Фильм индустриясындағы есеп берудің көлеңкелі әдістері

Кіріспе

Жарық көлденең немесе шығармашылық есептеу әдістері

Голливуд есептеуі (сонымен қатар Голливуд бухгалтериясы деп те аталады) – кино, бейне, теледидар және музыка индустриясы шығармашылық жобалар үшін бюджет жасау және пайданы тіркеу үшін қолданатын жарық көлденең немесе шығармашылық есептеу әдістерінің жиынтығы. Қаржылық шығындарды жобаның көрсетілген пайдасын азайту немесе жою мақсатында көбейтуге болады, соның салдарынан корпорация төлеуге тиіс салықтар, роялтилер немесе басқа да пайданы бөлісу шарттарының сомасы азаяды, себебі олар таза пайдаға негізделген. Голливуд есептеуі аталған индустрияда, атап айтқанда, көптеген студиялар Голливудта орналасқан кездегі Голливуд киностудияларында кең таралғандығынан осылай аталды. Бұл жағдай авторлар мен актерлерге, сондай-ақ өндіріс компанияларына, продюсерлерге және инвесторларға да әсер етеді. Шығармашылық есептеуге қатысты бірнеше іс сотта сәтті қаралып, жүздеген миллион долларлық өтемақы төленді.

1980 жылдар

Lucasfilm деректеріне сәйкес, «Джедайдың оралуы» (1983) фильмі 32,5 миллион долларлық бюджетке қарсы 475 миллион доллар кассалық жиынға қарамастан, «ешқашан пайда әкелген жоқ». Арт Бухвальд 1990 жылғы «Buchwald v. Paramount» ісі бойынша сотқа жүгінгеннен кейін Paramount Pictures компаниясынан өтемақы алды. Сот Paramount компаниясының әрекеттерін «ақылға сыймас» деп таныды, Эдди Мерфидің 1988 жылғы «Америкаға келу» комедиясы 288 миллион доллар жинағанына қарамастан, пайда таппады дегенге сенудің мүмкін емес екенін атап өтті, әсіресе нақты өндіріс шығындары оның оннан бір бөлігінен де аз болғандықтан. Paramount компаниясы есептеу әдістерін жақыннан тексеруден гөрі 900 000 доллар төлеуге келісті. Продюсерлер Майкл Услан мен Бенджамин Мелникер 1992 жылғы 26 наурызда Лос-Анджелес округінің жоғары сотында келісімшартты бұзу туралы сотқа шағым түсірді. Услан мен Мелникер 1989 жылғы «Бэтмен» және оның жалғасы фильмдерін өндіруге қатысудан алдап, мәжбүрлеу арқылы айырған «жамандыққа толы алдау және мәжбүрлеу кампаниясының құрбандары» екендерін мәлімдеді. «Бізге тиісті есімдер берілмеді және Бэтменнің табысына қосқан маңызды шығармашылық еңбегіміз үшін ешқандай қаржылық сыйақы алмадық». Жоғары сот судьясы бұл шағымды қабылдамады. «Бэтмен» фильмінің жалпы кірісі 2 миллиард долларды құрады, ал Услан «жеке пайда үлесіміз құнды емес екенін дәлелдегеннен бері одан артық бір тиын да көрген жоқпын» деді.

1990 жылдар

Джим Гаррисонның мұрагерлері, Гаррисонның "Ассасиндердің ізбен" кітабына негізделген "JFK" (1991) фильмінің пайдасынан өз үлесін алу үшін Warner Bros. компаниясын сотқа берді. 1999 жылы сот ісі келісіммен аяқталды, Гаррисонның мұрагерлері "өте шағын сома" алды. Уинстон Грумның 1986 жылғы "Форест Гамп" романының сценарий құқығына төленген ақы, пайданың 3% құрады; бірақ Голливуд есептеуінің арқасында 1994 жылғы фильмнің коммерциялық табысы таза зиянға айналды, Грум құқықтар үшін 350 000 доллар және Paramount компаниясынан қосымша 250 000 доллар алды. Сценарист Эд Соломонның сөзіне сүйенсек, Sony 1997 жылы жарық көрген "Men in Black" фильмі, 90 миллион долларлық бюджетке қарамастан, шамамен 600 миллион долларлық табыс әкелгеніне қарамастан, шығындарын өтемегенін мәлімдейді.

2000 жылдар

"60 секундта кеткендер" (2000) кинофильмі прокатта 240 миллион доллар жинады, бірақ Walt Disney компаниясы 212 миллион долларлық залал көрсетті, негізінен Голливуд есептеуі арқылы, NPR хабарлағандай. Нақты сан шамамен 90 миллион долларға жақын. Spider-Man кейіпкерін жасаған Стен Ли, өзінің кейіпкерлері негізінде жасалған табыстың 10% құрайтын үлесін көздейтін келісімшартқа ие болды. "Spider-Man" (2002) фильмі 800 миллион доллардан астам табыс әкелді, бірақ продюсерлер Лидің келісімшартында көрсетілгендей, пайда таппағанын және Лиге ешнәрсе төленбегенін мәлімдеді. 2002 жылы ол Marvel Comics компаниясына қарсы сотқа жүгінді. 2005 жылғы қаңтарда тараптар келісімге келді, Marvel Лидің өткен және болашақ төлемдерін қаржыландыру үшін 10 миллион доллар төледі. 2002 жылғы "My Big Fat Greek Wedding" тәуелсіз фильм үшін үлкен жетістік деп есептелді, бірақ студия фильмтің ақша жоғалтқанын мәлімдеді. Осыған байланысты актерлар (Ниа Вардалос ерекше келісімге ие болғандықтан басқа) студияны пайданың өз үлесін беру үшін сотқа берді. Фильмнің түпкілікті продюсерлері 2007 жылы Голливуд есептеуі салдарынан Gold Circle Films компаниясын сотқа берді, себебі студия фильмді жасауға 6 миллион доллардан аз қаржы жұмсап, прокаттан 350 миллион доллардан астам табыс тапқан, бірақ 20 миллион долларлық залал шеккенін мәлімдеді. "Жүзіктердің иесі" (2001–2003) фильмінің режиссері Питер Джексон және оның WingNut Films студиясы 2007 жылы New Line Cinema компаниясына қарсы сотқа шағымданып, аудит жүргізді. Джексон бұл "белгілі бір есептеу тәжірибелеріне" қатысты екенін айтты. Жауап ретінде New Line компаниясы "Хоббит" фильміне құқықтардың мерзімді екенін және Джексон сот мәселесі шешілгенге дейін олармен жұмыс істемейтін болғандықтан, ол күткендей "Хоббит" фильмін түсіруге шақырылмағанын мәлімдеді. Он бес актер New Line Cinema компаниясын сотқа беріп, фильммен байланысты сатылған тауарлардан түскен табыстың 5% құрайтын үлесін ешқашан алмағанын мәлімдеді. Сол сияқты, Толкин қоры New Line компаниясын сотқа беріп, олардың келісімшарты бойынша 6 миллиард долларлық табыстың 7,5% құрайтын үлесіне құқылы екенін мәлімдеді. New Line компаниясының есептеріне сәйкес, трилогия "өте үлкен залалға" ұшырап, ешқандай пайда әкелмеді. Майкл Мур 2011 жылғы ақпанда Miramax Films компаниясының Боб және Харви Вайнштейндерін "Fahrenheit 9/11" (2004) фильмінен күтілген пайдадан айыру үшін шығармашылық есептеуді пайдаланғаны үшін сотқа берді. Ақырында Мур Вайнштейндермен келісімге келді және 2012 жылы сот ісі тоқтатылды. 2005 жылғы "Сахара" фильмі 160 миллион долларлық бюджетке қарсы 119 миллион доллар жинады, нәтижесінде Paramount Pictures компаниясы 105 миллион долларлық залал шекті. Алайда Голливуд есептеуінің арқасында залал 78,3 миллион доллар деп есептелді.

Gone in 60 Seconds (2000) grossed $240 million at the box office, but The Walt Disney Company declared a $212 million loss, primarily through Hollywood accounting as explained on NPR. The real figure is likely closer to $90 million. Stan Lee, co creator of the character Spider Man, had a contract awarding him 10% of the net profits of anything based on his characters. The film Spider Man (2002) made more than $800 million in revenue, but the producers claim that it did not make any profit as defined in Lee's contract, and Lee received nothing. In 2002 he filed a lawsuit against Marvel Comics. The case was settled in January 2005, with Marvel paying $10 million to "finance past and future payments claimed by Mr. Lee". The 2002 film My Big Fat Greek Wedding was considered hugely successful for an independent film, yet according to the studio, the film lost money. Accordingly, the cast (with the exception of Nia Vardalos who had a separate deal) sued the studio for their part of the profits. The original producers of the film sued Gold Circle Films in 2007 due to Hollywood accounting practices because the studio has claimed the film, which cost less than $6 million to make and made over $350 million at the box office, lost $20 million. Peter Jackson, director of The Lord of the Rings (2001–2003), and his studio WingNut Films, brought a lawsuit in 2007 against New Line Cinema after an audit. Jackson stated this is regarding "certain accounting practices". In response, New Line stated that their rights to a film of The Hobbit were time limited, and since Jackson would not work with them again until the suit was settled, he would not be asked to direct The Hobbit, as had been anticipated. Fifteen actors sued New Line Cinema, claiming that they have never received their 5% of revenue from merchandise sold in relation to the movie, which contained their likenesses. Similarly, the Tolkien estate sued New Line, claiming that their contract entitled them to 7.5% of the gross receipts of the $6 billion hit. According to New Line's accounts, the trilogy made "horrendous losses" and no profit at all. Michael Moore sued Bob and Harvey Weinstein, of Miramax Films, in February 2011, claiming that they had used creative accounting to deprive him of his share of profits for the film Fahrenheit 9/11 (2004). Eventually, Moore reached a settlement with the Weinsteins and the lawsuit was dropped in 2012. The 2005 film Sahara grossed $119 million against a production budget of $160 million, resulting in a $105 million loss for Paramount Pictures. However, due to Hollywood accounting tactics, the loss was only reported as $78.3 million.

2010 жылдар

Warner Bros. компаниясының түбіртегі 2010 жылы интернетке тарап, «Гарри Поттер және Феникс ордені» (2007) фильмі 1 миллиард долларға жуық табыс тапқаннан кейін қағаз жүзінде 167 миллион долларлық зиянға ұшырағанын көрсетті. Бұл, әсіресе, инфляцияны ескермегенде, «Сиқырлы әлем» фильмдер сериясының барлық уақыттағы ең табысты фильмдердің бірі екенін ескерсек, таңғажайып. «Гарри Поттер» ісі бойынша Голливуд есептеуіне екі жыл ішінде 400 миллион долларлық бюджетке 60 миллион долларлық пайыздық төлем енгізілді – бұл өнеркәсіптік стандарттан әлдеқайда жоғары пайыздық мөлшерлеме, сондай-ақ Warner Bros. еншілес компаниялары мен серіктес компанияларына төленген жоғары тарату және жарнамалық төлемдер кірді. «Уолт Дисней» компаниясы 2010 жылы «Кім миллионер болғысы келеді?» (1999–2007) лицензиялық франшизасы бойынша пайданы жасыру үшін қолданған есептеу амалдары үшін Celador компаниясына 270 миллион долларлық сот төлемі төледі: «ABC желісі BVT және Disney-ге тиесілі Valleycrest өндіріс компаниясына төлеуі керек ақыны жасанды түрде төмендетті, бұл өз кезегінде Celador-дың кіріс үлесін азайтты. Сондай-ақ, тауарлық өнімдерден түскен кіріс жоғалғаны туралы да мәлімдеме жасалды». Дон Джонсон 2010 жылы «Нэш Бриджес» (1996–2001) шоуының пайдасын жоюға тырысқан Rysher Entertainment компаниясына қарсы сот ісін жеңіп алды; ол Джонсонның 50% үлесін нөлге дейін төмендетпек болған. Қазылар алқасы Джонсонға 23,2 миллион долларлық өтемақы төледі. 21st Century Fox компаниясы «Bones» (2005–2017) драмасының продюсерлері мен актерларын алдау үшін Голливуд есептеу амалдарын пайдаланғаны үшін кінәлі деп танылды және 2019 жылы жарияланған арбитраждық шешім бойынша жоғалған пайдадан 179 миллион доллар төлеуге міндеттелді. Кейіннен Fox Лос-Анджелес округінің Жоғарғы сотында 128 миллион долларлық айыппұл төлеміне қарсылық білдірді, бірақ арбитр тағайындаған 51 миллион долларлық нақты зиянды өтеуді төлейтінін мәлімдеді. 2019 жылдың қыркүйегінде сот ісі құпия шарттармен аяқталды. 55 миллион долларлық бюджетке қарсы 911 миллион доллар жинаған 20th Century Fox компаниясы 2018 жылғы Фредди Меркьюри туралы «Богемиялық рапсодия» фильмін 51 миллион долларлық зиян ретінде көрсетті. 26 миллион долларлық бюджетке қарсы 153 миллион доллар жинаған 2019 жылғы «Yesterday» романтикалық комедиясы Universal Pictures есептеріне сәйкес, 87,8 миллион долларлық зиянға ұшырады.

A Warner Bros. receipt was leaked online in 2010, showing that the hugely successful movie Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007) ended up with a $167 million loss on paper after grossing nearly $1 billion. This is especially egregious given that, without inflation adjustment, the Wizarding World film series is one of the highest grossing film series of all time both domestically and internationally. The Hollywood accounting in the Harry Potter case included a $60 million interest charge on a $400 million budget over two years – an interest rate far higher than industry standard – as well as high distribution and advertising fees paid out to Warner Bros. subsidiaries and sister companies. The Walt Disney Company lost a $270 million lawsuit in 2010 to Celador over accounting tricks used to mask profits on the Who Wants to Be a Millionaire (1999–2007) licensed franchise in the United States: "ABC artificially deflated fees the network should have paid the production company BVT and Disney owned Valleycrest, which in turn decreased Celador's share of revenue. Loss of merchandising revenue was also claimed." Don Johnson won a lawsuit in 2010 against Rysher Entertainment which had attempted to wipe profits for the show Nash Bridges (1996–2001) off the books to reduce Johnson's 50% backend stake to zero; the jury awarded Johnson $23.2 million in damages. 21st Century Fox was found guilty of using Hollywood accounting practices to defraud the producers and stars of the procedural drama Bones (2005–2017) and ordered to pay $179 million in missing profits, with the arbitration ruling made public in 2019. Fox subsequently contested the $128 million punitive damages component in Los Angeles County Superior Court, whereas it declared it would pay the $51 million in actual damages awarded by the arbitrator. In September 2019, the lawsuit was settled on confidential terms. Despite grossing $911 million against its $55 million budget, 20th Century Fox wrote down the 2018 Freddie Mercury biopic Bohemian Rhapsody as a $51 million loss. Despite grossing $153 million against a $26 million budget, the 2019 romantic comedy Yesterday reportedly lost $87.8 million, according to Universal Pictures accounting sheets.

2020 жылдар

2021 жылдың шілдесінде әзірлеуші және атқарушы продюсер Фрэнк Дарабонт пен Creative Artists Agency компаниясы AMC Networks компаниясына қарсы "The Walking Dead" телесериалынан түскен пайдаға қатысты сот ісі 200 миллион долларға және болашақ кірістердің белгілі бір бөлігін бөлісу шартымен аяқталды. Арыз берушілер AMC Networks кабельді телеарнасының AMC Studios-қа "төлеген" есептелген төлемдерін, AMC Networks-тің екі еншілес компаниясы екенін ескере отырып, нарықтық құннан әлдеқайда төмен деңгейде белгілеп, осылайша пайданы бөлісу келісімдері бойынша оларға тиіс төлемдерді заңсыз түрде қысқартты деп шағымданып келді.