Колумбия өзенінің шатқалы: Орегон мен Вашингтон штатының шекарасындағы табиғи кереметтік

Кіріспе

Орегон мен Вашингтон штатының шекарасындағы каньон – АҚШ-тың Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы Колумбия өзенінің шатқалы. 1219 метрге дейін (4000 фут) тереңдігі бар бұл шатқал 129 шақырымнан астамға созылып, өзен Каскад таулары арқылы батысқа қарай иреліп өтеді, Вашингтон штаты мен Орегон арасындағы шекараны құрайды. Колумбия өзенінің Дешутс өзенімен (және Рузвельт, Вашингтон және Арлингтон, Орегон қалалары) шығыстан басталып, Портленд қаласының шығыс жақтарына дейін созылатын бұл су жолы Каскад таулары арқылы кеме жүруге қолайлы жалғыз бағытты және Колумбия жазығы мен Тынық мұхиты арасындағы жалғыз су байланысын қамтамасыз етеді. Сондықтан Interstate 84, АҚШ 30 тас жолы, Вашингтон штатының 14 тас жолы және екі жағындағы теміржолдар осы шатқал арқылы өтеді. Көріктік саяхаттар үшін танымал орын, Колумбия өзені шатқалы ұлттық көрікті аймақ ретінде федералдық қорғауға алынған және Колумбия өзені шатқалы комиссиясы мен АҚШ Орман шаруашылығы қызметі басқарады.

Сипаттама

Колумбия өзені, Солтүстік Калифорниядағы Кламат өзені, Солтүстік Калифорниядағы Пит өзені және Оңтүстік Британдық Колумбиядағы Фрейзер өзені – Каскад тау жотасының шығысындағы су алаптарын Тынық мұхитымен байланыстыратын төрт өзен. Әр өзен Каскадтар арқылы шағын тіректі ойыс жасап өтеді. Колумбия өзенінің шатқалы Орегон мен Вашингтон штаттарының шекарасын белгілейді, ал оның биіктігі мен жауын-шашын мөлшерінің кең диапазоны оны өте алуан түрлі және серпілмелі мекенге айналдырады. 4000 футтан (1219 м) теңіз деңгейіне дейін, және 80 миль (129 км) аралығында жауын-шашын мөлшерінің өзгеруі, шатқал түрлі экожүйелерге орын береді – батыс жағындағы ылғалды тропикалық орман (орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – ) шығыс жағындағы шалғындықтар (орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – ), және Худ өзені мен Даллс арасындағы ауысу аймағындағы құрғақ жапырақты ормандар. Оқшауланған микроорталар көптеген эндемикалық өсімдіктер мен жануарлардың гүлдеуіне мүмкіндік берді, оның ішінде кем дегенде 13 эндемикалық гүл түрі бар. Шатқал 80 миль (129 км) ғана қашықтықта ылғалды тропикалық орманнан құрғақ шалғындықтарға өтеді, бұл 84-ші мемлекетаралық тас жолмен саяхат кезінде көрікті жерлердің күрт өзгеруін қамтамасыз етеді. Батыстағы ылғалды тропикалық орман аймақтарында үлкен жапырақты клен, Дуглас шыршасы және батыс гемолока ағаштары өседі, олардың барлығы эпифиттермен жабылған. Ауысу аймағында (Худ өзені мен Даллс аралығында) өсімдіктер Орегон ақ еменіне, ponderosa қарағайына және мақта ағашына айналады. Шығыс жағында орман кең далаларға жол береді, кейде лоджполь және ponderosa қарағайлары кездеседі. Каскадтардың шығысы мен батысындағы атмосфералық қысымның айырмашылығы шатқалдың терең бөлігінде жел туннелі әсерін тудырады, нәтижесінде желқой және кейтбординг спортына танымал жел пайда болады. Бұдан басқа, ол қыс айларында қар мен мұз дауылдарына қолайлы жағдай жасайды, сонымен қатар батыс жағындағы шатқалдың аузына суық шығыс желдерін тартады. Шатқал жаяу серуендеу, велосипед тебу, көрікті жерлерді аралау, балық аулау және су спортымен айналысу үшін танымал орын. Аймақ көптеген сарқырамаларымен белгілі, Орегон жағында ғана 90-нан астам сарқырама бар. Олардың көптегені тарихи Колумбия өзені тас жолының бойында орналасқан, соның ішінде 620 фут (189 м) биіктігіндегі Multnomah Falls сарқырамасы да бар. Жолдар мен күндізгі демалыс орындарын Орман шаруашылығы қызметі және көптеген Орегон мен Вашингтон штаттарының саябақтары күтіп ұстайды.

The Columbia River, Klamath River in northern California, Pit River in northern California, and Fraser River in southern British Columbia are the only four rivers connecting the watersheds on the east side of the Cascade Range to the Pacific Ocean. Each river has carved out a gorge through the Cascades. The Columbia River Gorge marks the state line between Oregon and Washington, and its wide range of elevation and precipitation makes it an extremely diverse and dynamic place. Ranging from 4000 feet (1219 m) to sea level, and transitioning from of precipitation to only in 80 mile (129 km), the gorge provides the setting for a diverse collection of ecosystems, from the temperate rain forest on the western end—with an average annual precipitation of —to the eastern grasslands with average annual precipitation between , to a transitional dry woodland between Hood River and The Dalles. Isolated micro habitats have allowed for many species of endemic plants and animals to prosper, including at least 13 endemic wildflowers. The gorge transitions between temperate rainforest to dry grasslands in only 80 mile (129 km), hosting a dramatic change in scenery while driving along Interstate 84. In the western, temperate rainforest areas, forests are marked by bigleaf maples, Douglas fir, and western hemlock, all covered in epiphytes. In the transition zone (between Hood River and The Dalles), vegetation turns to Oregon white oak, ponderosa pine, and cottonwood. At the eastern end, the forests make way for expansive grasslands, with occasional pockets of lodgepole and ponderosa pine. Atmospheric pressure differentials east and west of the Cascades create a wind tunnel effect in the deep cut of the gorge, generating winds that make it a popular windsurfing and kiteboarding location. It also creates the right conditions for snow and ice storms during the winter months which also draw very cold east winds toward the mouth of the gorge on the west end. The gorge is a popular destination for hiking, biking, sightseeing, fishing, and water sports. The area is known for its high concentration of waterfalls, with over 90 on the Oregon side of the gorge alone. Many are along the Historic Columbia River Highway, including the notable 620 feet (189 m) Multnomah Falls. Trails and day use sites are maintained by the Forest Service and many Oregon and Washington state parks.

Геология

Колумбия өзенінің шатқалы миоцен дәуірінде (шамамен 17-12 миллион жыл бұрын) қалыптаса бастады және плейстоцен дәуірінде (2 миллионнан 700 000 жыл бұрын) пішіктенуін жалғастырды. Осы кезеңде Каскад таулары пайда болды, олар Колумбия өзенінің дельтасын шамамен 100 мильге (161 км) солтүстікке қарай, қазіргі орнына жылжытты. Осы жылдам тозу нәтижесінде көптеген вулкандық тау жыныстарының қабаттары ашыққа шықты.

Экология

Колумбия өзенінің шатқалында эндемикалық және осы шатқал мен төңіректегі аймақтарда ғана кездесетін бірнеше өсімдік түрлері өседі, олардың ішінде Heterotheca villosa, Lomatium columbianum, Lomatium klickitatense, Lomatium suksdorfii, Penstemon barrettiae және Primula poetica.

Тарих

Бұл шатқалда 13 000 жылдан астам бері адамдар тұрып келеді. Азиядан Беринг бұғазы арқылы келген Фолсом және Мармес тайпаларының іздері археологиялық қазбалар барысында табылды. The Dalles қаласынан бірнеше шақырым шығысқа қарай орналасқан Celilo Falls жанындағы қазба жұмыстары, адамдар осы лосось балық аулау орнында 10 000 жылдан астам уақыт бойы қоныстанғанын көрсетіп тұр. Шатқал мыңдаған жылдар бойы көлік дәлізі қызметін атқарды. Жергілікті американдықтар Celilo Falls-та сауда жасау үшін шатқал арқылы өтіп, өзен бойымен және Ху́д тауының солтүстігіндегі Lolo Pass арқылы саяхаттаған. 1805 жылы Льюис пен Кларк экспедициясы Тынық мұхитына жету үшін осы маршрутты пайдаланды. Кейіннен ерте еуропалық және американдық қоныс аударушылар шатқал арқылы бу кемелері мен теміржолдарды салды. Бүгінде BNSF теміржолы өзеннің Вашингтон жағында жүк тасымалдаса, оның қарсыласы – Union Pacific теміржолы Орегон жағалауында жүк тасымалдайды. 1997 жылға дейін Amtrak компаниясының Pioneer пойызы да Union Pacific теміржолдарынан пайдаланды. Empire Builder пойыздың Портленд бөлігі шатқалдан өтетін BNSF теміржолдарынан жүреді. 20 ғасырдың басында салынған Columbia River тас жолы Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы алғашқы маңызды асфальтталған жол болды. Bonneville және The Dalles бөгеттерінің салынуымен Celilo Falls сияқты шатқалдың ірі тасқын суларының суға батып кетуінен теңіз тасымалы едәуір жеңілдеді. Бұл орын жергілікті американдықтар үшін 1957 жылы суға батқанша маңызды лосось балық аулау орны болды. 1986 жылдың қараша айында Конгресс шатқалды АҚШ-тың екінші Ұлттық көркемдік аймағы деп жариялады және штаттар аралық келісімнің бір бөлігі ретінде Columbia River Gorge комиссиясын құрды. Бұл ерекше мәртебе ұлттық саябақ ретінде танылудың орнына берілді, себебі бұл өзен бойындағы қалалардағы қолданыстағы өнеркәсіптерді көшіруді талап ететін еді. Бастапқыда тұрғындар үкіметтің араласуынан қорқып, құрылыс бояулары сияқты мәселелерге қатысты шектеулерге байланысты осы мәртебеге қарсы болды. Сонымен қатар, консерваторлар аймақтағы қосымша дамудан қорқып, оған қарсы шықты. 2004 жылы шатқал Columbia Gorge American Viticultural Area атауын алды, бұл өзеннің екі жағында орналасқан жүзім өсіру аймағы. 2017 жылдың күзінде Eagle Creek өрті үш ай бойы шатқалда өршіп, жақын жердегі аумақтарды қамтыды. 2017 жылдың 30 қарашасында өрт толығымен тоқтатылды, бірақ оның толыққанды сөнуіне біршама уақыт кетті.

The gorge has supported human habitation for over 13,000 years. Evidence of the Folsom and Marmes people, who crossed the Bering land bridge from Asia, were found in archaeological digs. Excavations near Celilo Falls, a few miles east of The Dalles, show humans have occupied this salmon fishing site for more than 10,000 years. The gorge has provided a transportation corridor for thousands of years. Native Americans would travel through the gorge to trade at Celilo Falls, both along the river and over Lolo Pass on the north side of Mount Hood. In 1805, the route was used by the Lewis and Clark Expedition to reach the Pacific. Early European and American settlers subsequently established steamboat lines and railroads through the gorge. Today, the BNSF Railway runs freights along the Washington side of the river, while its rival, the Union Pacific Railroad, runs freights along the Oregon shore. Until 1997, Amtrak's Pioneer also used the Union Pacific tracks. The Portland segment of the Empire Builder uses the BNSF tracks that pass through the gorge. The Columbia River Highway, built in the early 20th century, was the first major paved highway in the Pacific Northwest. Shipping was greatly simplified after Bonneville Dam and The Dalles Dam submerged the gorge's major rapids such as Celilo Falls, a major salmon fishing site for local Native Americans until the site's submergence in 1957. In November 1986, Congress made the gorge the second U. S. National Scenic Area and established the Columbia River Gorge Commission as part of an interstate compact. The experimental designation came in lieu of being recognized as a national park, which would require the existing industries in towns along the river to relocate. The designation was initially opposed by residents fearing government encroachment, due to restrictions in the plan for items such as building paint colors, and was also opposed by conservationists who feared additional development in the region. In 2004, the gorge became the namesake of the Columbia Gorge American Viticultural Area, a area located on both sides of the river. In fall 2017, the Eagle Creek Fire burned in the gorge for three months, consuming almost It reached 100% containment on November 30, 2017, but was not yet completely out.