мерзімді күтім орталықтарына немесе пациент үйіне дейін жеткізді.

Бизнес

Видеоконференция алыстағы адамдарға қысқа мерзімде кездесулерге қатысуға, уақыт пен ақшаны үнемдеуге мүмкіндік береді. VoIP сияқты технологиялар үстел үстіндегі бейнеконференциямен бірге қолданылып, әсіресе кеңселер кең аумақты болған кезде, жұмыс орнынан шықпай, төмен құнмен бетпе-бет кездесулер өткізуге жағдай жасайды. Бұл технология қашықтан жұмыс істеу үшін де пайдалы. 1800 корпоративтік қызметкер арасында жасалған зерттеу нәтижесінде 2010 жылдың маусым айына дейін респонденттердің 54% бейнеконференцияны «әрқашан» немесе «жиі» пайдаланғанын көрсеткен. Intel Corporation өзінің бизнес операцияларының шығындарын және қоршаған ортаға тигізетін зиянын азайту үшін бейнеконференцияны қолданды. Қазіргі уақытта бейнеконференция онлайн желілік сайттарға енгізілуде, бұл бизнеске жұмыс орнынан шықпай, жылдам және тиімді түрде пайдалы қарым-қатынас орнатуға көмектеседі. Банктер бұл мүмкіндікті бейне-банкинг технологиясын пайдаланып, әртүрлі аймақтардағы клиенттермен көбінесе айналысатын банктік қызметкерлерді байланыстыру үшін пайдаланды. Ұялы телефондардағы бейнеконференция (ұялы байланыс технологиясы) өндіріс, энергетика, денсаулық сақтау, сақтандыру, мемлекеттік және қоғамдық қауіпсіздік сияқты салаларда қолданылады. Тікелей, визуалды байланыс қашықтық пен уақыт шектеулерін жояды, бұрын қол жеткізу қиын болған жерлерде де, мысалы, мыңдаған шақырым қашықтықтағы өндіріс цехында мүмкіндік береді. Әлемдік киноиндустрияда бейнеконференция әртүрлі жерлердегі шығармашылық таланттар фильм өндірісінің күрделі мәселелері бойынша тығыз ынтымақтастық жасай алатын құрал ретінде пайдалы болды. Мысалы, 2013 жылғы марапатталған «Frozen» анимациялық фильмі үшін Бурбанктaғы Walt Disney Animation Studios Нью-Йорктегі Роберт Лопес және Кристен Андерсон Лопес ән жазушылар жұбайын әндер жазу үшін шақырды, бұл шамамен 14 ай бойы әр жұмыс күні екі сағаттық трансконтиненталдық бейнеконференцияларды қажет етті. Атап айтқанда, төмен құнмен қолжетімділік, бейнекамералардың жеке компьютерлерге және ұялы құрылғыларға енгізілуі, сондай-ақ FaceTime, Skype, Teams, BlueJeans және Zoom сияқты бағдарламалық қамтамасыздардың пайда болуы бейнеконференцияны бизнес-тен бизнеске ғана емес, сонымен қатар бизнес-тен тұтынушыға (және тұтынушыдан тұтынушыға) қолданылуына мүмкіндік берді. Видеоконференцияның тиімділігі көптеген рет дәлелденгенімен, зерттеулер кейбір басқарушы емес қызметкерлердің алаңдаушылық сияқты бірнеше факторларға байланысты оны пайдалануды қаламайтынын көрсетті. Мұндай алаңдаушылықтарды менеджерлер технологияны күнделікті жұмыс процесінің бір бөлігі ретінде пайдаланса, азайтуға болады. Қашықтан жұмыс істейтін қызметкерлер әріптестерімен және компаниямен байланыста болу үшін белгілі бір мінез-құлық пен ең жақсы тәжірибелерді қабылдай алады. Зерттеушілер сондай-ақ бизнес және медициналық бейнеконференцияларға қатысушыларға конференцияда берілген ақпаратты түсіну үшін жеке кездесуге қарағанда көбірек күш жұмсау қажет екенін анықтады. Олар бейнеконференцияларды ұйымдастырушыларға конференция өткізу процедуралары мен жабдықтарын бейімдеуді ұсынады.

Videoconferencing can enable individuals in distant locations to participate in meetings on short notice, with time and money savings. Technology such as VoIP can be used in conjunction with desktop videoconferencing to enable low cost face to face business meetings without leaving the desk, especially for businesses with widespread offices. The technology is also used for remote work. One research report based on a sampling of 1,800 corporate employees showed that, as of June 2010, 54% of the respondents with access to videoconferencing used it "all of the time" or "frequently". Intel Corporation have used videoconferencing to reduce both costs and environmental impacts of its business operations. Videoconferencing is also currently being introduced on online networking websites, in order to help businesses form profitable relationships quickly and efficiently without leaving their place of work. This has been leveraged by banks to connect busy banking professionals with customers in various locations using video banking technology. Videoconferencing on hand held mobile devices (mobile collaboration technology) is being used in industries such as manufacturing, energy, healthcare, insurance, government, and public safety. Live, visual interaction removes traditional restrictions of distance and time, often in locations previously unreachable, such as a manufacturing plant floor thousands of miles away. In the increasingly globalized film industry, videoconferencing has become useful as a method by which creative talent in many different locations can collaborate closely on the complex details of film production. For example, for the 2013 award winning animated film Frozen, Burbank based Walt Disney Animation Studios hired the New York City based husband and wife songwriting team of Robert Lopez and Kristen Anderson Lopez to write the songs, which required two hour long transcontinental videoconferences nearly every weekday for about 14 months. With the development of lower cost endpoints, the integration of video cameras into personal computers and mobile devices, and software applications such as FaceTime, Skype, Teams, BlueJeans and Zoom, videoconferencing has changed from just a business to business offering to include business to consumer (and consumer to consumer) use. Although videoconferencing has frequently proven its value, research has shown that some non managerial employees prefer not to use it due to several factors, including anxiety. Some such anxieties can often be avoided if managers use the technology as part of the normal course of business. Remote workers can also adopt certain behaviors and best practices to stay connected with their co workers and company. Researchers also find that attendees of business and medical videoconferences must work harder to interpret information delivered during a conference than they would if they attended face to face. They recommend that those coordinating videoconferences make adjustments to their conferencing procedures and equipment.

Пресс

Баспасөз бейнеконференциясының концепциясы 2007 жылдың қазан айында Парижде орналасқан үкіметтік емес ұйым – Панафрикалық баспасөз қауымдастығы (ПАБА) тарапынан әзірленді. Бұл, африкалық журналистерге даму және жақсы басқару мәселелері бойынша халықаралық баспасөз конференцияларына қатысуға мүмкіндік беру мақсатында жасалған. Баспасөз бейнеконференциясы Интернет арқылы бейнеконференциялар өткізу арқылы халықаралық баспасөз конференцияларын ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Журналистер өз кеңселерiнен немесе елдерiнен шықпай, кез келген жерден халықаралық баспасөз конференциясына қатыса алады. Оларға Интернетке қосылған компьютердің алдында отырып, сұрақтарын қою жеткілікті. 2004 жылы Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) тек кәсіби журналистерге қолжетімді, парольмен қорғалған – Online Media Briefing Center сайтымен таныстырды. Бұл сайт ХВҚ-ға бүкіл әлем бойынша баспасөз брифингілерін ұйымдастыруға және баспасөз өкілдерінен брифингке қатысушыларға тікелей сұрақтар қоюға мүмкіндік береді. Сайт құрылғаннан бері басқа халықаралық ұйымдар тарапынан үлгі алынып келеді. Қазіргі таңда ХВҚ-да 4000-нан астам журналист тіркелген.

Сортталмаған

Гринберг, Алан Д. АҚШ сыныптарында бейнеконференциялардың қолданылуы, Wainhouse Research, 2009 жылғы сәуір. Копитофф, Верн Г. Hewlett Packard өзінің бейнеконференция бизнесін сатады, The New York Times, 2011 жылғы 1 маусым. Лаулор, Джулия. Бейнеконференция: сахналық қорқудан сахналық өнерге дейін, The New York Times, 1998 жылғы 27 тамыз. Лор, Стив. Сапар шығындарының өсуімен бірге, көбірек кездесулер виртуалды форматта өтеді, The New York Times, 2008 жылғы 22 шілде. Миллер, Клэр Кейн. Logitech бейнеконференция құралдарын өндіруші компанияны сатып алады, The New York Times, 2009 жылғы 11 қараша. Миллер, Клэр Кейн. Logitech бейнеконференция нарығына еніп келеді, The New York Times, 2009 жылғы 10 қарашада онлайн және 2009 жылғы 11 қарашада баспа түрінде, B3 бет. LifeSize Communications компаниясын сатып алу туралы ақпарат. Миллмен, Хауард. Бейнеконференция – екі жағалаудың би де дуэті, The New York Times, 2001 жылғы 12 шілде. О'Брайен, Кевин. Исландиялық жанартаудың атқылауы салдарынан бірнеше айға әуе қатынастары шектелген кезде бейнеконференцияның қолданылуының артуы туралы мақала, The New York Times, 2010 жылғы 19 сәуір. Рамирес, Энтони. Жақсырақ телефон қоңырауы; бейнеконференция және фотокөшірмелер де, The New York Times, 1993 жылғы 15 қыркүйек. Бірнеше жүз Kinkos орталықтарында бейнеконференция бөлмелерін орнату туралы ақпарат. Шэннон, Виктория. Бейнеконференцияның виртуалды дамуы, The New York Times, 2007 жылғы 29 тамыз. Шарки, Джо. Нью-Йоркте кездесу? Бейнеконференция жасай алмаймыз ба?, The New York Times, 2009 жылғы 11 мамыр онлайн және 2009 жылғы 12 мамыр баспа түрінде, Нью-Йорк басылымының B6 беті. Ванс, Эшли. Cisco норвегиялық фирманы 3 миллиард долларға сатып алады, The New York Times, 2009 жылғы 1 қазан онлайн және 2009 жылғы 2 қазан баспа түрінде, B7 бет. Tandberg компаниясын сатып алу туралы ақпарат. Wang, Ses. Ашық кодты құрал бейнеконференция жабдықтарының осалдықтарын анықтайды, Help Net Security, 17 ақпан 2012. Уэйнер, Питер. Бұзық суреттер мен дыбыстар – өткен шақ. Бейнеконференция толыққанды дамыды, The New York Times, 2005 жылғы 16 маусым.

Жалпы

Адешина, Эммануэль. Түрмелерде тұтқындар мен олардың отбасыларына бейне байланыс мүмкіндігі орнатылғанда жеке кездесулер азаяды, The New York Times сайты, 7 тамыз 2012, Нью-Йорк басылымының А15-беті. Баджах, Викас. «Ашық үкімет», «Үндістандағы веб-камералар арқылы», The New York Times, 18 шілде 2011, В3-бет. Онлайн жарияланған: 17 шілде 2011. Дэвис, Эндрю У.; Вайнштейн, Айра М. Видеоконференциялардың бизнестік маңызы, Wainhouse Research, 2005 жылғы наурыз. Фэрли, Рик. «Skype» бейне қоңырауларын теледидарыңызға орнатуда, The New York Times, 2 шілде 2010. Хоффман, Ян. Психотерапевт сізден бір клик қашықтықта болғанда, The New York Times, 25 қыркүйек 2011, ST1-бет. Сондай-ақ 23 қыркүйек 2011 ж. www.nytimes.com сайтында жарияланды. Миллер, Хью., Әлеуметтік ғылымдар кафедрасы, Ноттингем Трент университеті, 16 маусым 2002. Видеотелефонияға қатысты әлеуметтік мәселелерді талқылайды. Перлрот, Николь. Камералар кеңес бөлмесін хакерлер үшін ашуы мүмкін, The New York Times онлайн, 22 қаңтар 2012. Бұл мақаланың нұсқасы 23 қаңтар 2012 ж. Нью-Йорк басылымының B1-бетінде «Желі арқылы конференциялар қауіпті деп есептеледі» деген тақырыппен жарияланды. ProAV журналы. «Бұл жерде болу», ProAV журналы, 7 қараша 2008. Сент-Луис, Кэтрин. Жеткілікті өткізу қабілеті болса, көптеген адамдар қосылады, The New York Times, 10 қаңтар 2012 (онлайн), 11 қаңтар 2012 (басылым, Нью-Йорк басылымы, А1-бет). 11 қаңтар 2012 ж. онлайн режимінде алынды. Синопсис: жеке, жеке және музыкалық сабақтарда қолданылатын бейнетелефонияның артықшылықтары мен кемшіліктеріне шолу. Штейнберг, Нил. «Менің бейне телефоным қайда?», Forbes.com сайты, 15 қазан 2007.

Қоршаған ортаға пайдасы

Биелло, Дэвид. "Видеоконференциялар саяхатты алмастыра ала ма?", Scientific American, 18 наурыз, 2009 жыл. Coroama, V. C., және т.б. Интернет негізіндегі көп сайтты конференциялардың парниктік газдар шығарылымына тигізетін әсері, Telematics and Informatics, 2011, doi:10.1016/j.tele.2011.11.006. Пахнер, Жоанна. "Ол жерде болғаннан кейінгі ең жақсы нәрсе", Торонто: The Globe and Mail, 13 қазан, 2009 жыл.

Тарихи және техникалық

Эбель, Х. "Видеофондағы суреттердің араласуына қатысты субъективті бағалау" Телефондағы адам факторы туралы 4-ші халықаралық симпозиумда, Бад-Вайзи, Германия, 1968 жылғы 23–27 қыркүйек, Information Gatekeepers Inc., 289–298-беттер. Фишер, К.; Эбель, Х.; "Видеофон алдында пайдаланушыларды қалай орналастыру мәселелері" Телефондағы адам факторы туралы 4-ші халықаралық симпозиум, Бад-Вайзе, Германия, 1968 жылғы 23–27 қыркүйек, Information Gatekeepers Inc., 269–282-беттер. Холл, А. Д. "Пикторфон қызметімен тәжірибелер" Bell Laboratories RECORD, 1964, Vol. 42, 114–120-беттер. Айвс, Герберт Э. Екі бағытты теледидар және оның тарихына қатысты суреттік шолу: Bell Laboratories Record, 1930, Vol. 8, 399–404-беттер, және оны онлайн мына жерден қарауға болады. Айвс, Герберт Э. Суретті тарату және теледидар: Bell Labs Quarterly, 1932 жылғы сәуір, Vol. 11, 118–142-беттер. Жаур, Фрэнсис. "Визиофонның тұрмыстағы қолданылуы", Ақпараттық технологиялар және қоғам, 2, 1990, 89–102-беттер. (Француз тілінде) Шунак, фон Йоханнес; Мали, Рольф. Fernseh Sprechtechnik in: Fernseh A. G.: 10 Jahre, Берлин: Hausmitteilungen Aus Forschung Und Betrieb Der Fernseh Aktiengesellschaft, 1939 жылғы шілде, 138–143-беттер. (PDF, неміс тілінде) Шульте, Олаф А. "Сол жерде болудың ең жақсы баламасы" – Видеоконференция зерттеулеріне 25 жылдық шолу (An Overview of 25 years of videoconferencing research) in: Medien & Kommunikationswissenschaft, Баден-Баден: Hans Bredow Institut, 2002 жылғы сәуір, 551–570-беттер (PDF, неміс тілінде).