Кіріспе

Теннесси штатындағы Камберленд өзеніндегі бөгет, АҚШ. Олд Хиккори шлюзі мен бөгеті – Теннесси штатының орталық бөлігіндегі Камберленд өзенінде, Самнер және Дэвидсон округтерінде, өзеннің 216,2 шақырымында, Нэшвилл қаласынан шамамен 40 километр (25 миль) жоғары орналасқан. Бөгеттің артындағы су қоймасы – Ескі Хикори көлі. Бөгет пен көл президент Эндрю Джексонның құрметіне аталған, ол «Олд Хикори» деген лақап атымен белгілі болған және Эрмитаж жанында тұрған.

Құрылыс

Ескі Хикори құлып және бөгеті 1946 жылғы Өзендер мен портер туралы заңмен Құмберленд өзені бассейнінің кешенді даму жоспарының бір бөлігі ретінде салуға рұқсат берілді. Жобаны АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы жобалап, Корпустың қадағалауымен жеке мердігерлер салған. Құрылыс 1952 жылдың қаңтарында басталды, ал бөгеттің жабылуы 1954 жылдың маусым айында аяқталды. Жоба 1957 жылдың желтоқсанында соңғы гидроэлектр станциясы іске қосылып, толыққанды пайдалануға берілді.

Қойма

Ескі Хикори су қоймасы Нэшвилл мен Карфаген қалаларының арасында бойлық орналасқан. Су қоймасы негізінен өзен арнасы бойынша жұмыс істейтін типті, суды реттеуге арналған қоймасы жоқ, тек төтенше жағдайларда су тасқынын бақылау, сондай-ақ электр энергиясын өндіру және шлюздер үшін су жинау мақсатында ғана қолданылады. Сондықтан, өзеннің төмен су ағыны тек жоғарыдағы гидроэлектростансалардан шығарылатын судың пайдаланылуы және өтуі арқылы ғана жанама түрде артады. Алайда, мұндай шығарылымдар тұрмыстық және өнеркәсіптік тұтыну үшін судың жеткіліктілігі мен сапасын арттырады және төменгі ағыстағы ластануды азайтуға көмектеседі. Қалыпты жұмыс жағдайындағы тұрақты деңгейді сақтау арқасында су қоймасы табиғатты қорғау және демалыс мақсатында пайдалануға өте ыңғайлы. 2007 жылдан бастап, Волф-Крик бөгетіндегі авариялық жөндеу жұмыстарынан туындаған көп жылдық өзгерген ағын және су температурасы басқа Камберленд өзенінің су қоймалары сияқты Ескі Хикориге де әсер етті және экологиялық басқаруға өзгерістер енгізілді.

Операция

Құлып, бөгет, электр стансасы және көл АҚШ Армиясының инженерлер корпусының қызметкерлерімен Нешвиллдегі аудандық инженердің басшылығымен басқарылады және қадағаланады. Құлып Камберленд өзенімен баржалар мен демалыс қайықтарының қалыпты жүзуіне мүмкіндік береді. Электр стансасы су ағынының максималды мөлшерін энергия өндіруге пайдалану үшін жұмыс істейді. Судың көп ағын кезеңдерінде, су төгіш қақпалар турбиналардың сыйымдылығынан артық суды өткізу үшін ашылады, сондай-ақ су тасқынын ұстап тұру және реттеу үшін, қажет болған жағдайда, қосымша жүктеме режимінде жұмыс істейді. Су қоймасының жоғарғы бөлігі, нормативтік бастапқы су деңгейінен бес фут биіктікте, қосымша сақтау үшін көзделіп отыр. Бұл сақтау кеңістігі барлық су төгіш қақпаларды кішігірім, теңдей қадамдармен көтеру арқылы пайдаланылады, бұл олардың астынан судың өтуіне мүмкіндік береді, бірақ су төгіш арқылы шығарылған және электр қуатын өндіруге жұмсалғаннан артық судың барлығын сақтап қалады немесе қоймаға жинақтайды. Бөгеттен шығарылған электр қуатын Оңтүстік-Шығыс электр энергиясы басқармасы сатады.

2010 жылғы су тасқыны

2010 жылы Камберленд өзенінде су тасқыны кезінде Олд Хикори су тасқынын бақылауда маңызды рөл атқарды. Екі күн бойы жауған жаңбырдан кейін суды босатудың қалай жүргізілгені және уақыты АҚШ Сенатының тыңдауында талқыланды. Нешвилл қаласынан төмен орналасқан Читэм бөгеті соншалықты суға толып, корпус құйылу қақпаларын алып тастап, бөгетті эвакуациялады, бұл өзенге бөгеттің үстінен еркін ағуға мүмкіндік берді, және мұндай жағдай жобалау кезінде ескерілген. Олд Хикори бөгеті бөгеттің үстінен су ағуына төтеп беруге жоспарланбағандықтан, корпус үшін басты міндет – су қоймасының бөгетті басып кетуіне жол бермеу болды. Жексенбі күні түнде өзеннің деңгейі көтерілуін тоқтатты, ал су қоймасы бөгеттің ең жоғарғы нүктесінен шамамен бір фут төмен болды. Су тасқынынан бірнеше күн бұрын Олд Хикори бөгетінен шамамен су шығарылып тұрды. Жексенбі күні түстен кейін судың ең көп ағыны кезінде бөгет рекордтық мөлшерде су шығарды.