Джеймс Лакаита: Англо-итальян саяхатшысы және жазушысы

Кіріспе

Англия-Италия саяхатшысы және жазушысы (1813–1895)

Сэр Джеймс Лакайта (1813–1895) К.К.М.Г. – Англия-Италия саяхатшысы және жазушысы.

Өмір

Ол Терра-д'Отрантодағы Мандурияның Диего Лакайта мен Молизедегі Агнанедегі Агата Контидің жалғыз ұлы болды. 1813 жылдың 4 қазанында Неаполь Корольдігінің Лекче провинциясындағы Мандурия қаласында дүниеге келді. Неаполь университетінде заң білімі алды, 1836 жылы адвокаттыққа қабылданды және мамандығы бойынша жұмыс істеді. 1838 жылдың желтоқсанында Неапольдегі АҚШ-тың уәкілдігін жүргізушісі Энос Труппен танысуы оған ағылшын тілін оқуға көмектесті, ал ол алған білімдері Неапольдегі британдық өкілдігінің заң кеңесшісі лауазымын және министр сэр Уильям Темплдің достығын сыйлады. Лакайтаның саяси көзқарастары либералдық болғанымен, орташа еді, ол ешқашан құпия қоғамға мүше болған жоқ. 1848 жылы Неаполь қаласының өкілі болуға үміткер болды, ал 7 сәуірде Лондондағы Неаполитан өкілдігінің хатшысы болып тағайындалды, бірақ лауазымына кіріспеді, мамыр айында либералды Троя министрлігінің құлауынан кейін отставкаға кетті. 1850 жылдың қарашасында Бурбон әкімшілігінің жағдайы туралы мәлімет жинау үшін Неапольге келген Гладстонмен кездесті. Бұл 1851 жылдың 3 қаңтарында Лакайтаның тұтқындалуына әкеп соқты, ол тоғыз күн қамауда болды. Гладстонның қыркүйек айында Паницциге жазған хатында ол «үкімет тарапынан қуғынға түскен өте жақсы адам» деп сипатталды. Лакайта көптеген қызықты фактілер ұсынған Гладстонның лорд Абердинге жазған хаттарының жариялануы Италиядағы сот және дін қызметкерлерінің наразылығын тудырды, Лакайта Неапольден Лондонға кетуді жөн көрді, ол 1852 жылдың 8 қаңтарында келді. 14 ақпанда Эдинбургте болды, мамыр айында Лондон кітапханасының кітапханашысы лауазымына үміткер болды, ал 15 маусымда Мария Клэвингке (1853 жылы қайтыс болды), сэр Томас Гибсон Кармайклдың қызы, жетінші баронетке үйленді. Оның қаржылық жағдайы жақсы болмаса да, Лондон мен Эдинбургтегі ең беделді саяси және әдеби орталарда көптеген қуатты достар тапты. 1853 жылдың қарашасынан 1856 жылдың сәуіріне дейін Лондонның Куинс колледжінде итальян тілінен сабақ берді, 1855 жылдың шілдесінде азаматтығы берілді және «Италияның ең үздік жазушыларынан таңдаулар» атты еңбегін жариялады. 1856 жылдың қысында Лорд Минтомен бірге Флоренция мен Туринге сапар шекті. 1857 жылдан 1863 жылға дейін Лорд Лансдоунның жеке хатшысы болды, ал 1858 жылдың соңында Гладстонмен бірге Иония аралдарына миссия хатшысы ретінде барды, 1859 жылдың наурыз айында қызметі үшін К.С.М.Г. орденімен марапатталды. Лакайтаға Кавур 1860 жылы Гарибальдидің Сицилиядан Калабрияға өтуіне кедергі келтіру схемаларымен байланысты деликатты дипломатиялық келіссөздерді жүргізуді тапсырды, содан кейін Неаполитан үкіметі оған Лондондағы министр лауазымын маркиз атағымен ұсынды, бірақ ол екеуінен де бас тартты. 1860 жылдың желтоқсанында Бурбондар қуылғаннан кейін Неапольге қайта оралды, есімін қалалық тіркелімге қайта енгізді, ал 1861 жылдың шілдесінде Англияға оралған кезде алғашқы итальяндық заң шығарушы жиналысына депутат ретінде сайланды. Ол жаңа итальян үкіметін көбінесе қолдады. 1865 жылғы таратылғаннан кейін қайта сайлануға түспеді, ал 1876 жылы сенатор атанды. Палатада сирек сөйлегенімен, 1861 және 1876 жылдар аралығында Рикасоли, Ла Мармора, Мингетти, Висконти Венеста және басқа да жетекші тұлғалармен жақын байланысы арқылы қоғамдық істерге елеулі әсер етті. Флоренция Италиядағы үкіметті Туриндан көшіргеннен кейін оның штаб-пәтері болды, және астана Римге көшірілгеннен кейін де солай болды. Ол әр жылдың бір бөлігін Англияда өткізді, ал өмірінің соңғы он бес жылында 1868 жылы үлкен монастырь жерлерін сатып алған Таранто маңындағы Льюкаспидеде қыстады. 1884 жылы ағылшын жазушысы Джанет Росс және оның күйеуі Апулияға сапар шегіп, Сэр Джеймс Лакайтаның мүлігінде (Вилла Льюкаспиде) қонақтады. Сол жерде Джанет аймақты кеңінен зерттеді. Бұл сапар оның «Тарентумның Манфред ханзадасы жері» (Лондон 1899) атты кітабына шабыттандырды, ол оны Лакайтаға арнады. Ол Оңтүстік темір жолдары үшін итальяндық компанияның директоры болды және бірнеше ағылшын-итальяндық мемлекеттік компанияларын басқаруға қатысты. Ағылшын атағынан басқа, ол Бразилияның Роза орденінің, Сан-Маурицио-э-Лазаро орденінің және Корона-д'Италия орденінің кавалер-командующийы болды. Ол 1895 жылдың 4 қаңтарында Неапольдің маңындағы Посилипода қайтыс болды.

He was the only son of Diego Lacaita of Manduria in the Terra d'Otranto, and of Agata Conti of Agnone in the Molise. He was born at Manduria, in the province of Lecce, Kingdom of Naples, on 4 October 1813. He took a law degree at the University of Naples, was admitted an advocate in 1836, and practised his profession. An acquaintance with Enos Throop, United States chargé d'affaires at Naples, begun in December 1838, helped him in the study of English, and this knowledge gained him the post of legal adviser to the British legation at Naples, and the friendship of the minister, Sir William Temple, at whose table he met many English travellers of distinction. Lacaita's political opinions were liberal but moderate, and he never belonged to any secret society. He was an unsuccessful candidate for the representation of the city of Naples in 1848, and on 7 April was appointed secretary to the Neapolitan legation in London, but did not start for his post, which he resigned after the fall of the liberal Troya ministry in May. In November 1850, he met Gladstone, who was in Naples in order to collect information about Bourbon misrule. This led to the arrest of Lacaita on 3 January 1851, and he remained in custody for nine days. In a letter from Gladstone to Panizzi, in September, he is referred to as 'a most excellent man, hunted by the government'. The publication of Gladstone's letters to Lord Aberdeen, for which Lacaita supplied many striking facts, aroused the hostility of the court and clerical partisans in Italy, and Lacaita found it advisable to leave Naples for London, where he arrived on 8 January 1852. He was at Edinburgh on 14 February, in May he was an unsuccessful candidate for the office of librarian of the London Library, and on 15 June he married Maria Clavering (died 1853), daughter of Sir Thomas Gibson Carmichael, seventh baronet. His means were small, but he made many powerful friends in the best political and literary circles in London and Edinburgh. From November 1853 until April 1856 he was professor of Italian at Queen's College, London, was naturalised in July 1855, and published 'Selections from the best Italian Writers'. In the winter of 1856 7 he accompanied Lord Minto to Florence and Turin. From 1857 to 1863, he acted as private secretary to Lord Lansdowne, and towards the close of 1858 went with Gladstone to the Ionian Islands as secretary to the mission, being made K. C. M. G. for his services in March 1859. Lacaita was entrusted by Cavour with a delicate diplomatic negotiation in 1860 connected with schemes to prevent Garibaldi from crossing from Sicily to Calabria, and subsequently the Neapolitan government offered him the post of minister in London with the title of marquis, both of which he declined. In December 1860, after the expulsion of the Bourbons, he revisited Naples, caused his name to be reinstated on the municipal registry, and in July 1861, while back in England, was returned as deputy to the first Italian legislature. He generally supported the new Italian government. After the dissolution of 1865 he did not seek re election, and was made a senator in 1876. Though speaking but seldom in the chamber, he exercised a considerable influence upon public affairs between 1861 and 1876 through his intimacy with Ricasoli, La Marmora, Minghetti, Visconti Venosta, and other leading men. Florence became his headquarters in Italy after the removal of the government thence from Turin, and so it remained even after the transfer of the capital to Rome. He spent a portion of each year in England, and during the last fifteen years of his life wintered at Leucaspide, near Taranto, where he had made large purchases of monastic lands in 1868. In 1884, the English writer Janet Ross and her husband travelled to Apulia where they stayed with Sir James Lacaita at his estate (Villa Leucàspide). While there, Janet travelled extensively throughout the region. The trip inspired her book Land of Manfred prince of Tarentum (London 1899), which she dedicated to Lacaita. He was a director of the Italian company for the Southern Railways from its formation, and took a share in the management of several Anglo Italian public companies. Besides his English title, he was a knight of the Brazilian order of the Rose, and knight commander of S. Maurizio e Lazzaro and of the Corona d'Italia. He died at Posilipo, near Naples, on 4 January 1895.

Шығармалары

Данте туралы сарапшы, ол Англияда болған кезінде итальян әдебиеті мен тарихы бойынша лекциялар оқыды; итальян тақырыптарына арналған мақалалар жазды және Бенвенуто да Имоланың 1375 жылы сөйлеген Данте туралы латын лекцияларын түзеп шығарды. Ол Джордж Уорренмен, 5-ші барон Вернонмен Дантенің "Тозақ" (Лондон, 1858–1865) басылымында бірлесіп жұмыс істеді, сондай-ақ Девоншир герцогының Чатсворттағы кітапханасының төрт томдық каталогын жасады (Лондон, 1879).

Отбасы

Лакайта Мария Клэвиринг Гибсон Кармайклға үйленді, ол Сер Томас Гибсон Кармайклдың қызы болған. Олардың ұлы Чарльз Кармайкл Лакайта парламент депутаты және ботаник болды.