Кіріспе

Нигериялық саясаткер (1945–2023)

Чинвоке Мбадинужу (14 маусым 1945 – 11 сәуір 2023) – Нигерия саясаткері, 1999 жылдың 29 мамырынан 2003 жылдың 29 мамырына дейін Нигерияның Анамбра штатының губернаторы қызметін атқарған. Халықтық демократиялық партиясынан (ХДП) сайланды.

Ерте өмір және білім

Чинуоке Мбадинужу 1945 жылғы 14 маусымда дүниеге келген. Ол саяси ғылымдар бакалавры және үкімет бойынша доктор ғылымын бітірген. Ол Англияның ең беделді университеттерінің бірінен заңгер диплом алған. "Таймс Интернешнл" басылымының редакторы болды. Саясатқа қатысудан бұрын Нью-Йорк штаты университетінде саясаттану және Африка тану салаларынан доцент болды. 1979-1980 жылдары Енугу штатының губернаторы Джим Крис Нвободоның жеке хатшысы қызметін атқарды. 1980-1983 жылдары президент Шеху Шагаридің жеке хатшысы болды.

Анамбра штатының губернаторы

1998 жылы демократияға қайта оралғаннан кейін Чинвоке Мбадинужу Анамбра штатының губернаторы лауазымына Халықтық демократиялық партиясының (ХДП) үміткері болды. Ол профессор А. Б. С. Нвосумен бәсекелесті, ол бұрын төрт әскери губернатордың денсаулық сақтау жөніндегі комиссары қызметін атқарған. Бұл дау ХДП Сайлау апелляциялық кеңесі шешуге тиіс мәселе болды. Мбадинужуды Анамбра штатының ықпалды тұлғасы Емека Оффор қолдаған. Мбадинужу мен оның "қамқоршысы" Оффор арасындағы қарым-қатынас нашарлағаннан кейін, екеуінің арасындағы билік күресі штаттағы басқару жүйесін парализдеді. 2002 жылдың қыркүйегіне қарай, жалақы алмай жүрген мұғалімдер бір жылдан бері ереуілде болды, ал мемлекеттік қызметкерлер мен сот қызметкерлері бірнеше айдан бері ереуілде еді. Нигерия адвокаттар қауымдастығының (НАҚ) Онитша бөлімшесінің төрағасы Барнабас Игве штат басшылары ереуілдегі жұмысшыларға төленуге тиіс ақшаны өздеріне жұмсап алғанын мәлімдеді. 2002 жылдың 1 қыркүйегінде Игве мен оның жүкті әйелі Амака Нигерия милициясы тарапынан қатыгездікпен және көпшілік алдында өлтірілді. Қызмет еткен кезеңінде Чинвоке Мбадинужу Анамбра штатының қауіпсіздік қызметін құру туралы заңға қол қойды, ол Бакасси жігіттерінің құқықтық мәртебесін бекітті. Бұл топ штаттың қылмыстық жағдайын жақсартуға үлкен үлес қосты, бірақ олардың әрекеттері қорқыныш тудырды. Мбадинужу штаттың қылмыстық деңгейі төмендегенін, сондықтан бірдеңе жасау қажеттігін айтты. 2009 жылдың қараша айындағы сұхбатында Мбадинужу қылмысты азайтудағы нәтижелеріне сүйене отырып, қабылдаған шешімін қорғады. Кейін Мбадинужу штаттағы тағы бір ықпалды тұлға, Крис Убамен арасы суық болды. Мбадинужу 2003 жылы ХДП-ның ішкі сайлауында жеңіске жеткеніне қарамастан, Уба мен президент Олусегун Обасанжо оның кандидатурасына қарсы болғандықтан губернаторлық сайысқа қатысудан шеттетілді деп мәлімдеді.

Кейінгі өмір және өлім

Игве Мбадинужуды өткір сынға алып, бірнеше ай бойы мемлекеттік қызметкерлерге жалақы төленбегені үшін оның отставкаға кетуін талап еткен. Мбадинужу 2023 жылғы 11 сәуірде Абужадағы Ұлттық ауруханада 77 жасында қайтыс болды.