Мариан Пахар: Латыш футболшысы және жаттықтырушысы
Marians Pahars
Мариан Пахарс – латыс футболшысы және жаттықтырушы. "Саутгемптон" мен Латывия құрамасы үшін өнер көрсеткен, қазір баптаушылық қызметте. Футбол туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Латвиялық футболшы және менеджер
Latvian footballer and manager
Марианс Пахарс (5 тамыз 1976 жылы туған) – латыш кәсіби футбол менеджері және бұрынғы ойыншы. Ойыншы ретінде, ол мансабының көп бөлігін ағылшын клубы «Саутгемптон» үшін шабуылшы ретінде өткізді, онда ол Премьер-лигада және Чемпиондық лигада ойнады, соңғысы клуб үшін соңғы маусымында болды. Бұған қоса, ол Латвия жоғары лигасының «Сконто» клубында екі рет ойнады. Ол сонымен қатар Латвия Ұлттық құрамасы сапында 75 матч өткізіп, он бір жыл ішінде 15 гол соқты. Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Пахарс жаттықтырушылыққа көшті, «Сконто» клубында көмекші бапкер ретінде бастады, бұл оның алғашқы менеджерлік тағайындамасына әкелді. Одан кейін ол Латвияның 21 жасқа дейінгі және бас командаларын басқарды, содан кейін «Елгава» клубымен клубтық жаттықтыруға оралды. Оның латышша есімі Марианс, бірақ Англиядағы мансабы кезінде ол көбінесе Мариан деп танылды.
Marians Pahars (born 5 August 1976) is a Latvian professional football manager and a former player. As a player, he spent the majority of his career operating as a striker for English club Southampton, where he played in the Premier League and the Championship, the latter of which he played during his final season for the club. Furthermore, he had two spells at Skonto in the Latvian Higher League. He also made 75 appearances for the Latvia national team, scoring 15 goals over an eleven year period. Having retired from football, Pahars entered a career in coaching, starting as assistant at Skonto, which resulted in his first appointment as a manager. He went on to manage Latvia at under 21 and senior level, before returning to club management with Jelgava. His Latvian given name is Marians; however, he was generally known as Marian during his career in England.
Сконто
Украинаның Хорнобай қаласында латыш ата-анасының отбасында дүниеге келген Пахарс Мәскеудің "Спартак" клубын жақтады. Сегіз шамасында Сконтодан Юрий Андреев атты жаттықтырушы оның мектебіне келді, нәтижесінде Пахарс футбол ойнауға бел буды. Андреев Пахардың футболдық мансабына зор әсер етті. 18 жасында Пардаугава Рига клубына қосылып, кейін Сконто Металл клубына, ал 1995 жылы Сконтоның негізгі құрамына өтті. Ол бастапқыда жартылай қорғаушы ретінде, көбінесе қанаттарда ойнады, бірақ кейін шабуылшы рөліне ауысты. Оның ең жоғары гол көрсеткіші 1995 жылы тіркелді, ол тоғыз ойында сегіз гол соқты, ал келесі маусымда 28 ойында 12 гол соқты, соның арқасында Латвия ұлттық құрамасының тұрақты ойыншысы болды. Өзінің қарыштама кезеңінде оған "Латвияның Майкл Оуэн" деген лақап есім берілді. 1998 жылғы маусымда ол Сконто сапында 26 ойында 19 гол соқты, оның табыстары ірі клубтардың назарын өзіне тартты; Салернитана (Италия), Вердер Бремен (Германия) және Казино Зальцбург (Австрия) клубтарында сынақтан өтті, бірақ Латвия ұлттық құрамасының жаттықтырушысы Гари Джонсон оны Саутгемптонның бас жаттықтырушысы Дейв Джонсқа ұсынды.
Born in Chornobai in Ukraine of Latvian parents, Pahars grew up supporting Spartak Moscow. When he was about eight years old, Jurijs Andrejevs, a coach from Skonto visited his school, as a result of which Pahars decided to play football. Andrejevs was to have a major influence on Pahars’ football career. At 18, he signed for Pardaugava Riga moving on to Skonto Metāls and then into the Skonto first team in 1995. He started playing as a midfielder, usually on the wings, before moving into a striker's role. His best goal ratio came in 1995, when he scored eight in nine games, which he followed up with 12 in 28 games the following season, as he became a regular in the Latvia national team. In his prime, he was dubbed the "Latvian Michael Owen". In the 1998 season, he scored 19 goals in 26 games for Skonto, and his progress was attracting attention from bigger clubs; he had trials with Salernitana (Italy), Werder Bremen (Germany) and Casino Salzburg (Austria), but he was recommended to Southampton's manager Dave Jones by Gary Johnson – the manager of the Latvian national team.
Саутгемптон
1999 жылғы 10 ақпанда ол «Оксфорд Юнайтед» командасына қарсы резервтік құрамдағы ойында сынақтан өтті. «Саутгемптон» «Сконтомен» 800 000 фунт стерлингке жуық трансферлік сомада келісім жасасты және жұмысқа алу рұқсатын алудағы қиындықтарға, сондай-ақ PFA-ның қарсылығына қарамастан, бұл мәселелер шешілді. 1999 жылғы наурыз айында ол «Святые» (Сэйнтс) командасына қосылды, осылайша Премьер-лигада ойнаған алғашқы латыш футболшы болды. Ол 1999 жылғы 5 сәуірде «Ковентри Сити» клубына қарсы өткен матчта 70-ші минутта алаңға түсіп, дебюттік ойынын өткізді. Үйдегі дебюті 17 сәуірде «Делл» стадионында өтті, онда ол маңызды теңестіруші голды соқты және «Блэкберн Роверс» клубымен 3:3 есебімен тең түскен кезде жеңіске жетіп алды. Ол кезде «Сэйнтс» командасы Премьер-лигада қалу үшін күресіп жатты және маусымның соңғы ойындарында жеңіске жетіп, келесі маусымда да лигада қалуын қамтамасыз етуі керек болды. Пахарс «Эвертонға» қарсы өткен матчта екі гол соқты, нәтижесінде «Сэйнтс» 2:0 есебімен жеңіске жетті. 1999/2000 маусымында ол 33 матч өткізіп, 13 гол соғып, клубтың үздік мергені атанды. Осы уақытқа дейін Дейв Джонстың орнына Гленн Ходдл бас жаттықтырушы болып тағайындалды. Ходдл Пахарсты шабуыл шебінен қанатқа көшіруді шешті, оның дриблингтері мен жылдамдығы қарсыластарды қорқытатынын және өз командаластарына да гол соғуға көмектесетінін ескерді. 2000/2001 маусымының басында шабуылшы ретінде алты гол соққаннан кейін, ол бұрынғы позициясына оралды, бірақ оның формасы төмендеді. Ол әлі де командаластарына мүмкіндіктер жасады, бірақ оның өнері тұрақсыз болды және маусымды тоғыз голмен аяқтады. Келесі маусымды жақсы бастамағаннан кейін, ол 2001 жылғы 15 қыркүйекте «Болтон Уондерерс» клубына қарсы матчта алаңға шығып, жеңіске гол соқты. Ол келесі үш айда тұрақты түрде гол соқты, оның ішінде 24 қарашада «Чарлтон Атлетик» клубына қарсы өткен матчта 1:0 есебімен жеңіске гол соқты. Бұл «Сэйнтс» командасының жаңа «Сент-Мэри» стадионындағы алғашқы жеңісі болды. Айырмашылығы, Жаңа жылдан кейін голдар қайтадан сиреп кетті, бірақ ол маусымды Лига және ФА кубогында 16 голмен аяқтады. Пахарстың 16 голы және Джеймс Битидің 14 голы екі команданың Премьер-лигадағы екінші ең жақсы көрсеткіші болды. 2002 жылдың жазында Пахарсқа грыжаға операция жасалды, нәтижесінде ол маусымның басынан-ақ алаңнан шығып қалды. 11 қыркүйекте «Эвертонға» қарсы өткен матчта пенальти соғып, 1:0 есебімен жеңіске жетті, бірақ ол жарақатынан толыққанды айықпады. Оның маусымы тоқтап, 5 қазанда «Манчестер Ситиге» қарсы үйде өткен матчта қызыл карточка алғаннан кейін нашарлады. 2002 жылдың қарашасында ол аяғына ауыр жарақат алды, нәтижесінде маусымның қалған бөлігінде алаңнан шығып қалды. ФА кубогының финалы қарсаңында тағы бір операция жасалды, нәтижесінде 2002/2003 маусымы аяқсыз аяқталды. 2003/2004 маусымының басы да жарақаттармен қиындыққа толы болды, резервтік құрамға оралу әрекеттері жарақаттардың қайталануына байланысты сәтсіз аяқталды. Ол Латвия құрамасының 2004 жылғы Еуропа чемпионатына қатысуына мүмкіндік берген соңғы минуттарда алаңға шықты. Өзін толыққанды сауықтыруға ынталандырған ол үш ойын қатарынан «Сэйнтс» командасының негізгі құрамында ойнады, барлық матчтарда жеңіске жетті. Оның маусымдағы алғашқы және бір жылдан астам уақыттан кейінгі голы 2003 жылғы 21 желтоқсанда жергілікті қарсыласы «Портсмут» клубына қарсы өткен матчта соғылды, нәтижесінде «Сэйнтс» 3:0 есебімен жеңіске жетті. Ол керемет қисық сызықпен голды соқты. Жарақаттан кейін жазылғаннан кейін, ол 2004/2005 маусымының алдында «Суиндон Таун» клубына қарсы өткен матчта жарақат алды. Бұрын үш рет операция жасалған сол аяғына жасалған ауыр соққы оны маусымның басында алаңнан шығарды. Резервтік құрамға оралу үміт берді, бірақ проблемалар қайтадан өршіп, оны маусымды өкінішті жағдайда өткізіп жіберуге мәжбүр етті, өйткені «Сэйнтс» 28 жылдан кейін Англия футбол чемпионатының жоғары лигасынан төмендеді. Оның 2005/2006 маусымы да жарақаттармен қиындыққа толы болды, жарақаттан кейін жарақаттар оның оралуын қиындатты. Ол маусымда он матч өткізіп, бір гол соқты, бірақ бұл оның «Сэйнтс» командасындағы карьерасын сақтап қалуға жеткіліксіз болды. 2006 жылдың мамырында, жеті жыл бойы 156 матч өткізіп, 45 гол соққаннан кейін, оның «Саутгемптон» клубымен келісімшарты келесі маусымға ұзартылмауы туралы хабарланды. Маусымның соңғы ойынынан кейін, 2006 жылғы 30 сәуірде Пахарс «Сэйнтс» ойыншыларының «Сент-Мэри» стадионының айналасында өткен «Алғыс шапалағына» қатысты, бұл ойыншы мен көптеген «Саутгемптон» жанкүйерлері үшін эмоционалды қоштасу болды.
He had a trial in a reserve team match against Oxford United on 10 February 1999 in which he scored a perfect hat trick – a header and a goal with each foot in a 7–1 victory. Southampton agreed a fee with Skonto of around £800,000 and, despite difficulties in obtaining a work permit and objections from the PFA, these problems were overcome and he joined the Saints in March 1999, thus becoming the first Latvian to play in the Premier League. He finally made his debut as a 70th minute substitute away to Coventry City on 5 April 1999, with his home debut at The Dell coming on 17 April, when he came off the bench to score the crucial equaliser – and almost got a winner – against Blackburn Rovers in a 3–3 draw. At this time, the Saints were desperately trying to survive in the Premier League, and had gone into the final game of the season needing a win to guarantee their place for a further season. Pahars scored twice in the 2–0 win over Everton at the Dell, thus securing the Saints’ status in the Premiership for the following season. He made 33 appearances during the 1999–00 season, finishing as the club's top scorer with 13 goals. By now, Dave Jones had been replaced as manager by Glenn Hoddle, who decided to move Pahars to a wide position, with the theory that he could scare the opposition, with his dribbling and pace, and provide for others as well as score himself. After an impressive start to the 2000–01 season – finding the net six times as a striker, he returned to a deeper role, and his form slumped as a result. He was still a threat providing his teammates with opportunities, but his form was patchy and inconsistent and he only found the net three more times to take his tally for the season to nine goals. After an indifferent start to the following season, he came off the bench to score the winner away to Bolton Wanderers on 15 September 2001. He scored at a regular rate over the next three months including the winner in a 1–0 victory over Charlton Athletic on 24 November – the Saints first win in their new St Mary's Stadium. Unfortunately, after the New Year, the goals dried up again, but he finished the season with his best total for the Saints of 16 goals in League and FA Cup. Pahars' 16 goals and 14 from strike partner James Beattie meant that the duo had the second best strike rate in the Premiership. In the summer of 2002, Pahars required a hernia operation, which forced him to miss the whole of pre season and although he scored a penalty in a 1–0 home win over Everton on 11 September, he never fully recovered from his injury. His early season was rather stop start and was not helped by the suspension for receiving a red card at home to Manchester City on 5 October. He then severely injured an ankle in November 2002, which kept him out for most of the rest of the season, with another operation on the eve of the FA Cup final to round off a miserable 2002–03 season. The start to the 2003–04 season was again hampered by injury and comebacks for the reserves were ruined by injury recurrences. He did manage to play the closing minutes, as Latvia claimed a place at Euro 2004. With that as an added incentive to get himself fully fit, he found himself back in the Saints starting line up for three successive games, which all ended in victories. His first goal of the season – and in more than a year – came at home to local rivals Portsmouth on 21 December 2003 in a 3–0 home win, when he curled a superb right footer into the bottom right corner. After recovering from injury, he was then injured in 2004–05 pre season in an away match at Swindon Town. A heavy, late tackle to the same ankle which had already undergone three operations ruled him out of the early part of the season. Comebacks for the reserves were promising, until problems flared up again, causing him to miss the whole of the season in frustrating circumstances, as the Saints were relegated after 28 years in the top flight of English Football. His 2005–06 season was another frustrating one with injury after injury again seeing his comebacks ruined. He did make ten appearances during the season, scoring one goal, but it was not enough to save his Saints career, and, in May 2006, after seven years with 156 appearances and 45 goals for the club, it was announced that his contract with Southampton would not be renewed for the following season. After the final game of the season, on 30 April 2006 Pahars took part in a 'lap of appreciation' by the Saints players around the St Mary's pitch, in an emotional goodbye for the player and many of the Southampton fans present.
Кейінгі кездері
2006 жылдың шілдесінде Пахарс кипрлік «Анортосис Фамагуста» клубымен келісімшарт жасады, оған бұрынғы грузин құрамасының ойыншысы Темұр Кетсбаия басшылық етіп тұрған. Клубта ойнаған кезінде ол жиі жарақат алды, соның салдарынан 2008 жылдың қаңтарында клубтан босатылды. 2008 жылы ол бұрынғы клубы «Сконтоға» қайта оралды, онда бір маусым ойнап, клубқа ұлттық чемпионатта жақсы нәтижелерге жете көмектесті. Осы маусымнан кейін ол «Сконтодан» кетіп, «Юрмалаға» қосылды, және ұлттық чемпионатта екі ойын өткізіп карьерасын аяқтады.
In July 2006 Pahars signed with Anorthosis Famagusta, a Cypriot team managed by former Georgian International Temuri Ketsbaia. His injury problems were frequent during his stay at the club, and, as a result, in January 2008, he was released. In 2008, he joined his former club Skonto, playing there for one season and helping the club reach good results in the national championship. After that season, he left Skonto, and joined Jūrmala, finishing his career there with two games in the national championship.
Халықаралық мансап
Пахарс 1996 жылдың басында Латвия құрамасына қосылды және 1996 жылдың 12 наурызында Кипрде өткен жолдастық ойында 1–0 есебімен жеңілген кезде тұңғыш рет алаңға шықты. Ұлттық құрама сапындағы алғашқы голын 1997 жылдың 17 ақпанында Польшаға қарсы өткен жолдастық матчта соқты, бұл кездесу 3–2 есебімен аяқталды. 2006 жылдың 2 қыркүйегінде ол Швецияға қарсы матчта Латвия құрамасына қайта оралды. Барлығында ол Латвия құрамасы сапында 75 рет ойнап, 15 гол соқты. Латвия әлем чемпионатына қатыса алмаса да, 2001 жылдың маусымында Эстония мен Литваны жеңіп, Балтық кубогын жеңіп алды, ал Пахарс екі ойында да гол соқты. 2001 жылдың қараша айында Пахарс үшінші рет қатарынан Латвияның үздік футболшысы атанды. Жарақаттарға байланысты қиындықтарға қарамастан, ол Латвияның 2004 жылғы Еуропа чемпионатына ілігуіне үлкен үлес қосты, 2003 жылдың 19 қарашасында Түркиямен 2–2 тең түсті. Ол толыққанды физикалық формасына қайта оралуға тырысты, содан кейін 18 ақпанда Қазақстанға қарсы өткен жолдастық ойында 3–1 есебімен жеңіске жетіп, Латвия құрамасы сапындағы алғашқы голын соқты, бұл 2002 жылдың мамырынан бергі алғашқы халықаралық голы болды. Маусым бойы жарақаттармен күрескендіктен, ол 2004 жылғы Еуропа чемпионатында Латвияның топтық кезеңдегі үш матчының барлығында қосалқы құрамда ойнады, бірақ үш ойында да алаңға түсіп, турнирдің мәнін сезінді.
Pahars broke into the Latvia national team at the start of 1996, and made his debut on 12 March 1996 in a 1–0 friendly defeat away to Cyprus. His first goal for his country came in his ninth match at home to Poland in a 3–2 defeat also in a friendly on 17 February 1997. On 2 September 2006, he returned to the Latvia national team for a match against Sweden. All in all, he played 75 times and scored 15 goals for Latvia. Despite Latvia not qualifying for the World Cup Finals they did have success in June 2001 when they beat Estonia and Lithuania, to lift the Baltic Cup, with Pahars scoring in both games. Pahars was then named Latvian Footballer of the Year for a third successive year in November 2001. During a spell of injuries, he managed to play in the closing minutes as Latvia claimed a place in the European Championships in 2004 with a 2–2 draw in Turkey on 19 November 2003. He again struggled for full fitness, before scoring his first goal for Latvia in a 3–1 friendly win over Kazakhstan on 18 February – his first international goal since May 2002. With so many injury problems over the season, he was a substitute for all three of 2004 UEFA Latvia's Group matches at Euro 2004, although he did taste the championships by coming off the bench in all three games.
Сконто
2010 жылы Пахарс Александр Старковтың «Сконто» клубындағы ассистенті, сондай-ақ аңызға айналған Виталий Астафьевпен бірге жұмыс істеуге келісім берді. Ол 2010 жылы тағы да Латвия чемпионы атанды, бірақ бұл жолы бас жаттықтырушының көмекшісі ретінде. 2011 жылы Старковс Әзербайжанның Баку қаласына кетіп, Пахарс клубтың бас жаттықтырушысы болды. Екі маусым бойы клубты басқарған ол, 2011 жылы Балтық лигасының жеңісіне, Латвия футбол кубогын жеңіп алуға және 2012 жылы Латвия жоғары лигасының күміс жүлдесін иеленуіне көмектесті. 2012 жылдың желтоқсан айында Пахарс «Сконтодан» кетіп, оның орнына Тамаз Пертия келді.
In 2010, Pahars accepted an offer to become Aleksandrs Starkovs' assistant at Skonto, alongside legendary Vitālijs Astafjevs. He became the champion of Latvia in 2010 once again, this time in an assistant manager's role. In 2011, Starkovs left for Baku in Azerbaijan and Pahars became the manager of the club. Managing the club for two seasons, he helped the club win the Baltic League in 2011 and lift the Latvian Football Cup, as well as finish as the runners up of the Latvian Higher League in 2012. In December 2012, Pahars left Skonto, being succeeded by Tamaz Pertia.
Латвия
Пахарс ЛФФ-тің ұсынысы арқасында жаттықтырушылыққа қайта оралу мүмкіндігін пайдаланды, бұл оған Латвияның 21 жасқа дейінгі ұлттық құрамасының бас жаттықтырысы болуға мүмкіндік берді. Тағайындалғаннан кейін көп ұзамай, 2013 жылдың 11 шілдесінде Пахарс жоғарылатылып, Александр Старковс лауазымын босатқаннан кейін ұлттық құраманың бас жаттықтырысы болды. Бас жаттықтырық ретінде Пахарс Латвияны 2014 және 2016 жылғы Балтық кубогында жетектеді. Дегенмен, ол 2014 және 2018 жылғы ФИФА Әлем чемпионатына, сондай-ақ 2016 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатына ілікпей қалды.
Pahars accepted the opportunity to return to coaching, when the offer from LFF allowed him to become the manager of Latvian under 21 national team. Not long after his appointment, on 11 July 2013, Pahars was promoted, becoming the manager of the nation's senior team, shortly after Aleksandrs Starkovs vacated his position. As manager, Pahars guided Latvia to the 2014 and 2016 Baltic Cups. However, he failed to guide the nation to qualification to the FIFA World Cup for both the 2014 and 2018 tournaments, as well as failing for qualification to the UEFA European Championship for the 2016 tournament.
Елгава
Пахарс латыс футбол клубына оралды және 2018 жылғы Латвия жоғары лигасына дайындық кезінде "Елгава" командасын басқарды. Ол команданы алғашқы маусымында алтыншы орынға жеткізді. Екінші маусымында "Елгава" Латвия жоғары лигасының жетінші орынында қалды, бұл олардың алдыңғы маусымға қарағанда сәл төмендеу болды, содан кейін Пахарс маусым соңында клубтан кетіп қалды.
Pahars returned to Latvian domestic football, taking charge of Jelgava ahead of their 2018 Latvian Higher League campaign. He guided them to a sixth place finish in his inaugural season in charge. In his second season in charge, Jelgava finished in seventh place in the Latvian Higher League, a minor drop in a position from their previous league campaign, with Pahars departing the club at the end of that season.
Сиена
2021 жылдың 26 қаңтарында ол итальяндық «Сиена» клубына шақырылды, сол кезде клуб бұрынғы банкроттық жағдайға байланысты төртінші лига – Serie D-де ойнап тұрған еді. Бір айдан кейін, 10 ақпанда, жағымсыз нәтижелер сериясынан соң ол отставкасын берді.
On 26 January 2021, he was hired by Italian club Siena, which was in the fourth tier Serie D at the time due to previous bankruptcy. He resigned less than a month later, on 10 February, following a negative string of results.
Сырттағы футбол
Пахарс 2020 жылғы Рига қалалық кеңесі сайлауында Рига қаласына қызмет етуге кандидат болды, бірақ сайланбады.
Pahars was a candidate for Honoured to serve Riga in the 2020 Riga City Council election, but was not elected.