Кіріспе
Физик, американдық бизнесмен, колледж президенті, канадалық актер Уолтер Юджин Масси (5 сәуір 1938 жылы туған) – американдық педагог, физик және басшы. Чикаго өнер институтының (SAIC) және Морехаус колледжінің бұрынғы президенті, ол Гигант Магеллан телескобының құрылысын қадағалайтын кеңестің төрағасы және Чикаго қалалық колледждерінің қамқорлық кеңесінің төрағасы болып қызмет етеді. Мансабында Масси Ұлттық ғылым қорының басшысы, Аргонн ұлттық зертханасының директоры және Bank of America банкінің төрағасы болды. Одан бөлек, Калифорния университетінде, Чикаго университетінде, Браун университетінде және Иллинойс университетінде профессорлық және әкімшілік қызметтер атқарды. Миссисипи штатының Хаттисбург қаласында туып, Jim Crow дәуірінде өскен Масси жас кезінде математикаға қызығушылық танытты. Морехаус тарихи қара колледжін (HBCU) бітіргеннен кейін, ол 1960 жылдары Вашингтон университетінде (Сент-Луис) физика ғылымдарының докторы (PhD) дәрежесін алды. Содан кейін ANL-де аспирантурадан кейінгі зерттеулермен айналысып, Иллинойс университетінің физика факультетіне қосылды, онда афроамерикандық студенттер азаматтық құқықтар үшін күресте оның қолдауын іздеді. Масси Браун университетінде физика профессоры болып жұмыс істегенде зерттеу және қоғамдық белсенділік арасында дұрыс тепе-теңдік табуға бейімделді, ал кейін 1970 жылдардың соңында ANL-ге қайта шақырылды. Калифорния университетінің проректоры болғаннан кейін, Морехаус оны HBCU ретіндегі миссиясын жетектеуге шақырғанда, ол оралды. Морехауздан зейнеткерлікке шыққаннан кейін және Чикагоға оралғаннан кейін, ол Өнер институтының мектебін басқаруға шақырылды. Ол көптеген корпоративтік және білім беру мекемелерінің кеңестеріне мүше болып кірді және корпоративтік қайта құрылымдау кезінде Bank of America кеңесіне төрағалық етуі сұралды. Чикаго университетінің кеңес отырысында болғанда, ол Гигант Магеллан телескобы жобасын жүзеге асыруға тартылды. Масси – Америка ғылымды дамыту қауымдастығының (AAAS) президенті және Тәуелсіз өнер және дизайн колледждері қауымдастығының (AICAD) төрағасы қызметін атқарған жалғыз адам. Сонымен қатар, Масси Чикаго тарихи қоғамынан ғылым және технология саласындағы Энрико Ферми сыйлығын және Иллинойс гуманитарлық ғылымдарынан қоғамдық гуманитарлық сыйлықты алған жалғыз адам. Ол Америка философиялық қоғамының және Америка өнер және ғылым академиясының сайланған мүшесі.
the Canadian actor
Walter Eugene Massey (born April 5, 1938) is an American educator, physicist, and executive. President Emeritus of the School of the Art Institute of Chicago (SAIC) and of Morehouse College, he is chairman of the board overseeing construction of the Giant Magellan Telescope, and serves as trustee chair of the City Colleges of Chicago. During his career, Massey has served as head of the National Science Foundation, director of Argonne National Laboratory (ANL), and chairman of Bank of America. He has also served in professorial and administrative posts at the University of California, University of Chicago, Brown University, and the University of Illinois. Born in Hattiesburg, Mississippi and raised in the Jim Crow era South, Massey became fascinated by mathematics as a youth. After attending Morehouse, an historically black college (HBCU), he pursued advanced study in physics earning his PhD from Washington University in St. Louis in the 1960s. He went on to post graduate research at ANL and joined the physics faculty at the University of Illinois, where African American students sought his support in the struggle for civil rights. Massey decided to seek a better balance between research and activism as a physics professor at Brown University and was then invited back to head ANL in the late 1970s. While he rose to become provost at the University of California, he decided to move when Morehouse asked him to come back and lead it in its mission as an HBCU. Following his retirement from Morehouse, and return to Chicago, he was called on to head the Art Institute's school. He has served on multiple corporate and educational institution boards, and was asked to chair the board of Bank of America through a corporate transition. While attending a board meeting for the University of Chicago, he was recruited to take on the Giant Magellan Telescope project. Massey is the only individual to have served as both President of the American Association for the Advancement of Science (AAAS) and as Chair of the Association of Independent Colleges of Art and Design (AICAD). Additionally, Massey is the only individual to have received both the Enrico Fermi Award for Science and Technology from the Chicago Historical Society and the Public Humanities Award from Illinois Humanities. He is an elected member of both the American Philosophical Society and the American Academy of Arts and Sciences.
Ерте өмір және білім
1938 жылғы 5 сәуірде Миссисипи штатының Хаттисбург қаласында дүниеге келген Масси бала кезінен математикаға қабілетті болды. Орта мектептің ортасындағы оқу жетістіктері оған Атланта, Джорджиядағы Морехаус колледжіне Ford Foundation стипендиясын алуға мүмкіндік берді. Сонда ол теориялық физиканы оқуға кірісті, оны таңдауының бір себебі 1940-1950 жылдардағы бөлінген Оңтүстікте жас кезінде көрген кемсітушіліктен жоғары көтерілу мүмкіндігі болды. Масси 1958 жылы ғылым бакалавры дәрежесін алды. Массидің академиялық өмірінде ұстаздар маңызды рөл атқарды. Морехауста бағытты таппағандықтан, ол ерлерге арналған дәстүрлі қара колледжінде ақ физика оқытушысы Сабинус Х. Кристенсеннің жетекшілігін алды. Кристенсеннің жетекшілігі мен қолдауы Массиге физика және математика бойынша бакалавр дәрежесін алуға көмектесті. Кейіннен ол Миссури штатының Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінде докторантурада Юджин Финбергтің жетекшілігімен физиканы оқуын жалғастырды. Докторлық диссертациясын аяқтаған кезде, Масси 1966 жылы Чикаго университеті АҚШ Энергетика департаменті үшін жұмыс істейтін Аргонн ұлттық зертханасының ғылыми қызметкері болып жұмысқа орналасты. Аргонндағы Массидің жұмысы сұйықтықтар мен қатты денелердің көп денелер теориясын зерттеуге бағытталған, ол әртүрлі күйдегі өзара әрекеттесетін бөлшектердің жүйелерінің қасиеттерін түсіндіруге тырысады. Ол сонымен қатар өзінің зерттеулерін жалғастырып, сұйық және қатты гелийге қатысты байланысты негізгі функцияларды қолданды. Екі жылдан кейін Масси Иллинойс университетінде ассистент профессорлық қызметке қабылданды.
Академиялық және ерте адвокаттық
Өзінің зерттеулерін жалғастыра отырып, Массидің Иллинойс университетіндегі қызметі нәсілдік және әлеуметтік теңдікке қол жеткізуге, сондай-ақ ғылым мен технология білімін жақсартуға деген міндеттемесімен ерекшеленді. Оның кампустағы алғашқы түні университеттегі нәсілдік кемсітушілікке қарсы наразылық білдірген 264 қара түсті студент қамауға алынды. Бұл оқиға оны Қара студенттер қауымдастығының кеңесшісі және Қара профессорлық-оқытушылар және қызметкерлер қауымдастығының бірінші төрағасы болуға итермеледі. Оқыту барысында Масси өзінің көптеген қара түсті студенттерінің колледж деңгейінде сәтті болулары үшін қажетті математика және ғылымдар бойынша дайындықтарының жеткіліксіз екенін байқады. Бұл оның жоғары мектептердегі ғылым оқытуын жақсартуға деген қызығушылығы мен міндеттемесіне әкелді. 1970 жылы Масси Браун университетінде доцент лауазымын алды, ол оны қабылдады және жақын арада өзінің ең маңызды академиялық зерттеулерін аяқтады, Хэмфри Мариспен бірлесіп суперсұйық гелийдегі дыбыс толқындарының өзгеруін зерттеді. 1975 жылы ол толық профессор және колледж деканы болып тағайындалды. Браун университетінде Масси ғылымдағы әртүрлілікті қолдауға бағытталған жұмыстарын жалғастырды, «Қалалық мектептердің ғылым мұғалімдері» (INCTOS) бағдарламасын жасады және басқарды, оның аясында Браун университетінің ғылым пәнінің мұғалімі болуға дайындалып жатқан студенттері қалалық орта мектептердегі ғылым сабақтарында тәлімгерлік пен оқытушылық қызметін атқарды. Бұл бағдарламаның нәтижелері Массиге 1975 жылы Америка физика мұғалімдері қауымдастығының ерекше қызметі үшін құрметті марапатын әкелді. 1979 жылы Браун университетіндегі зерттеуші және әкімші ретінде Массидің көрсеткен жетістіктері оның Аргонн ұлттық зертханасына, бұл жолы директоры ретінде қайта оралуына және Чикаго университетінде физика профессоры болып тағайындалуына әкелді.
Аргон ұлттық зертханасы
Аргонн ұлттық зертханасында Масси 250 миллион доллардан астам жылдық бюджетті және шамамен төрт мың қызметкерді басқаруға келді. Бірақ ол сонымен қатар беймәлім қоғамдық имиджді де қабылдады. Ол кезде ұлттық зертханаларға күдікпен қарасты: олардың жұмысы өнеркәсіпке жеткізілмеді. Сыртқы әлемде зертханалардың нақты міндеттері болмады, ал ішкі әлемде ғалымдар мен техниктердің көтеріңкі рухы төмен еді. Осы мәселелерді шешу үшін Масси 1980-ші жылдардың басында зертхана басқаруын қайта ұйымдастырды, президент Джордж Буштің ғылым және технология жөніндегі кеңесшісі Д. Аллен Бромлидің ғалымдар арасында "қатысу демократиясы" деп атаған жүйені енгізді. Сонымен қатар, Масси сыртқы байланыстардың жетіспеуіне жауап ретінде Аргонн ұлттық зертханасы – Чикаго университеті даму корпорациясын (ARCH) құруға көмектесті, бұл зертханада жасалған технологияларды өнеркәсіпке және нарыққа жылдам жеткізуге мүмкіндік берген ұйым. Аргоннда Масси бастаған басқа да жобаларға, күрт кесімдер жасалған кезде ядролық энергетика бағдарламаларын қолдау, зертханадағы ірі ғылыми-зерттеу объектілерін қаржыландыруға көмектесу және басшылық ету, соның ішінде интенсивті импульсті нейтрондық көз (IPNS), Эксперименталды селекциялық реактор II (EBR II) және Күшті фотондар көзіне (APS) бастапқы қаржыландыру кірді. Аргонн мен Чикаго университетінде жұмыс істеген кезеңде Масси ғылым білімін және оның маңыздылығын насихаттаумен айналысты. 1982 жылы ол Чикаго қаласының жоғары технологияларды дамыту жөніндегі комиссиясын басқарды және Чикаго жоғары технологиялар қауымдастығының негізін қалаушы төрағасы болды. Ол сондай-ақ Иллинойс штатының ғылым және технология жөніндегі комиссиясында мүше болып қызмет етті және екі білім беру саласында белсенділік танытты, Иллинойс математика және ғылым академиясын ұйымдастыруға көмектесті, ол елдегі ғылым мен математика біліміне арналған алғашқы пансиондық мектептердің бірі болды, сондай-ақ Математика және ғылым мұғалімдері академиясының мүшесі ретінде Чикагоның 17 мыңға жуық мемлекеттік мектеп мұғалімдерін оқытты.
Ұлттық ғылым қоры
1989 жылы Масси Америка ғылымды дамыту қауымдастығының президенті болды. Массидің ғылыми қауымдастық, АҚШ үкіметі және жекеменшік сектор арасында өнімді қарым-қатынас орнатуға жасаған күш-жігері 1990 жылы президент Джордж Буш әкімшілігі кезінде Ұлттық ғылым қорының (NSF) директоры болып тағайындалуымен жемісті аяқталды. Ол сондай-ақ фундаментальды зерттеулерді және ғылым білімін қолдаушы болып қала берді, университеттердегі зерттеу орталықтарына және жеке тұлғаларға гранттар беруге, сондай-ақ мектепке дейінгі ғылым білімін жаңартуға, әсіресе ғылым саласында мансапқа көбірек әйелдер мен ұлттық азшылықтарды тартуға баса назар аударды. 2016 жылдың ақпан айында кеңейтілген Лазерлік интерферометрлік гравитациялық толқын обсерваториясының (LIGO) ғалымдары алғаш рет гравитациялық толқындарды тіркегенін хабарлады, бұл Альберт Эйнштейннің 1915 жылғы жалпы салыстырмалылық теориясын растады. Қазіргі NSF директоры доктор Франс Кордова жобаға мақұлдау мен қаржыландыру алудағы Массидің шамамен 25 жыл бұрынғы рөлін атап өтті. Масси LIGO ғалымы Кип Торннан физика саласындағы Нобель сыйлығының табыс ету рәсіміне шақыру алды.
Басқа да ішкі және халықаралық ғылым саясаты
Аргонн мен Чикаго университетіндегі қызметімен қатар, 1987 жылы Масси бірнеше жыл бойы кеңес мүшесі болғаннан кейін Америка ғылымды дамыту қауымдастығының (AAAS) президенті болып тағайындалды. Президент ретінде ол 140 000-нан астам мүшесі мен 285 ғылыми қоғамды біріктіретін ұйымға жетекшілік етті. Осы лауазымда Масси – бұл қызметке тағайындалған алғашқы афроамерикалық – ғылым білімінің ұлттық деңгейдегі мәселелеріне назар аударды. Массидің басшылығымен AAAS K-12 сыныптарындағы ғылым білімін жақсартуды мақсат етті, осы үшін негізгі ғылыми ұғымдарға баса назар аударатын оқу бағдарламаларын құруға бағытталған 2061 жобасын демеушілік етті. Осы арқылы Масси мен AAAS 1980-ші жылдардың ортасынан бастап АҚШ-тың әлемдік нарықтағы экономикалық бәсекеге қабілеттілігін жоғалту мәселесін шешуге және сол кезде әлемді мазалаған денсаулық сақтау және экологиялық дағдарыстарға елді тиімді дайындауға үміттенді. Жалпы, AAAS-тағы Массидің мақсаты – ғылым мен технологияға тарихи түрде тек соғыс кезінде ғана назар аударылатын ұлттық диалогқа өзгеріс енгізу болды. AAAS-тағы тәжірибесімен қатар, Масси көптеген маңызды ғылыми ұйымдардың, қоғамдардың және комиссиялардың мүшесі немесе төрағасы ретінде де қатысты. Ол Америка физика қоғамының вице-президенті, Энергетика министрлігінің консультативтік кеңесінің (SEAB) төрағасы, және екі президенттік әкімшілік кезеңінде ғылым және технология жөніндегі президенттік кеңестің (PCAST) мүшесі болды. Масси сондай-ақ Ұлттық ғылым кеңесінің мүшесі, Вудс-Холл океанографиялық институты мен Теңіз биологиялық зертханасының қамқорлар кеңесінде қызмет етті. Массидің ғылыми қауымдастыққа қызметі елдің ішкі шекарасын ғана емес, бүкіл әлемді қамтиды. Ол Ұлттық ғылым қорының халықаралық бағдарламалар жөніндегі консультативтік комитетіне мүше болды, Гонконг ғылым және технология университетінің президенттік кеңесінде қызмет етті, Кеңес ғылым академиясы мен AAAS арасындағы ынтымақтастық бағдарламаларын жоспарлау жөніндегі жұмысты ұйымдастырды, Сахарадан оңтүстікке қарай Африкадағы ғылыми және техникалық инфрақұрылымды нығайту жөніндегі AAAS жобасын басқарды, сондай-ақ Сахарадан оңтүстікке қарай Африкадағы ғылыми зерттеулер мен ғылым білімін дамытуға бағытталған Африка ғылым академиясының негізін қалаушылардың бірі болды. Масси сонымен қатар қара нәсілді физиктердің кәсіби дамуын ынталандыру және физика саласына афроамерикандықтардың келуін көбейту үшін құрылған Ұлттық қара нәсілді физиктер қоғамының негізін қалаушы төрағасы, сондай-ақ қара нәсілді физика аспиранттары қоғамын құруға кеңесші болды.
Академияға оралу
NSF-тегі қызметі аяқталғаннан кейін, 1993 жылы Масси Калифорния университеті жүйесінде академиялық істер жөніндегі проректор және вице-президент болды, бұл елдегі ең ірі және, мүмкін, ең беделді университет жүйесі. Осы қызметте ол штаттың университет жүйесінде екінші лауазымды иеленді, оның барлық тоғыз кампусының және үш ұлттық зертханасының – Лоуренс Беркли, Лоуренс Ливермор және Лос-Аламос – академиялық мәселелерін қадағалады. 1995 жылы ол өзі бітірген Морхаус колледжінің президенті болды. Морхаус колледжінің президенті ретінде Масси колледжді жаңа ғасырға жеткізетін тұжырымдама жасады, ол кампусты қайта жандандыруды, негізгі оқу бағдарламасын жаңартуды және қаржы жинау жұмыстарын күшейтуді қамтыды. Масси 2007 жылы Морхауздан зейнеткерлікке шықты. 2007 жылдан 2010 жылға дейін ол Зальцбургтегі жаһандық семинардың басқарма төрағасы болды. 2010 жылы Масси мансабының жаңа кезеңіне қадам басып, Чикаго өнер институтының уақытша президенті, кейін толыққанды президенті болды, бұл өнер және дизайн саласындағы жетекші мектеп. Ол сондай-ақ Өнер және дизайн тәуелсіз колледждер қауымдастығының төрағасы болып бір мерзім қызмет етті. 2016 жылы Масси SAIC канцлері лауазымына тағайындалды. Сол жылы ол Чилидегі Гигант Магеллан телескобын салушы ұйымның басқарма төрағасы болып тағайындалды. 2017 жылы Масси Чикаго қалалық колледждерінің қамқоршылар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды. Ол сонымен қатар азаматтық, әлеуметтік, мәдени және білім беру салаларындағы көптеген қайырымдастық ұйымдары мен қорларда қызмет етті, олардың ішінде Меллон қоры, Комонвелл қоры, МакАртур қоры, Рэнд корпорациясы, Азаматтық және адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталық, Смитсонов институты, Чикагодағы ғылым және өнеркәсіп мұражайы және тағы да басқалары бар.
Марапаттар мен құрметтер
Масси өзінің мансабында 41 құрметті диплом алған. Ол физиканы оқытуға қосқан ерекше үлесі үшін Америка физика мұғалімдері қауымдастығының «Ерен қызметі үшін» аталымын алды және сенатор Гленннің бастамасымен АҚШ-та ғылым мен математиканы оқыту әдістерін жақсарту мақсатында құрылған 21-ғасыр математика және ғылым оқыту жөніндегі ұлттық комиссияның мүшесі болды. 1987 жылы Масси Иллинойс штатының ең жоғары наградасы – Линкольн орденімен марапатталды. 1992 жылы Масси Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығын, оны сыйлық кеңесінің мүшесі және Нобель сыйлығының лауреаты Леон Ледерман табыс етті. 1999 жылы Джорджия штатының сенаты SR 113 қаулысын қабылдады, ол «Морхаус колледжінің президенті доктор Уолтер Э. Массиді тану және құттықтау» туралы болды. 2016 жылдың мамыр айында Масси Иллинойс гуманитарлық ғылымдарының қоғамдық гуманитарлық сыйлығын алды, бұл сыйлық «гуманитарлық ғылымдар арқылы өмірді өзгертуге және қоғамды нығайтуға үлес қосқан жеке тұлғалар мен ұйымдарды мойындайды». 2012 жылы ол Чикаго тарихи қоғамының ғылым және технология саласындағы Энрико Ферми сыйлығын алды. Масси Америка философиялық қоғамы мен Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды.