Кіріспе
Австралиялық журналист және жазушы Кристофер "Крис" Уэйн Мастерс (PSM, 4 желтоқсан 1948 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Графтон қаласында туған) – бірнеше рет Walkley және Logie сыйлықтарын жеңіп алған австралиялық журналист және жазушы.
Christopher "Chris" Wayne Masters PSM (born 4 December 1948 in Grafton, New South Wales) is a multiple Walkley Award–winning and Logie Award–winning Australian journalist and author.
Өмір
Крис Мастерс Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Графтон қаласында дүниеге келген. Ол Чарльз Мастерстің және журналист әрі жазушы Ольга Мастерстің төртінші ұлы, сондай-ақ регби лигасының жаттықтырушысы және журналист Рой Мастерстің, кинорежиссер Квентин Мастерстің, радио хабар таратушысы Ян Мастерстің және медиа продюсерлері Сью Мастерс пен Деб Мастерстің ағасы. Мастерс Маккуари Бойз орта мектебінде оқып, 1965 жылы бітірді. Келесі жылы ол Австралия радио хабар тарату корпорациясына (ABC) қосылды. 1983 жылы ABC телеарнасының маңызды қоғамдық-саяси бағдарламасы "Төрт бұрыш" бағдарламасында жұмыс істей бастады және осы бағдарламаның ең ұзақ қызмет еткен тілшісі атанды. Оның алғашқы бағдарламасы – 1983 жылы соттағы сыбайлас жемқорлықты зерттеген "Үлкен лига", ол Street Royal Commission құрылуына ықпал етті. Ол 1985 жылы "Төрт бұрыш" бағдарламасының "Француз байланыстары" атты "Радуга-соғысшы" кемесінің қазасына арналған репортажы үшін "Алтын Уокли" сыйлығын жеңіп алды. Мастерстің тағы бір "Төрт бұрыш" репортажы, 1987 жылғы "Айлы штат" Квинсленд штатындағы жемқорлықты зерттеуге арналған Фицджеральд комиссиясының құрылуына себеп болды. Мастерс 1999 жылдың 14 маусымында "Австралия қоғамына журналистика саласындағы қызметі үшін" "Халыққа қызмет көрсету медалімен" және 2001 жылдың 1 қаңтарында "Жүз жылдық медальмен" марапатталды. Ол RedKite балалардың онкологиялық ауруларымен күресу қайырымдылық қорының ұлттық директорлар кеңесінің мүшесі. "Джонстаун" 2007 жылы Квинсленд премьерінің әдеби сыйлығын – Гарри Уильямс сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ 2007 жылы үздік нон-фикшн кітап үшін "Уокли кітап сыйлығын" жеңіп алды. "No Front Line: Australia's Special Forces At War in Afghanistan" кітабы 2018 жылы "Уокли кітап сыйлығына" үміткер болды.
Жазу
Мастерс төрт кітап жазды. Оның 1992 жылы жарық көрген алғашқы кітабы "Ішкі оқиға", оның "Төрт бұрыш" бағдарламаларының кейбір артындағы жағдайларды айтты. Екінші кітабы, 2002 жылы жарық көрген "Жарқындыққа жарамайды", қайтадан оның телевизиялық жұмысына қатысты. Оның үшінші кітабы "Джонстаун" деп аталды, ал соңғысы австралиялық әскер туралы "Ерекше әскер" кітабы болды. Мастерстің жұмысы Бен Робертс Смитты әшкерелеуде маңызды рөл атқарды.
Джонстаун: Алан Джонстың күші мен аңызы
2002 жылы Мастерс радиокешқарұғы Алан Джонсты «Four Corners» бағдарламасының бір бөлігі ретінде зерттеп, кейін «Джонстаун: Алан Джонстың күші мен мифы» атты өмірбаян жазды. 2006 жылдың 29 маусымында ABC Enterprises Мастерстің қолжазбасын жариялауды тоқтату туралы шешім қабылдады; ABC Enterprises директоры Робин Уоттс жариялану тоқтатылғанын «әлдеқайда коммерциялық зиянға алып келетіні және бұл жауапкершіліксіздік болар еді» деп түсіндірді. Бұл Джонстың адвокаттары кітап жарық көрген жағдайда, үлкен сомада ақыпаралық шағымдануы мүмкін екендігіне жасалған ишара деп есептелді. ABC-нің «Media Watch» бағдарламасы жариялауды тоқтату шешімін ABC Enterprises емес, ABC Басқармасы қабылдағанын хабарлады. Көптеген ABC қызметкерлері Басқарманың шешімін сынап, оған қарсы петицияға қол қойды, оның ішінде Ричард Гловер мен Филип Адамс та болды. Сидней радиосының жүргізушісі және Джонстың бәсекелесі Майк Карлтон 2UE арнасындағы 2006 жылғы 5 шілдедегі хабарламасында кітапта Джонстың гомосексуалдық қарым-қатынастары туралы мәліметтер болуы мүмкін екенін айтты. Джонстың адвокаттары ABC-ге Мастерстің материалдары «жалған және тиісті емес жыныстық меңзеулерге толы» екенін мәлімдеді. Шындығында, «Джонстаунда» Мастерс Джонстың өзінің сексуалдығын мойндамауы оның тұлғасының ерекшелігі екенін және оның мінез-құлқының көптеген жақтарын түсіндіретінін, мысалы, жас ерлерге спорттық жаттығулар бойынша кеңес беруге деген қызығушылығын айтады. Джонстың сексуалдығына сілтеме жасап оның көптеген қылықтарын түсіндіру Мастерсті гомофобия айыптарына ұшыратты, оны дос жандар (Джонстың беделін қорғау үшін ирониялық күш-жігермен) пайдаланды. ABC кітапты жариялаудан бас тартқаннан кейін оның шығуы ұзаққа соқпады; Мастерс оны жариялауға дайын баспагерлерді оңай тапты, ал Allen & Unwin оны 2006 жылдың қазан айында жарыққа шығарды. Кітаптан алынған үзінділер «The Sydney Morning Herald» газетінде де жарияланды.
Бен Робертс-Смит тергеуі
Ник Маккензидің тергеу көмегімен және Nine Network-тің тұрақты қолдауымен Мастерс жеті жылдан астам уақыт Виктория Кресінің иегері Бен Робертс Смит туралы тергеу жүргізіп, жариялады. Роберт Смит 2006 жылдан 2012 жылға дейін Ауғанстанға бірнеше рет сапарлаған кезінде афғандарды өлтіргені туралы хабарлағаннан кейін The Sydney Morning Herald, The Age және The Canberra Times газеттеріне ар-намысын қорғауға талап қойды. Роберт Смит сот ісін ұтылды, ал дәлелдер Мастерс пен Маккензидің жұмысын нақты растады. 2023 жылы Мастерс Роберт Смит туралы толық оқиғасын "Кемшікті Батыр" атты кітабында жариялады. Ол 2024 жылғы Виктория премьерінің көркем емес әдебиет сыйлығының тізіміне енді.