Кіріспе

Нигериялық саясаткер (туған 1952)

Крис Нвабузе Нгиге (8 тамыз 1952 жылы туған) – нигериялық саясаткер және дәрігер. 2015 жылдан 2023 жылға дейін Мұхаммед Бухари президенттігінің кезінде Нигерияның Еңбек және жұмыспен қамту министрі қызметін атқарды. 2011 жылғы сәуір айында Анамбра орталық сайлау округінен сенатор болып сайланды. 2003 жылдың мамыр айынан 2006 жылдың наурызына дейін Халықтық демократиялық партиясы (ХДП) атынан Нигерияда сенатор болды.

Өмірбаян

Кәсіби мамандығы бойынша дәрігер, Нгиге 1979 жылы Нигерияның Нсукка университетін бітірген. Крис дереу мемлекеттік қызметке өтіп, әр түрлі кезеңдерде Ұлттық Ассамблея мен Президент Әкімшілігінің медициналық пункттерінде жұмыс істеді. 1998 жылы ол Федералды денсаулық сақтау министрлігінде директордың орынбасары лауазымынан зейнетке шықты.

Саяси мансап

Доктор Крис Нвабузе Нгиге саясатқа қатысып, Халықтық демократиялық партиясының (ХДП) мүшесі болды. 1999 жылы ол Нигерияның оңтүстік-шығыс аймағындағы Халықтық демократиялық партиясының (ХДП) көмекші ұлттық хатшысы және аймақтық хатшысы қызметін атқарды. 2003 жылы ол даулы жағдайда Анамбра штатының губернаторы болып сайланды. 2003 жылдың 10 шілдесінде оны қызметтен шеттетуге жасалған сәтсіз әрекеттен кейін, мемлекеттік жиналыс қабылдаған жалған отставка хаты арқылы, ол саяси тәлімгері, Крис Убадан (Энди Убаның ағасы) тез арада қашықтық алды. 2006 жылдың тамызында Әділетті Нabaruma басқарған Сайлау трибуналы Нгигедің 2003 жылғы жеңісін жоққа шығарды. Ол Нигерияның Федералдық апелляциялық сотына шағым түсірді, бірақ 2006 жылдың 15 наурызындағы сот шешімімен Питер Обиге жеңіс берілді. Бұдан әрі шағымдану мүмкін болмады, және Нгиге шешімді жақсы ниетпен қабылдап, Анамбра халқын оның орнын басушысына қолдау көрсетуге шақырды. Питер Обинің кейіннен қызметтен алынуынан кейін, Нгиге 2007 жылдың сәуірінде штат губернаторы сайлауына қатысуға тырысты, бірақ Тәуелсіз Ұлттық Сайлау Комиссиясы және федералдық «қанағаттандырусыздық» оның әрекетін Федералдық Жоғарғы Сот ақтағаннан кейін де тоқтатты. Ақырында, Обидің қызметтен алынуы күшін жойды, және Оби өзінің төрт жылдық мерзімін аяқтады. Сол кезде Нгиге губернаторлыққа үміткерлік науқаны кезінде Окиядағы қауіпті вуду киелі орнында жалаңаш түрде пайда болғаны үшін қатты сынға ілікті. 2010 жылдың 6 ақпанында Нгиге Анамбра штатының губернаторы лауазымына қайтадан үміткер болды. Оған қарсы шыққан басқа да танымал саясаткерлер: Энди Уба, Чарльз Солудо, Николас Укачукву, Уче Экунифе, Ральф Нвусу және қазіргі губернатор Питер Оби. Барлығы 25 үміткер болды. Питер Оби бұл сайлауда жеңіске жетіп, Анамбра штатының губернаторы қызметін екінші рет атқара бастады. 2011 жылдың сәуірінде Нгиге Нигерияның Акциялық Конгресі (ACN) платформасынан Анамбра Орталық округының сенаторы болып сайланды. 9 сәуірде округтің кейбір аймақтарында дауыс беру кезінде туындаған мәселелерге байланысты, сол аймақтардағы сайлау 25 сәуірде өтті, және Нгиге бұрынғы Ақпарат және коммуникация министрі, АПГА-дан профессор Дора Акунилиден 69 765 дауысқа қарсы 69 292 дауыспен жеңіске жетті. 2019 жылы Крис Нгиге президент Мұхаммед Бухари тарапынан парламенттік тексеруге қайтадан министр ретінде ұсынылды. 2019 жылдың 21 тамызында президент оны Еңбек және жұмыспен қамту министрі етіп тағайындады. 2022 жылдың 19 сәуірінде Нгиге Нигерия Республикасының Президенті лауазымына үміткер екенін жариялады, бұл үшін ол Барлық Прогрессивтік Конгресс (АПК) партиясының туын қолдады. Өзінің тәжірибелі саясаткер екенін, Анамбра штатының губернаторы, сенатор және министр болғанын айтқан ол өзін «шеберліктің иесі» деп сипаттады.