Кіріспе

Айдахо штатындағы өзен, АҚШ.

Пак өзені – Солтүстік Айдаходағы орташа өлшемді өзен. Оның ұзындығы шамамен 64 километрді құрайды және Айдахоның солтүстік бөлігіндегі Рокки таулары мен Селкирк тауларының жоғары таулы аймағынан су жинайды. Өзен Пенд Орейл көліне құяды және Пенд Орейл өзені арқылы Колумбия өзені су алабының бір бөлігі болып табылады.

Курс

Оның бастауы Селкирк тауларында, ал өзеннің сағасы Пенд Орейл көлінің солтүстік ұшында орналасқан. Кларк Форк өзенінен кейін көлге құятын екінші ірі саласы болып табылады.

Су бөлу

Пак өзенінің бассейні шамамен су жиналатын аймақ. Су жиналатын аймақтың биіктігі 7550 футтан (2301 м) көлдегі 2050 футқа (625 м) дейін өзгереді, ал бассейннің орташа биіктігі 3730 футты құрайды. Су жиналатын аймақтың жоғарғы бөлігі көбінесе орманды және АҚШ Орман шаруашылығы қызметі басқарады. Төменгі су жиналатын аймақ мемлекеттік және жеке меншік араласымен иеленілген және түрлі мақсаттарда пайдаланылады. Бассейндегі орташа жылдық жауын-шашын мөлшері , оның көп бөлігі қыста тауларда қар түрінде жауады. Өзеннің орташа жылдық ағыны , орташа айлық ағын мамыр айында (939 ft³/s) ең жоғары, ал қыркүйек айында (54,7 ft³/s) ең төменгі деңгейге жетеді. 100 жылдық су тасқыны кезіндегі өзеннің ең жоғары ағыны . Пак өзені мен оның салалары көбінесе жылына бірнеше рет су ағынына ұшырайды. Қыс ортасында жауған жаңбыр қардың жылдам еруіне себеп болуы мүмкін, ал кейбір жылдары салалы өзендерден ағын осы оқиғалар кезінде ең жоғары деңгейге жетеді. 1967 жылғы Санденс орман өртінен кейін орман қаптамасын жою бассейннен жылдық су ағынының артуына және транспирация арқылы болатын шығындардың азаюы мен қардың ертерек еруі нәтижесінде су тасқынының жылдамдауына әкелді деген болжам жасалды.

Салалар

Пак өзенінің шамамен 34 саласы бар. Граус-Крик ең ірісі, одан кейін Rapid Lightning Creek, Jeru Creek және Hellroaring Creek келеді. Олар Пак өзенінің Батыс саласымен бірге өзеннің мөлшерін анықтайтын маңызды арналар болып табылады.

Геология

Пак өзенінің суайдынындағы геологиялық құрылым негізінен граниттен тұрады, ол ұсақ бөлшектерге ыдырайды. Пак өзені аңғарындағы мұздықтар көптеген сала өзендердің қосылған жерінен жоғары мұз бөгеттерін қалыптастырды, нәтижесінде мұздық шөгінділерінің ірі жиынтықтары пайда болды. Бөгеттелген суда шоғырланған ұсақ құмды шөгінділер мұздық-өзендік шөгінділер деп аталады. Бұл құмды аймақтар қазір тау беткейлерінде кездеседі және жоғары эрозияға ұшырайтын топырақтарды құрайды. Пак өзеніне шөгінділердің көп мөлшерде жеткізілу мүмкіндігі болғандықтан, жол салу, орман шаруашылығы, мал жаю, егін шаруашылығы және тұрғын үйлер салу сияқты жерді пайдалану тәсілдерін сақтап басқару қажет. Өзен жағалауындағы өсімдік жамылғысының және олардың тамыр жүйесінің жоғалуы өзен арнасына ұсақ шөгінділердің түсуіне алып келуі мүмкін.

Экология

Пак өзенінің су алабында Құрып кету қаупі бар түрлер туралы заңмен қорғалатын көптеген түрлер қоныстанған. Қауіп төңкерілген түр – бұқа бұршақ өзеннің жоғарғы ағысында шайқалып, өзен бойымен жылжып, Пенд Орейл көлінде 30 дюймға дейін өседі, содан кейін ересектер ретінде қайтадан жоғарғы ағысқа оралып, көбейеді. Мұнда кездесетін құрлықтағы түрлерге құрып кету қаупі төнген ормандық карибу және сұр қасқыр, ал қауіп төңкерілген түрлерге гризли аюы, Канадалық рысь және аққабақ бүркіт жатады. Айдахо штатының Пак өзені су алабында қорғалатын ерекше жануарларға қасқыр, балықшы, солтүстік қазқаз және ақ қанатты кроссбиль кіреді. Бұл су алабына тәуелді басқа да көптеген жабайы жануарлар түрлері: батыс беткейлік форель және бұлақ форелі, коканельді лосось, аққұйрықты бұлан, қашан, бұлан, қара аю, тау арыстаны, тау ешкісі, өзен суыры, норка, су құмырсқасы, бобр, оспрей, саяхатшы бүркіт, тасбақалар, түрлі түлкілер мен сұрқайлар, көшпенді әнші құстар мен су құстары, бірнеше аңшылық құстар түрлері және көптеген басқа ылғалды жерлерде тіршілік ететін жануарлар. Өзеннің төменгі ағысында Айдахо Балық және аң аулау департаменті басқаратын Пак Ривер Флэтс жабайы табиғатты қорғау аймағы орналасқан, ол Сэндпойнт қаласынан 9 миль (14 км) шығыс-солтүстік-шығысқа қарай және Хоуп қаласынан 4 миль (6 км) солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Пак Ривер Флэтс әртүрлі жануарларға мекен. Канада қаздары батпақтағы платформаларда ұялайды. Қаздар, аққулар және үйректер көктемде және күзде көшіп келіп, мұнда тоқталады. Бұл аймақ сонымен қатар жануарлар дүниесін тамашалауға, аң аулауға және балық аулауға қоғамдық қолжетімділікті қамтамасыз етеді. Пак Ривер Флэтс қаз, бұлан, елік және су құстары үшін экологиялық тұрғыдан маңызды. Қазіргі уақытта мұнда бүркіттердің ұялары жоқ, бірақ бүркіттер қыста мұнда келіп, өліктермен және су құстарымен қоректенеді. 1952 жылы Пенд Орейл өзеніндегі Альбени сарқырамасында бөгет салынып біткенге дейін көл деңгейі көктемгі су тасқынынан кейін төмендеді. Пак Ривер Флэтс сол кезде табиғи шалғындық болған, ал археологиялық мәліметтерге сәйкес, бұл жер ежелгі американдықтар үшін маңызды орын болған.

Демалыс

Пак өзені көптеген демалыс мүмкіндіктерін ұсынады. Балық аулау, каякпен, каноэмен және өзенде ағысымен жүзу кең таралған іс-шаралар. Өзеннің табиғи ортасын қорғау және басқа демалыс жасайтындармен келіспеушіліктерді азайту мақсатында, 200-ші тас жол көпірінен жоғары моторлы қайықтарға тыйым салынған. Өзен алабында жаяу серуендеу, аң аулау, қар көлігімен жүру, тауға өрмелеу және жабайы жануарларды бақылауға көптеген мүмкіндіктер бар. Пак өзенінің алабын қалпына келтіру жобаларын үйлестіру үшін 2001 жылы Пак өзенінің алабы кеңесі құрылды.