Жасуша биологиясы: C мәні – эукариот жасушасының гаплоид ядросындағы ДНК мөлшері (пикограммамен). Геном мөлшерімен шатастырылмау керек, анықтамасы мен түсіндірмесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
C мәні – гаплоидты ядрода (мысалы, гаметада) немесе эукариоттық организмнің диплоидты соматикалық жасушасындағы ДНК мөлшері, пикограммалармен өлшенген. Кейбір жағдайларда (әсіресе диплоидты организмдерде) C мәні мен геном мөлшері терминдері мағынасы жағынан бірдей қолданылады; бірақ полиплоидтарда C мәні бір ядродағы екі немесе одан көп геномды көрсетеді. Greilhuber және авторлар бұл мәселені нақтылау үшін жаңа терминологиялық деңгейлер мен аббревиатуралар ұсынды, бірақ бұл біршама күрделі ұсыныстар әлі басқа авторлар тарапынан қолданылмаған.
C value is the amount, in picograms, of DNA contained within a haploid nucleus
the term C value in cell biology
C value is the amount, in picograms, of DNA contained within a haploid nucleus (e. g. a gamete) or one half the amount in a diploid somatic cell of a eukaryotic organism. In some cases (notably among diploid organisms), the terms C value and genome size are used interchangeably; however, in polyploids the C value may represent two or more genomes contained within the same nucleus. Greilhuber et al. have suggested some new layers of terminology and associated abbreviations to clarify this issue, but these somewhat complex additions are yet to be used by other authors.
Терминнің шығу тегі - C-құны
Көптеген авторлар "C мәніндегі" "C" әрпі "сипаттамалық", "мазмұн" немесе "толықтыру" дегенді білдіреді деп қате түсіндірген. Тіпті терминнің шығу тегін анықтауға тырысқан авторлардың арасында да шатасушылықтар болды, себебі Хьюсон Свифт 1950 жылы оны енгізген кезде оны нақты анықтамаған. Өзінің алғашқы мақаласында Свифт ДНК мазмұнының "санаттарына" сілтеме жасап, "1C мәні", "2C мәні" сияқты белгілеулерді қолданған көрінеді (мысалы, Грегори 2001, 2002 жж.); алайда, Свифт 1975 жылы профессор Майкл Д. Беннеттке жеке хат арқылы "Менің ойымша, C әрпі "тұрақты" дегеннен басқа ештеңені білдірмейді, яғни белгілі бір генотипке тән ДНК мөлшері" деп түсіндірді (Беннет пен Лейч 2005 ж. келтірген). Бұл 1948 жылы Вендерели мен Вендерелидің "бір жануар түрінің барлық жеке тұлғаларындағы барлық жасушалардың ядролық ДНК мазмұнындағы айқын тұрақтылық" туралы баяндамасына сілтеме жасайды (түпнұсқа француз тілінен аударма). Свифттің осы тақырыпты зерттеуі жеке адамдардағы әртүрлі жасуша түрлеріндегі хромосома жиынтықтарының арасындағы өзгеріске (немесе оның болмауына) қатысты, бірақ оның белгілеуі жеке түрлердің гаплоидтық ДНК мазмұнына сілтеме жасай отырып, "C мәніне" айналды және осы қолданысқа бүгінге дейін тоқталып тұр.
Many authors have incorrectly assumed that the 'C' in "C value" refers to "characteristic", "content", or "complement". Even among authors who have attempted to trace the origin of the term, there had been some confusion because Hewson Swift did not define it explicitly when he coined it in 1950. In his original paper, Swift appeared to use the designation "1C value", "2C value", etc., in reference to "classes" of DNA content (e. g., Gregory 2001, 2002); however, Swift explained in personal correspondence to Prof. Michael D. Bennett in 1975 that "I am afraid the letter C stood for nothing more glamorous than 'constant', i. e., the amount of DNA that was characteristic of a particular genotype" (quoted in Bennett and Leitch 2005). This is in reference to the report in 1948 by Vendrely and Vendrely of a "remarkable constancy in the nuclear DNA content of all the cells in all the individuals within a given animal species" (translated from the original French). Swift's study of this topic related specifically to variation (or lack thereof) among chromosome sets in different cell types within individuals, but his notation evolved into "C value" in reference to the haploid DNA content of individual species and retains this usage today.
Түрлер арасындағы айырмашылық
С-ның мәні түрлер арасында өте кең ауқымда өзгереді. Жануарларда ол 3300-ден астам есе, ал құрлықтағы өсімдіктерде шамамен 1000 есеге жетеді. Протист геномдарының көлемі 300 000 еседен астам ауытқулар көрсеткені хабарланды, бірақ осы ауқымдағы ең жоғары көрсеткіш (Амеба) күмәнді. С мәнінің өзгеруі организмнің күрделілігімен немесе геномындағы гендер санымен байланысты емес; мысалы, кейбір бір жасушалы протестердің геномдары адам геномынан әлдеқайда үлкен. Бұл байқау кодтамайтын ДНҚ ашылғанға дейін интуицияға қарсы келді. Соның салдарынан бұл C мәнінің парадоксы деп аталды. Дегенмен, C мәні мен гендер саны арасындағы қарама-қайшылық енді парадоксалды емес, бірақ бұл термин әлі де кеңінен қолданылады. Тұжырымдық нақтылық үшін геном көлемінің өзгеруіне байланысты туындайтын әртүрлі мәселелер оның орнына күрделі, бірақ нақты анықталған C мәнінің жұмбағы деп аталады. С мәні жасуша және организм деңгейіндегі әртүрлі белгілермен, оның ішінде жасуша көлемімен, жасуша бөліну жылдамдығымен, сондай-ақ таксонға байланысты дене көлемімен, метаболизм жылдамдығымен, даму жылдамдығымен, ағзаның күрделілігімен, географиялық таралуымен немесе жойылу қаупімен (жақындағы шолулар үшін Bennett және Leitch 2005; қараңыз) және осы терминді қолданатын авторлардың саны артып келеді.
C values vary enormously among species. In animals they range more than 3,300 fold, and in land plants they differ by a factor of about 1,000. Protist genomes have been reported to vary more than 300,000 fold in size, but the high end of this range (Amoeba) has been called into question. Variation in C values bears no relationship to the complexity of the organism or the number of genes contained in its genome; for example, some single celled protists have genomes much larger than that of humans. This observation was deemed counterintuitive before the discovery of non coding DNA. It became known as the C value paradox as a result. However, although there is no longer any paradoxical aspect to the discrepancy between C value and gene number, this term remains in common usage. For reasons of conceptual clarification, the various puzzles that remain with regard to genome size variation instead have been suggested to more accurately comprise a complex but clearly defined puzzle known as the C value enigma. C values correlate with a range of features at the cell and organism levels, including cell size, cell division rate, and, depending on the taxon, body size, metabolic rate, developmental rate, organ complexity, geographical distribution, or extinction risk (for recent reviews, see Bennett and Leitch 2005;
and an increasing number of authors have begun adopting this term.
С-құны парадоксы
1948 жылы Роджер мен Колетт Вендрели бір жануар түрінің барлық жеке тұлғаларының барлық жасушаларындағы ядролық ДНҚ мазмұнының ерекше тұрақтылығын байқады, оны гендердің құрамына ақуыз емес, ДНҚ кіретінінің дәлелі деп есептеді. C мәні термині осы байқалған тұрақтылықты көрсетеді. Бірақ көп ұзамай C мәндерінің (геном өлшемдерінің) түрлер арасында зор айырмашылықтарға ие екені және оның организмнің күрделілігімен көрсетілген болжамды гендер санымен ешқандай байланысы жоқ екені анықталды. Мысалы, кейбір саламандралардың жасушаларында адам жасушаларына қарағанда 40 есе көп ДНҚ болуы мүмкін. ДНҚ генетикалық ақпаратты кодтайды деп есептелгендіктен, C мәндері тұрақты болды, бірақ гендер санымен байланысы болмады, бұл түсініксіздік тудырды; К. А. Томас кіші 1971 жылы осы жағдайды сипаттау үшін "C мәнінің парадоксы" терминін қолданды. 1970-ші жылдардың басында кодталмаған ДНҚ-ның табылуы C мәнінің парадоксының негізгі мәселесін шешті: геном өлшемі эукариоттардағы гендер санын көрсете алмайды, себебі олардың ДНҚ-сының көп бөлігі кодталмаған және сондықтан гендерден тұрмайды. Мысалы, адам геномының 2%-дан азы ғана ақуызды кодтайтын аймақтарды құрайды, ал қалғаны әртүрлі кодталмаған ДНҚ түрлерінен (әсіресе, жылдам жылжымалы элементтерден) тұрады.
In 1948, Roger and Colette Vendrely reported a "remarkable constancy in the nuclear DNA content of all the cells in all the individuals within a given animal species", which they took as evidence that DNA, rather than protein, was the substance of which genes are composed. The term C value reflects this observed constancy. However, it was soon found that C values (genome sizes) vary enormously among species and that this bears no relationship to the presumed number of genes (as reflected by the complexity of the organism). For example, the cells of some salamanders may contain 40 times more DNA than those of humans. Given that C values were assumed to be constant because genetic information is encoded by DNA, and yet bore no relationship to presumed gene number, this was understandably considered paradoxical; the term "C value paradox" was used to describe this situation by C. A. Thomas Jr. in 1971. The discovery of non coding DNA in the early 1970s resolved the main question of the C value paradox: genome size does not reflect gene number in eukaryotes since most of their DNA is non coding and therefore does not consist of genes. The human genome, for example, comprises less than 2% protein coding regions, with the remainder being various types of non coding DNA (especially transposable elements).