Нигериялық саяхаткер Джеймс Онанефе Ибори өмірі мен мансабы
James Ibori
Джеймс Ибори – нигериялық саясаткер, Дельта штатының бұрынғы губернаторы (1999-2007). Ақша жылыстырудан сотталды, APC мүшесі, Нигер дельтасының көшбасшысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигериялық саясаткер (туған 1959)
Nigerian politician (born 1959)
Джеймс Оненеф Ибори (4 тамыз 1959 жылы туған) – Нигерияның Дельта штатының губернаторы (1999 жылдың 29 мамырынан 2007 жылдың 29 мамырына дейін). Ибори – урхобо этносының өкілі, «Жалпы прогрессивтік конгресс» (APC) партиясының мүшесі. Ол Нигер дельтасы аймағының жетекшісі және Нигерияның танымал тұлғасы. 2012 жылы Ибори ақша жылыстыру қылмысы үшін 13 жылға бас бостандығынан айырылды.
James Onanefe Ibori (born 4 August 1959) is a Nigerian politician who was Governor of Delta State in Nigeria from 29 May 1999 to 29 May 2007. An ethnic Urhobo by descent, Ibori is a member of the All Progressive Congress (APC). He is a leader in the Niger Delta region and a national figure in Nigeria. In 2012, Ibori was sentenced to 13 years in prison for money laundering.
Ерте өмір
Қайтыс болған бас қолбасшы Укавбе Ибори мен оның әйелі Комфорт Оджи Иборидің Огхара кланындағы Отефе елді мекенінде туған ол, Эфиопе Батыс жергілікті басқару аймағы, Дельта штатындағы Баптист орта мектебінде, қазіргі Огарэки грамматикалық мектебінде оқыды. Содан кейін Бенин университетіне түсіп, экономика және статистика саласындағы ғылым бакалавры дәрежесін алды. Ибори 1980-ші жылдары Лондонға көшіп, Терезаға үйленді. Миддлсекстің Руислип қаласындағы "Викс" DIY дүкенінде кассир болып жұмыс істеді. Нигерияға оралғаннан кейін 1994-1997 жылдар аралығында президент Сани Абачаның федералдық үкіметіне мемлекеттік саясатты әзірлеу және іске асыру мәселелері бойынша кеңесші болып қызмет етті. 1999 жылы Дельта штатының губернаторы лауазымына кандидат болды.
Born to the family of late Chief Ukavbe Ibori and Mrs. Comfort Oji Ibori of Otefe in Oghara clan, Ethiope West Local Government Area of Delta State, he attended Baptist High School, Oghareki, now Oghareki Grammar School, before proceeding to the University of Benin where he obtained a Bachelor of Science degree in Economics and Statistics. Ibori moved to London, England in the 1980s where he married his wife, Theresa. He worked as a cashier at Wickes DIY store in Ruislip, Middlesex. Returning to Nigeria, between 1994 and 1997 he served as a consultant to the Federal Government of President Sani Abacha, in the areas of public policy formulation and implementation. In 1999,He Contested for Governor of Delta State.
Саяси мансап
Иборидің саяси мансабы 1990 жылы Ұлттық Республикалық Конвенцияға (ҰРК) қосылғанда басталды. 1991 жылы ол Эфиопе Федералды Сайлау Округін өкілдік ету үшін Федералды Өкілдер Палатасының орындығына үміткер ретінде ұсынылды. Ол сайлауда Социал-демократиялық Партияның (СДП) үміткеріне жеңіліп қалды. Сани Абачаның өту бағдарламасы басталғанда, ол Тамырлық Демократиялық Қозғалысқа (ТДҚ) қосылды. ТДҚ жергілікті, штаттық және федералдық лауазымдардың көп бөлігін, соның ішінде штаттағы үш сенаторлық орынның біреуін жеңіп алды. Өту бағдарламасы Абачаның қайтысымен күрт тоқтатылды. Ибори содан кейін Дельта штатындағы басқа тарап кеткен саяси топтардың басшыларымен бірге Дельта Ұлттық Конгресін (ДҰК) құрды. ДҰК кейіннен ұқсас идеялармен біріккен көптеген партиялармен бірігіп, Халықтық Демократиялық Партияны (ХДП) құрды. Ол ХДП платформасы арқылы 1999 жылдың 9 қаңтарында Дельта штатының губернаторы сайлауына қатысып, жеңіске жетті. Нигерия заңнамасына сәйкес, Ибори бұрын сотталмағанын растауға міндетті болды. Лондонға ипотекалық несие алу үшін қолданған жалған туу туралы куәлігі мен паспортын пайдаланып, ол тестілерден жалған түрде өтті және 1999 жылдан бастап губернатор болып сайланды. Оның әйелі Нкойо 2007 жылдың 1 қарашасында күйеуінің активтерін, әсіресе Ұлыбританиядағы активтерін тексеруге байланысты Лондонның Хитроу әуежайында ұсталды. Ол сұраққа жауап бергеннен кейін босатылды. CNN телеарнасына берген эксклюзивті сұхбатында Ибори өзіне тағылған айыптауларды саяси мақсатта жасалған деп жоққа шығарды. Ол Нуху Рибаду мен Ұлыбритания соттарын саясатпен айналысқандары үшін айыптады.
Ibori's political career began in 1990 when he joined the National Republican Convention (NRC). In 1991, he was nominated to contest for the Federal House of Representatives seat, to represent Ethiope Federal Constituency. He lost the election to the Social Democratic Party (SDP) candidate. When the Sani Abacha Transition Programme kicked off, he joined the Grassroots Democratic Movement (GDM). The GDM clinched a good number of local, state and federal positions, including one of the three senatorial seats in the state. The transition programme was abruptly terminated with the death of Abacha. Ibori then with the leaders of other defunct political groups in Delta State, formed the Delta National Congress (DNC). The DNC later merged with many others of like ideas to birth the Peoples Democratic Party (PDP). It was on the platform of the PDP that he contested and won 9 January, 1999 Delta State gubernatorial election. Proposed as governor of Delta State, under Nigerian law Ibori had to swear that he had no previous convictions. Using the false birth certificate and passport that he had used for the mortgage application in London, he passed the tests falsely, and was elected to become the governor from 1999. His wife, Nkoyo, was arrested at Heathrow Airport in London on 1 November 2007, in connection with the probe of her husband's assets, particularly in the United Kingdom. She was released after being questioned. In an exclusive interview with CNN, Ibori denied allegations against him claiming they were politically motivated. He accused Nuhu Ribadu and the UK Courts of playing politics.
Нигериялық айыптардың бірінші топтамасы
2007 жылдың 12 желтоқсанында Ибори Абуджаның Асокоро қаласындағы Квара мемлекеттік резиденциясында Экономикалық және қаржылық қылмыстар жөніндегі комиссия (EFCC) қызметкерлерімен тұтқындалды. Оған мемлекеттік қаражатты ұрлау, лауазымын теріс пайдалану және ақшаны жылысу сияқты айыптар тағылды. Бұрынғы президент Обасанжоның үкіметі Ибориге қарсы жемқорлыққа қатысты айыптаулар ұсынды. Бұл айыптамалар, жемқорлыққа қарсы күрес жетекшісі Нуху Рибадудың Халықтық демократиялық партиясының (PDP) бұрынғы шенеуніктеріне қатысты көптеген айыптауларының бірі болды. Рибаду сондай-ақ, Иборидің оған 15 миллион доллар көлемінде ақшалай сыйлық ұсынып, істі тоқтатуға пара беруге тырысқанын мәлімдеді, ол ақша Рибаду дереу Нигерияның Орталық банкіне (CBN) тапсырды. Ақша дәлел ретінде CBN-де сақтауда. 2009 жылдың 17 желтоқсанында Дельта штатының Асаба қаласындағы Федералдық жоғары сот Ибориді EFCC тағылған барлық 170 жемқорлық айыбынан ақтап босатты. EFCC 2009 жылғы 17 желтоқсандағы сот шешіміне шағымданып, 2010 жылдың наурызында Дельта штаты ақсақалдары, көшбасшылары және мүдделі тараптар форумының өтініші бойынша бұрынғы губернаторға қатысты жаңа тергеу басталды.
On 12 December 2007, Ibori was arrested by the Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) at the Kwara State Lodge in Asokoro, Abuja. The charges against him include theft of public funds, abuse of office, and money laundering. These corruption charges brought against Ibori by the government of former President Obasanjo are among many allegations by anticorruption czar Nuhu Ribadu against former officials of the Peoples Democratic Party PDP. Ribadu additionally alleged that Ibori attempted to bribe him to drop the charges with a cash gift of $15 million, which Ribadu immediately lodged in the Central Bank of Nigeria CBN. The cash remains in the CBN as an exhibit. On 17 December 2009, A Federal High Court sitting in Asaba, Delta State, discharged and acquitted Ibori of all 170 charges of corruption brought against him by EFCC. The EFCC filed a notice of appeal against 17 December 2009 judgement, and began a new round of investigations on the former governor following a petition by members of the Delta State Elders, Leaders and Stakeholders Forum, which was made available to the public in March 2010.
Нигерия айыптарының екінші топтамасы
2010 жылдың сәуірінде, бұрынғы президент Гудлак Джонатан билікті басып алғаннан кейін шамамен үш ай өткен соң, Ибори ісі қайта қарастырылды. Оған қарсы 40 миллиард найыра (266 миллион доллар) ұрлады деген жаңа айып қойылды. Оны ұстауға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Ол Абужадан Лагосқа, содан кейін Нигер дельтасының Охара аймалына, өз туған жеріне қашқан. Ол қарулы жасақтармен күзетілген, және бір рет үкіметтік қауіпсіздік күштерімен атысқандығы хабарланды. Ол тағылған айыптардың негізсіз екенін және саяси қуғын-сүргінге ұшырағанын мәлімдеді. 2010 жылдың сәуірінде Ибори Нигериядан қашып кетті, осыған байланысты EFCC Интерполдан көмек сұрады. 2010 жылдың 12 шілдесінде CBN губернаторы Малам Сануси Ламидо, Ибори губернатор болып тұрған кезінде Дельта штатын 40 миллиард найыралық несиеге кепіл ретінде пайдаланғанын мәлімдеді.
In April 2010, about three months after the take over of government by former President Goodluck Jonathan, Ibori's case file was reopened. A new allegation that he embezzled N40 billion ($266 million) was pressed against him. Attempts to arrest him were unsuccessful. It was reported that he fled from Abuja to Lagos and then to the creeks of Oghara, his homeland in the Niger Delta. It was reported that he has been guarded by armed militias and they once had a shoot out with government security forces. He claimed that the charges were frivolous and that he was a victim of political persecution. In April 2010, Ibori fled Nigeria, prompting the EFCC to request the assistance of Interpol. On 12 July 2010 the Governor of the CBN, Malam Sanusi Lamido revealed that Ibori had used Delta State as collateral for N40 billion loan when he was governor.
Дубайда тұтқындалды, Ұлыбританияға ұстап берілді
2010 жылғы 13 мамырда Ибори Біріккен Араб Әмірліктерінде, Дубайда Ұлыбритания соттары шығарған және Метрополитен полициясы іске асырған Интерполдың тұтқындау ордері бойынша тұтқындалды. Ибори экстрадициялық сот отырысына дейін кепілдікпен босатылды. Метрополитен полициясының өкілі Ұлыбританияның «Ибори мырзаны экстрадициялауға тырысатынын» растады. Нигерия үкіметі мен Ұлыбритания Ибориді Ұлыбританияға экстрадициялау мәселесі бойынша бірлесіп жұмыс істеуге келісті, тіпті Дубай билігі оның қозғалысына шектеулер қойған кезде де. Алайда, 2010 жылғы 27 мамырда «Punch Newspaper» газеті Ибори Дубайда саяси пана сұрап бағанын хабарлады. Иборидің ісі және экстрадициясы – Скотленд-Ярдтың соңғы жылдары өткізген ең ұзақ, күрделі және қымбат операцияларының бірі болды. Прокурорлар Ибори мен оның отбасына тиесілі компаниялар мемлекеттік мүлікті сатудан, оның ішінде ұялы байланыс операторының акцияларын және шикі мұнайды жеткізуден пайда тапқан деп айыптады. EFCC 2010 жылғы 10 маусымда Иборидің Ұлыбританияға экстрадициялануын күтіп тұрғанын растады.
On 13 May 2010, Ibori was arrested in Dubai, United Arab Emirates under Interpol arrest warrants, issued from United Kingdom courts and enacted by the Metropolitan Police. Ibori was granted bail pending an extradition hearing. A spokesman for the Metropolitan Police confirmed that the United Kingdom would "seek Mr Ibori's extradition". The Nigerian government and the United Kingdom then agreed to work together on Ibori's extradition to the United Kingdom. even as his movement became restricted by the Dubai authority. Punch Newspaper however reported on 27 May 2010, that Ibori was seeking political asylum in Dubai. Ibori's case and extradition became one of the longest, most complex and expensive operations mounted by Scotland Yard in recent years. Prosecutors alleged that companies owned by Ibori and his family were beneficiaries from the sale of state assets, including shares in a mobile telephone operator, as well as crude oil deliveries. The EFCC confirmed on Thursday 10 June 2010, that Ibori was in custody awaiting extradition to the UK.
Қауымдас адамдардың кінәлары
Иборидің ақша жылыстыру ісі бойынша іздестіріліп жатқан Лондонда, билік оның ақша жылыстыруға көмектескені үшін сотта отырған серіктестерін қудалауды жалғастырды. 2010 жылдың 1 және 2 маусымында Ұлыбританиядағы қазылар Джеймс Иборидің әпкесі Кристин Иби Ибори және оның серіктесі Удоамака Окоронквоны Лондонның Саутварк Корольдік сотында ақша жылыстыру қылмысында кінәлі деп тапты. Джеймс Ибори өзінің баспасөз хатшысы арқылы мәлімдеме жасап, оның әпкесімен бірге айыпталған Окоронкво ханым мен Адебимпе Погосонды кінәдан босатқан үкімнің заңдылығына күмән білдірді. Алайда, 2010 жылдың 2 маусымындағы қазылар алқасының шешімі бойынша Окоронкво да кінәлі деп танылды. Кристин Иби Ибори мен Удоамака Окоронкво 2010 жылдың 7 маусымында Ұлыбритания сотында әрқайсысы 5 жылға бас бостандығынан айырылды, тіпті қорғау тарапы сотталғандардың Джеймс Ибори тарапынан манипуляцияланғанын айтып, жазаны жеңілдетуді сұрады.
In London, where Ibori is being sought in the case of money laundering, the authority continued with the prosecution of his associates who were in the dock for helping Ibori to launder money. On 1 and 2 June 2010, UK juries found James Ibori's sister, Christine Ibie Ibori and his associate, Udoamaka Okoronkwo, guilty on counts of money laundering, in a verdict delivered at the Southwark Crown Court, London. Mr. James Ibori, via his media aide released a statement questioning the validity of the verdict which he claimed absolved the two other women, Ms Okoronkwo and Adebimpe Pogoson who were charged alongside his sister. The jury's verdict of 2 June 2010 however returned a guilty decision against Okoronkwo as well. Christine Ibie Ibori and Udoamaka Okoronkwo were each sentenced to 5 years in prison on Monday 7 June 2010 by the UK court even as the defense counsel pleaded for mercy that the convicts were merely manipulated by James Ibori.
Сенім
2012 жылдың 27 ақпанында Нигерия мемлекеттік қазынасынан 250 миллион АҚШ долларын ұрлады деген айыппен сотталған Ибори Лондонның Саутварк Корольдік сотында ақша жылыну және алаяқтыққа қатысты он қылмыстық іс бойынша өзін кінәлі деп мойындады. Ибори кінәсін мойындағаннан кейін, EFCC Асабадағы Федералды Жоғары соттың 2009 жылы Ибориді ақтаған 6 жылдық үкімін Апелляциялық сотқа қайта қарауға ұсынды. EFCC соттан төменгі соттың шешімін жоюды сұрады, себебі сот төрешісі Әвокулехин үкім шығару кезінде заңды бұзған. 2014 жылдың 15 мамырында Бениндегі Апелляциялық соттың үш судьядан тұратын алқасы экс-губернатордың жауап беруі керек деген шешім шығарды. Осы үкіммен Ибори Лондондағы жазасын өтегеннен кейін Нигерияда тағы да сотталуы мүмкін. 2012 жылдың 17 сәуірінде Саутварк соты Ибориді жасаған қылмыстары үшін 13 жылға соттады.
On 27 February 2012, accused of stealing US$250 million from the Nigerian public purse, Ibori pleaded guilty to ten counts of money laundering and conspiracy to defraud at Southwark Crown Court, London. Following the guilty plea entered by Ibori, the EFCC brought before an Appeal Court the 6 year old ruling of a Federal High Court in Asaba which acquitted Ibori in 2009. They EFCC sought the court to set aside the ruling of the lower court on the grounds that the presiding judge, Justice Awokulehin, erred in law while delivering his judgement. A three man panel of justices at the Benin Division of the Court of Appeal on 15 May 2014 ruled that the ex governor has a case to answer. With this judgment, the coast is clear for Ibori to face further trial in Nigeria upon the completion of his jail term in London. On Tuesday, 17 April 2012, Ibori was sentenced to 13 years by Southwark Crown Court for his crimes.