Кіріспе
Кларк Кей – Сингапурдың тарихи өзен жағасындағы аймағы, Сингапур өзені жоспарлау аймағында орналасқан. Бұл аймақ Сингапур өзенінің сағасынан және Кемежайдан ағысқа қарсы жаққа қарай орналасқан.
Этимология
Кларк квейі Сингапурдың екінші губернаторы және 1873-1875 жылдар аралығында Перак, Селангор және Сунгей Уджонг малай штаттары үшін Сингапурды басты пор ретінде орналастыруда маңызды рөл атқарған Эндрю Кларк құрметіне аталған. Кларк квейі – сонымен қатар, кемежай бойындағы жолдың атауы, оның бір бөлігі кейіннен жаяу жүргіншілерге арналған сауда орталығына айналдырылды. Кларк квейінің жанында орналасқан Кларк көшесі 1896 жылы ресми түрде аталды, ал бастапқыда солтүстік Кампонг-Малаккадағы Шығыс көшесі және Батыс көшесі деп белгіленген екі көше болды. Кларк квейі сияқты, Кларк көшесі де кейіннен жаяу жүргіншілерге арналған сауда орталығына айналдырылды. Хокло (хоккьен) тайпасы Кларк көшесін "gi hok kong si au" (义福公司后) деп атайды, яғни "жаңа Gi Hok Kongsi" (үйдің артында) деген мағынаны білдіреді. Жаңа Gi Hok Kongsi Карпентер көшесіне жақын орналасқан. Тағы бір қытайша атау, ол тек Рид көпірі маңындағы оңтүстік жағалауға қатысты, – "cha chun tau" (柴船头), яғни "өртін тасымалдайтын қайықтардың тоқтағы". Индонезиядан өртін тасымалдайтын шағын тонгкангтар осы тоқтаққа тоқтаған. Өртін саудасы негізінен Теочев кәсіпкерлерінің есебінен жүзеге асырылды.
Тарих
Сингапур өзені 1819 жылы қазіргі Сингапур құрылғаннан бері сауда орталығы болып келді. Колониалдық дәуірде Боут-Кей сауда орталығы еді, онда баржалар арқылы тауарлар Кларк-Кейдегі қоймаларға тасымалданды. Өркендеген шағында ондаған бамботтар Кларк-Кейдің жанында орналасу үшін ықпалдасып, таласты. Бұл 20 ғасырдың соңғы жартысына дейін жалғасты. Осы кезде Сингапур өзені де қатты ластанған еді. Үкімет жүк тасымалы қызметін Пасир Панжангтағы жаңа, заманауи кешенге көшіруге шешім қабылдады. Бамботтар мен жүк көліктері жаңа орнына бет алды, ал Кларк-Кей үнсіз қалды. 1977 жылдан 1987 жылға дейін үкімет Сингапур өзенін және оның айналасын тазартты. Аймақты қайта жаңғырту және оны дамыған сауда, тұрғын үйлер мен ойын-сауық орталығына айналдыру жоспарлары жасалды. Бұл жоспарларда Кларк-Кейдің тарихи құндылығы ескеріліп, жаңа ғимараттар аймақтың тарихи ерекшеліктерін сақтауы және кейбір ескі ғимараттар қалпына келтірілуі міндетті болды. Сингапур өзеніндегі ең ірі сақтау жобасы – Кларк Квей фестивальдік ауылы 1993 жылдың 10 желтоқсанында ашылды. Кларк Квей фестивальдік ауылын DBS Land компаниясының еншілес кәсіпорны Clarke Quay Pte Ltd басқарды. Ол 2015 жылдың 26 сәуірінде жабылды. 2016 жылдың 17 желтоқсанында Zouk, бұрынғы орнынан – Jiak Kim Road-тан көшкеннен кейін Clark Quay-да есігін ашты. 2024 жылдың 26 сәуірінде Кларк-куэй 2022 жылдың тамызында басталған қайта жаңғырту жұмыстарынан кейін ресми түрде CQ @ Clarke Quay ретінде қайта ашылды. Жұмысқа ішкі көшелердегі «Ангел» қақпақтарын жаңарту кірді, бұл температураны жақсырақ бақылауға және энергияны үнемдеуге мүмкіндік береді.
Бүгін
Қазіргі уақытта қайта қалпына келтірілген қоймалардың бес блогында әртүрлі мейрамханалар мен түнгі клубтар орналасқан. Сондай-ақ, жаңартылған қытай жүк кемелері (тонгкангтар) бар, олар жүзетін пабтар мен мейрамханаларға айналдырылған. "Консерві зауыты" осы орынның негізгі арендаторларының бірі. Бір блок ішінде бес түрлі концепция бар. Тағы бір негізгі арендатор – "The Arena", ол 2008 жылдың тамызынан бастап J C Sum және 'Magic Babe' Ning қатысқан Сингапурдың тұңғыш тұрақты иллюзиялық шоуына үй иесі болады. Сингапурдегі бірінші "G MAX" кері бунджиі 2003 жылдың қарашасында ашылған кіреберісте орналасқан. Кларк-Кейден Сингапур өзенінде круиздік кемелерге және өзен таксилеріне қол жеткізуге болады. Оның ең танымал көрікті жерлерінің бірі – тоқсан сайын өткізілетін CQ-ның ерекше іс-шаралары. 2022 жылдың тамызында басталған қайта жаңарту жұмыстарынан кейін, енді CQ @ Clarke Quay деп аталатын Кларк-Кей үш аймаққа және жаңа клиенттерге ие, бұл оны үй жануарларына қолайлы жағдайлармен және "Fairprice Finest" сияқты жаңа арендаторлармен "күндізгі-түндегі" демалыс орны ретінде жаңадан таныстырады. Блок В-дегі қоймалар да суретшілер Ип Ю Чонг және tobyato салған жаңа қабырға суретімен безендірілді.
Notable restaurants and nightclubs include Hooters and Indochine. River cruises and river taxis on the Singapore River can be accessed from Clarke Quay. One of its most popular attractions is its exciting host of CQ's signature events happening once every quarter. After the rejuvenation exercise that began in August 2022, Clarke Quay, now known as CQ @ Clarke Quay, features three zones and a new mix of clients that rebrands the attraction as a “day to night” destination with pet friendly amenities and new tenants like Fairprice Finest. Warehouses at Block B were also decorated with a new mural by artists Yip Yew Chong and tobyato.
Көлік
Солтүстік-шығыс сызығындағы Кларк Кэй метро станциясы жақын жерде орналасқан.