Кіріспе

Химиялық реакция

Глюкуронидация дәрілер, ластаушы заттар, билирубин, андрогендер, эстрогендер, минералокортикоидтар, глюкокортикоидтар, май қышқылдарының туындылары, ретиноидтар және өт қышқылдары сияқты заттардың метаболизміне жиі қатысады. Бұл байланыстар гликозидтік байланыстарды қамтиды.

Механизм

Глюкуронидтеу – уридин дифосфат глюкуроникалық қышқылының глюкуроникалық қышқыл компонентін UDP-глюкуронозилтрансферазаның әр түрлі типтері арқылы субстратқа беруден тұрады. UDP-глюкуроникалық қышқылы (глюкуроникалық қышқыл гликозидтік байланыс арқылы уридин дифосфатына қосылған) – процестің аралық өнімі және бауырда түзіледі. Мысалы, адам, егеуқұйрық немесе тышқан бауырынан алынған UGT1A4 немесе UGT1A9 ферменттері арқылы ароматты амин, 4-аминобифенилдің N-глюкуронидтелуі. Глюкуронидтеу нәтижесінде пайда болатын заттар глюкуронидтер (немесе глюкуронозидтер) деп аталады және олар бастапқыда синтезделген глюкуроникалық қышқылды қамтамайтын заттарға қарағанда әдетте суға жақсы ериді. Адам организмі глюкуронидтеуді көптеген заттарды суда еритін етіп, оларды кейіннен несеп немесе нәжіс (бауырдан өтті арқылы) арқылы организмнен шығару үшін пайдаланады. Гормондар глюкуронидтелуге ұшырайды, бұл оларды денеде оңай тасымалдауға мүмкіндік береді. Фармакологтар дәрілерді глюкуроникалық қышқылмен байланыстырып, кең ауқымдағы терапиялық препараттарды тиімдірек жеткізуге қол жеткізді. Кейде глюкуронидтеуден кейін улы заттардың уы аз болады. Ксенобиотик молекулаларын глюкуроникалық қышқыл сияқты гидрофильді молекулалық түрлермен қосыстыру ІІ фазалық метаболизм деп аталады.

Сайттар

Глюкуронидация негізінен бауырда жүреді, алайда оны катализдейтін фермент – UDP глюкуронилтрансфераза – барлық маңызды дене мүшелерінде (мысалы, ішек, бүйрек, ми, бүйрекүсті без, көкбауыр және тимус безінде) табылған.