Кіріспе

Нью-Джерси штатындағы мемлекеттік тас жол 158 (сондай-ақ, Орталық көше көпірі деп аталады) – АҚШ-та орналасқан Ньюарк және Харрисон қалаларындағы, Эссекс және Гудзон округтеріндегі қысқа мемлекеттік тас жол. Орталық көше көпірі алғаш рет 1834 жылы бір деңгейлі теміржол көпірі ретінде салынған. Алайда, 1911 жылы, шамамен сегіз онжылдықтан кейін, жылдам транзит үшін екінші, жоғарғы деңгей салынды. 1937 жылы Хадсон және Манхэттен темір жолы, қазір Порт Авторитеті Транс-Хадсон желісінің бөлігі, Нью-Джерси тас жолы 21 бойындағы теміржол жолдарына қайта бағытталды. Осы мақсатта көпірдің жоғарғы деңгейі қолданыстан шығарылып, кейін жолға айналдырылды. Ньюарктағы батыс жағында ол Парк-плейстің оңтүстігінде, Орталық көшеден басталатын. Бағыт шығысқа қарай жүргізіліп, 21-ші тас жол мен Пасаик өзенін кесіп өтіп, Харрисон қаласына кіргенде Нью-Джерси теміржол даңғылының солтүстігіндегі Екінші көшеде аяқталды. Соңында жоғарғы деңгейдегі жол Нью-Джерси мемлекеттік автомобиль жолдары департаментімен 25AD бағыты деп белгіленді. Жақында тағайындалған 25А мемлекеттік тас жолының бір бөлігі ретінде, департамент жолды тас жолға жақындығына байланысты қосымша бағыт ретінде белгіледі. 25А тас жолы кейіннен Нью-Джерсидің 58-ші тас жолы болып, қазір 280-ші мемлекетаралық тас жолының бір бөлігін құрайды. Бұл белгілеу 1953 жылғы 1 қаңтардағы Нью-Джерси штатының тас жолдарының қайта нөмірленуіне дейін, яғни 1953 жылға дейін сақталды, содан кейін ол Нью-Джерсидің 158-ші тас жолы болып өзгертілді. 158-ші тас жол Нью-Джерси штатының картасында 1960 жылға дейін көрсетілген, содан кейін ол қоғамдық тас жол ретінде карталардан жоғалып кетті. 1960 жылдан кейін 158-ші тас жол карталарда пайда болмады, ал көпір шамамен 1979 жылы бұзылды.

Маршрут сипаттамасы

158-ші жол Ньюарк қаласындағы Парк-плейс пен Центр-стрит (Аудандық 508-ші жол) қиылысынан басталды. Маршрут биіктікке көтеріліп, 21-ші Нью-Джерси тас жолынан (Маккарттер тас жолы) өткенше Парк-плейске параллель жүрді. Тас жол шығысқа қарай жалғасып, 21-ші тас жол мен өзен арасындағы соңғы учаскені кесіп өтіп, айналмалы көпірге бет алды. 158-ші жол Харрисонға екі жолақты көпір ретінде өтті. Маршрут Нью-Джерси теміржол даңғылының солтүстігіндегі жерге дейін жалғасты, онда ол Бірінші көше бойымен солтүстікке бұрылды. 158-ші жол шығысқа қарай Ессекс көшесіне бұрылып, жол екінші көшеде аяқталды, сонымен қатар маршруттың атауы да сол жерде тоқталды.

Темір жол көпірі

Неварк қаласындағы Центр-стрит көпірінің төменгі деңгейі алғаш рет Нью-Джерси темір жолы үшін салынған, кейіннен ол Пенсильвания темір жолының бөлігі болды. 1834 жылдың 15 қыркүйегінде көпірдің бір деңгейі пойыздар үшін ашылды. Көпірдің айналасындағы тікелей жол 1870 жылы салынды, ал ескі жол Нью-Джерси темір жолының Орталық көшелік тармағына айналды. 1904 жылы ол негізгі желіден оңтүстікке қарай бұрылып, желіден бөлінді. 1901 жылдың 1 наурызында сағат 10:23-те Пенсильвания темір жолының пойзы көпірдегі артқы вагондарын жолдан шығарды. Жолдан шыққан кезде артқы вагондар 100 метрге дейін сүйреліп кетті. Пойыз, локомотив пен бес вагондан тұратын, Орталық көше станциясынан шыққанда жолдан шықты. Көпірде сол кезде қоршау рельстері болған жоқ, рельстер көпірден шығып тұрды. Вагондар ажыратылды, ал жолаушылар Джерси-Ситиге жол тартты. Вагондардың рельстерден секіріп кету себебі белгісіз болды. 1901 жылдың шілдесінде Нью-Джерси және Нью-Йорк штаттары АҚШ Конгресіне бірнеше жергілікті көпірлерді жақсарту туралы ұсыныс енгізді. Ұсыныста көпірдің астындағы Пасаик өзені арнасын тереңдету және күтіп ұстауға 45 000 доллар (1901 жылғы АҚШ доллары) жұмсау сұралды. Құрылыс кезінде болған апаттан "құмқұрттар" деп аталатын он жұмысшы қаза тапты. 1911 жылдың 2 сәуірінде, ұсынылған жақсартулардан шамамен он жыл өткен соң, Ньюаркта Гудзон және Манхэттен темір жолы бойында жаңа жоғары жылдамдықты желі құрылысы басталды. Ол сол жылдың жазының соңына дейін аяқталуы жоспарланған, бұл Нью-Йорк қаласына қатынайтын жолаушыларға көмектесуге арналған. Сол ұсыныста Нью-Джерси штаты қаладағы метрополитен желісіне рұқсат беруді сұрады. Ол кезде көпір болаттан жасалған, бетон еден және асфальт жабынымен жабдықталған. Жоғарғы деңгейде 5 метрлік қашықтық болуы керек еді, ал ортасында 70 метрлік ашылмалы көпір орналасқан. Жоғарғы деңгей жаңа жолаушылар желісі үшін, ал төменгі деңгей Пенсильвания темір жолының жүк желісі үшін пайдаланылатын болды. Жаңа жоғары жылдамдықты желі және екі қабатты Центр-стрит көпірі 1911 жылдың 18 қарашасында аяқталды. Сол күні соңғы рельс орнатылып, сол бағыттағы 86 пойыздың әрқайсы жүре алуына мүмкіндік берді. Ашылмалы көпір төменгі деңгеймен жүк пойыздары үшін ғана пайдаланылатын. Жоспарланғандай, жоғарғы деңгей желіге берілді. 1911 жылдың 25 қарашасында көпір қайтадан екі деңгейлі көпір ретінде ашылды, H&M желісімен Парк-Плейсқа қосылды. 1937 жылдың 27 маусымында Ньюарк қаласы және Хадсон және Эссекс округтері Хадсон мен Манхэттен темір жолын (қазіргі Порт Авторитеті Транс-Хадсон) 1927 жылы тағайындалған 21-ші бағытқа параллель жатқан жолдарға көшіруді ұсынғаннан кейін, көпірдің жоғарғы деңгейін автомобиль жолына айналдыру туралы ұсыныс жасады.

Жол көпірі

Кейіннен Орталық көше көпірі мемлекеттік автомобиль жолы жүйесіне енгізіліп, мемлекеттік трасса ретінде белгіленді. Жаңа Джерси штатының автомобиль жолдары департаменті жақында 25А трассасын тағайындады, ол кейін 58-ші трассаға, ал одан кейін көпірге жақын жерде 280-ші мемлекетаралық трассаға айналды. Бірнеше жыл өткен соң, мемлекеттік автомобиль жолдары департаменті көпірдің жоғарғы жағының бағытын 25А трассасының қосымша тармағы – Нью-Джерси штатының 25А D трассасы деп белгіледі. Бұл тағайындамаға қарамастан, 25А D мемлекеттік трассасы немесе оның негізгі трассаларымен байланыспады. Дегенмен, 25А трассасынан өзгеше, 25А D трассасы штат заңдарында тіркелмеді. Бұл трасса 1953 жылдың 1 қаңтарына дейін, штат магистральдар департаменті Жаңа Джерсидегі мемлекеттік трассаларды екінші рет қайта нөмірлегенге дейін, 21-ші трасса және Ньюарк қаласындағы Орталық көшесінен Харрисон қаласындағы Екінші көшесіне дейін көпір бойында сақталды. 158-ші трасса 1960 жылға дейін Орталық көше көпірінің бойындағы қоғамдық қолданыстағы трасса ретінде карталарда көрсетілді, содан кейін карталардан жоғалып кетті. 158-ші трассаның ресми түрде тоқтатылған күні әлі белгісіз, бірақ Орталық көшедегі көпір шамамен 1979 жылы бұзылды.