Эдгарас Янкаускас: Литовский футболшы және жаттықтырушы
Edgaras Jankauskas
Эдгарас Янкаускас – литовский футболшы және жаттықтырушы, қазір Литва құрамасының бас жаттықтырушысы. Чемпиондар лигасының жеңімпазы (2004). Футбол туралы ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литвалық футболшы және жаттықтырушы
Lithuanian footballer and manager
Эдгарас Янкаускас (12 наурыз 1975 жылы туған) – литвалық футбол жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіби футболшы. Қазір Литва Ұлттық құрамасының бапкері. Ойыншылық карьерасында күшті шабуылшы болған Янкаускас, ойынның физикалық тұрғысынан ерекше көзге түсті. Туған Литвасынан басқа, ол тоғыз елде кәсіби деңгейде ойнады және шамамен 20 жыл бойы Литва Ұлттық құрамасы сапында өнер көрсетті. «Порту» клубында ойнаған кезінде Янкаускас 2004 жылы Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанған алғашқы литвалық футболшы болып тарихқа енді. Он жыл өткен соң, ол толық уақытты жаттықтырушы болып жұмыс істей бастады және екі рет ұлттық құраманы басқарды.
Edgaras Jankauskas (born 12 March 1975) is a Lithuanian football manager and former professional player. He is the manager of the Lithuania national team. A powerful forward during his playing career, Jankauskas excelled in the physical side of the game. Other than in his native Lithuania, he played professionally in nine countries, and represented the Lithuania national team for almost 20 years. Whilst with Porto, Jankauskas made history as the first Lithuanian footballer to win the Champions League, in 2004. Ten years later, he began working as a full time manager, leading his nation in two spells.
Ерте жылдары және Брюгге
Вильнюсте, Литва Кеңес Социалистік Республикасы, КСРО-да туған Янкаускас 16 жасында көршілес «Панерис» клубынан жергілікті «Жальгирис» клубының жастар құрамына өтті. 1996 жылы ол ЦСКА Мәскеу клубына қосылды, кейін Ресей астанасында «Торпедо» Мәскеу клубында тағы бір жыл ойнады. Янкаускас 1997 жылы «Брюгге» клубымен келісімшарт жасады және клубтың алғашқы маусымында Бельгия Про Лигасын жеңуіне көмектесті. Бірақ 2000 жылдың қаңтарында «Реал Сосьедад» клубы оның трансфері үшін 2,4 миллион евро төлегенде ол барлық уақыттағы ең қымбат литвалық футболшы болды. 2000–01 маусымында Янкаускас бастапқыда гол соғу қиындықтарына тап болды, жаттықтырушы Джон Тошак оған «голы жоқ шабуылшы – сырасы жоқ барға ұқсайды» деді. Ол 29-шы турда «Реал Овьедо» клубына қарсы өткен ойында 3:0 есебімен жеңіске жетіп, екі гол соғып, жеті ойындық голсіз сериясын тоқтатты, соның арқасында «Ла Реал» ұзақ уақыт бойы болған құлдырау аймағынан шықты; олар қауіптен тыс қалды және ол маусымды он бір голмен аяқтады. Маусымның соңғы ойынына дейін ол Баск дербисінде «Атлетик Бильбао» клубына қарсы 3:1 есебімен жеңіске жетті.
Born in Vilnius, Lithuanian Soviet Socialist Republic, Soviet Union, Jankauskas moved to local FK Žalgiris' youth ranks at 16, from neighbouring FK Panerys. In 1996 he joined CSKA Moscow, and later spent a further year in the Russian capital with Torpedo Moscow. Jankauskas signed with Club Brugge in 1997, and helped the club win the Belgian Pro League in his first season. However, in January 2000, he became the most expensive Lithuanian player of all time when Real Sociedad paid €2.4 million for his services. In 2000–01, Jankauskas initially struggled for goals, and was told by manager John Toshack that "a striker without goals is like a bar without beer". He broke a seven game scoreless run with two goals in a 3–0 home win over Real Oviedo on the 29th matchday, taking La Real out of their long spell in relegation zone; they remained out of danger and he concluded the season with eleven goals. In the penultimate fixture, he opened a 3–1 win at rivals Athletic Bilbao in the Basque derby.
Португалия
Сан-Себастьянде тағы бір жарты маусым өткен соң Янкаускас 2001–02 маусымының қалған бөлігіне «Бенфикаға» жалға берілді, бірақ Лиссабон клубы бастапқыда оның шабуылдағы серігі Дарко Ковачевичті қалаған. Ол жалдама мерзімінде сегіз гол соқты, оның ішінде дебюттік матчта «Варзимді» 3–2 есебімен жеңген кезде және келесі ойында «Салгейросты» 4–1 есебімен жеңген кезде екі гол соқты. «Бенфика» Янкаускасты 4,3 миллион еуроға сатып алу опциясын пайдаланбады, ал 2002 жылдың маусымында ол 2,3 миллион еуроға бес жылдық келісімшартқа «Портудың» қатарына қосылды. «Портуға» келісімшарт жасамас бұрын, ол «El Diario Vasco» газетіне «Бенфика» – дін сияқты дегені үшін дау тудырды; ол бұл сөздерінің мағынасы олардың қолдау деңгейі екенін, «Эстадио да Лузда» қалу ниеті емес екенін түсіндірді. Янкаускас 25 тамызда «Белененсеске» қарсы өткен матчта дебют жасады, маусымды үй стадионында бастады, тайм соңында алаңға шығып, қосымша уақыттың жетінші минутында гол соғып, тең есепті қамтамасыз етті (2–2). Жозе Моуриньюдің басшылығымен, әрдайым негізгі құрамда ойнамаса да, ол Португалиядағы барлық турнирлерді жеңіп алған командаға маңызды үлес қосты, 2002–03 жылдары Премьер-лига мен Португалия кубогын жеңіп, келесі маусымда ұлттық чемпионатты ұтты. Янкаускас «Портудың» еуропалық аренадағы табысына да көмектесті және 2003 жылғы УЕФА кубогының жеңімпаз командасына ілікпесе де, келесі жылы «Монакоға» қарсы өткен УЕФА Чемпиондар лигасының финалында ойынға қосымша уақытта шықты.
After another half season in San Sebastián, Jankauskas was loaned to Benfica for the remainder of the 2001–02 season, though the Lisbon side initially wanted his strike partner Darko Kovačević. He scored eight times in his spell, including on his debut in a 3–2 win over Varzim and twice in the next game for a 4–1 win at Salgueiros. Benfica did not take up their option to sign Jankauskas for €4.3 million during his loan, and instead he joined rivals Porto on a five year deal for €2.3 million in June 2002. He caused controversy by declaring to El Diario Vasco that Benfica was like a religion before signing for Porto; he clarified that he was talking about their level of support and not his intention to stay at the Estádio da Luz. Jankauskas made his debut on 25 August as the season began at home to Belenenses, coming on at half time and scoring in the seventh minute of added time for a 2–2 draw. Under manager José Mourinho, though not always a regular starter, he made an important contribution to a side which conquered all in Portugal, winning the Primeira Liga and Taça de Portugal double in 2002–03 and the national championship in the following campaign. Jankauskas also helped Porto to achieve European success and, while he missed selection for the 2003 UEFA Cup final winning squad, he was a substitute when the Dragons won the UEFA Champions League against Monaco in the following year.
Жүректер және кейінгі мансап
Моуриньо кеткеннен кейін Янкаускас Портодағы орнын жоғалтты және Ниццаға жалға берілді, бірақ Францияда бейімдесе алмады. Соңында 2005 жылы FBK Каунас арқылы Шотландия Премьер-лигасының «Харт оф Мидлотиан» клубымен келісім жасады. Күрделі келісім бойынша, екі клубты да басқаратын Владимир Романовтың тілегімен «Хартсқа» қарызға берілді және келесі екі маусымды Эдинбургте өткізді. 2005–2006 жылдары Янкаускастың тәжірибесі мен голдары «Хартсқа» Шотландия кубогын жеңіп алуға және лигада екінші орын алып, Чемпиондар лигасына қатысу құқығын жеңіп алуға көмектесті. Келесі маусым оған онша сәтті болмады, себебі жарақаттар мен тұрақсыз формасы ойынға қатысуын шектеді. 2007 жылдың маусым айында «Каунас» және «Хартс» клубтарымен жасасқан келісімдері аяқталғаннан кейін, ол Кипрдің «АЕК Ларнака» клубымен келісімшартқа отырды. 2008 жылдың 30 қаңтарында Янкаускас португалиялық «Белененсес» командасына қосылды. Бірнеше айдан кейін келісімшартын бұзғаннан соң, туған жеріне жақындау үшін Латвияның «Сконто Рига» клубына ауысты. 2009 жылдың басында Янкаускас жаттықтырушылық лицензия алу үшін жұмыс істеп, карьерасын аяқтауды ойлады. Бірақ маусым айында ол АҚШ-қа MLS лигасының «Нью-Ингланд Революшн» клубымен сынақтан өтуге баратыны белгілі болды. 2009 жылдың 28 маусымында, P1 визасы мен ITC құжаттары келіп түскенге дейін, 34 жастағы футболшы үшін келісім жасалды. Оның 26-шы аптада «Канзас-Сити Уизардс» клубына соққан голы MLS жылдың үздік голы номинациясына ұсынылды. 2010 жылдың 30 қыркүйегінде Янкаускас «Революшн» клубынан босатылды. Содан кейін ол Ресейдің екінші лигасының «Факел Воронеж» клубына ауысып, бірнеше айдан кейін футболдан кетуін жариялады. 2012 жылдың шілдесінде Янкаускас «Хартс» клубына менеджердің көмекшісі ретінде оралды және маусым соңында қызметінен кетті.
After the departure of Mourinho, Jankauskas fell out of favour in Porto and joined Nice on loan, but he failed to settle in France, and eventually signed for Scottish Premier League club Heart of Midlothian – via FBK Kaunas – in 2005. In a complex deal, he was loaned to Hearts at the behest of Vladimir Romanov, who controlled both clubs, and spent the next two seasons in Edinburgh. In 2005–06, Jankauskas' experience and goals helped Hearts to win the Scottish Cup and achieve Champions league qualification by finishing second in the league. The following campaign was less successful for him, as injuries and indifferent form limited his appearances; after his Kaunas and Hearts contracts expired in June 2007, he signed with Cyprus's AEK Larnaca. On 30 January 2008, Jankauskas joined Portuguese League team Belenenses. He terminated his contract after only a few months, moving to Latvia's Skonto Riga in the summer after claiming he wanted to play closer to his homeland. At the start of 2009, Jankauskas was working on obtaining his coaching badges, and pondering his retirement. In June, however, it was revealed that he would be heading to the United States for a trial with Major League Soccer club New England Revolution. On 28 June 2009, pending the arrival of his P1 Visa and ITC documents, a deal was arranged for the 34 year old; his week 26 goal against the Kansas City Wizards was nominated for the MLS Goal of the Year Award. On 30 September 2010, Jankauskas was released by the Revolution. He moved to Fakel Voronezh in the Russian second level shortly after, retiring after only a few months. In July 2012, Jankauskas returned to Hearts as an assistant manager, leaving his post at the end of the season.
Халықаралық мансап
Янкаускас 1991 жылдан бері Литва құрамасының маңызды ойыншысы болды, онда 16 жасында елдің 1991 жылғы Балтық кубогын жеңіп алуына көмектесті, Эстонияға қарсы өткен финалда (4–1) соңғы 30 минут ойнады. Ол халықаралық аренадағы алғашқы голын 1996 жылдың 5 қазанында 1998 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу турнирінде Исландияға қарсы матчта (2–0) соқты. Одан кейін 56 ойында тағы тоғыз гол соқты, құрама сапында он сегіз жыл ойнады (дегенмен, 1992 жылдан 1995 жылға дейін ұлттық құрамаға қатыспады). 2016 жылдың 12 қаңтарында, FK Trakai клубында қысқа ғана уақыт ойнағаннан кейін, Янкаускас Игорь Панкратьевасты Литва құрамасының бас жаттықтырушысы қызметінен алмастырды. Оның бас жаттықтырушы ретіндегі алғашқы матчы 23 наурызда Румынияға қарсы өткізілді, бұл матчта құрама 0–1 есебімен жеңіліске ұшырады (Румыния ФИФА әлем рейтингінде 16-орында тұрған). 2018 жылдың 4 желтоқсанында ол қызметтен босатылды, себебі ол тек үш ойынды жеңіп алды (соның біреуі – 2018 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу турнирінде Мальтаға қарсы), ал УЕФА Ұлттар лигасының ең төменгі лигасына түсіп қалды (барлық алты ойында жеңіліске ұшырады). Янкаускас 2023 жылдың ақпан айында бір жылдық келісім шарт бойынша ұлттық құрамаға қайта оралды.
Jankauskas was an important part of the Lithuanian national side since 1991 when, at the age of just 16, he helped the country to the 1991 Baltic Cup, playing the last 30 minutes of the 4–1 final win against Estonia. He scored his first international goal on 5 October 1996, in a 1998 FIFA World Cup qualifier against Iceland (2–0), and went on to net a further nine in 56 appearances, in eighteen years of play (he did not appear for the national team, however, from 1992 to 1995). On 12 January 2016, after a brief spell at club level with FK Trakai, Jankauskas replaced Igoris Pankratjevas at the helm of Lithuania. His debut on 23 March was a 1–0 friendly loss away to Romania, who were 16th in the FIFA Men's World Ranking. On 4 December 2018, he was dismissed, having won only three games – one competitive, against Malta in the 2018 FIFA World Cup qualification – and been relegated to the bottom tier of the UEFA Nations League by losing all six games. Jankauskas returned to the national job in February 2023, on a one year deal.
Халықаралық мақсаттар
Голдар мен нәтижелер тізімінде Литваның голдары бірінші көрсетілген, ұпал бағаны әрбір Янкаускас голынан кейінгі есепті көрсетеді. + Эдгарас Янкаускастың халықаралық голдарының тізімі
Scores and results list Lithuania's goal tally first, score column indicates score after each Jankauskas goal. + List of international goals scored by Edgaras JankauskasNo. DateVenueOpponentScoreResultCompetition1 5 October 1996 Žalgiris Stadium, Vilnius, Lithuania 1–0 2–0 1998 World Cup qualification2 9 October 1996 Žalgiris Stadium, Vilnius, Lithuania 1–0 2–1 1998 World Cup qualification3 30 April 1997 Sportpark Eschen Mauren, Eschen, Liechtenstein 1–0 2–0 1998 World Cup qualification4 3 June 2000 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 1–1 1–2 Friendly5 15 August 2001 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 1–1 2–3 Friendly6 4 September 2004 Pays de Charleroi, Charleroi, Belgium 1–1 1–1 2006 World Cup qualification7 8 September 2004 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 1–0 4–0 2006 World Cup qualification8 8 September 2004 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 2–0 4–0 2006 World Cup qualification9 6 February 2007 La Courneuve, Paris, France 1–1 1–3 Friendly10 12 September 2007 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 1–0 2–1 Euro 2008 qualifying
No. Күні Орын Атқарушы Ұпал Нәтиже Жарыс
1 5 қазан 1996 Žalgiris стадионы, Вильнюс, Литва 1–0 2–0 1998 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңі
2 9 қазан 1996 Žalgiris стадионы, Вильнюс, Литва 1–0 2–1 1998 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңі
3 30 сәуір 1997 Sportpark Eschen Mauren, Eschen, Лихтенштейн 1–0 2–0 1998 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңі
4 3 маусым 2000 С. Дариус және С. Гирэнас, Каунас, Литва 1–1 1–2 Достық матч
5 15 тамыз 2001 С. Дариус және С. Гирэнас, Каунас, Литва 1–1 2–3 Достық матч
6 4 қыркүйек 2004 Pays de Charleroi, Charleroi, Бельгия 1–1 1–1 2006 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңі
7 8 қыркүйек 2004 С. Дариус және С. Гирэнас, Каунас, Литва 1–0 4–0 2006 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңі
8 8 қыркүйек 2004 С. Дариус және С. Гирэнас, Каунас, Литва 2–0 4–0 2006 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңі
9 6 ақпан 2007 La Courneuve, Париж, Франция 1–1 1–3 Достық матч
10 12 қыркүйек 2007 С. Дариус және С. Гирэнас, Каунас, Литва 1–0 2–1 Еуро-2008 іріктеу кезеңі
Scores and results list Lithuania's goal tally first, score column indicates score after each Jankauskas goal. + List of international goals scored by Edgaras JankauskasNo. DateVenueOpponentScoreResultCompetition1 5 October 1996 Žalgiris Stadium, Vilnius, Lithuania 1–0 2–0 1998 World Cup qualification2 9 October 1996 Žalgiris Stadium, Vilnius, Lithuania 1–0 2–1 1998 World Cup qualification3 30 April 1997 Sportpark Eschen Mauren, Eschen, Liechtenstein 1–0 2–0 1998 World Cup qualification4 3 June 2000 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 1–1 1–2 Friendly5 15 August 2001 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 1–1 2–3 Friendly6 4 September 2004 Pays de Charleroi, Charleroi, Belgium 1–1 1–1 2006 World Cup qualification7 8 September 2004 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 1–0 4–0 2006 World Cup qualification8 8 September 2004 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 2–0 4–0 2006 World Cup qualification9 6 February 2007 La Courneuve, Paris, France 1–1 1–3 Friendly10 12 September 2007 S. Darius and S. Girėnas, Kaunas, Lithuania 1–0 2–1 Euro 2008 qualifying