Кіріспе

Жаңа Кротон бөгеті (Корнелл бөгеті деп те аталады) Альфонс Фтли (1837–1903) жобалаған. Қабырғалы бөгеттің негізі 266 фут (81 м) енді және негізден жотасына дейінгі биіктігі 297 фут (91 м). Салынысы аяқталған кезде ол әлемдегі ең биік бөгет болды. Ол судың дейін сақтай алады, бұл Нью-Йорк қаласы су жүйесінің жалпы сыйымдылығының шағын бөлігін құрайды.

Өмірбаян

Бастапқы Кротон бөгеті (Ескі Кротон бөгеті) 1837 және 1842 жылдар аралығында Нью-Йорк қаласының сумен қамтамасыз етілуін жақсарту мақсатымен салынған. 1881 жылы, 15 метр биіктіктегі бөгетке күрделі жөндеу жүргізілгеннен кейін, Ескі Кротон су қоймасы Ескі Кротон су құбыры арқылы қалаға шамамен бір күндік сумен қамтамасыз ете алды. Суға қажеттілік артып келе жатқандықтан, Нью-Йорк қаласының су құбыры жөніндегі комиссиясы 1885 жылы жаңа Кротон жүйесін салуға бұйрық берді. Гидроинженер Джеймс Б. Френсис құрылысқа кеңесші ретінде шақырылды. Жоспарланған бөгет және су қоймасы мемлекеттік және жеке ғимараттар, алты зират және 400-ден астам шаруашылық бар 52 шаршы километр жерді қамтуға тиіс болды. Альфонс Фтли (1837–1903) жобалаған тас бөгеттің негізіндегі ені 81 метр, ал негізден жотасына дейінгі биіктігі 91 метрді құрайды. Салынысы аяқталған кезде ол әлемдегі ең биік бөгет болып есептелді. Су төгілетін жерге орнатылған инженерлердің тақташасында төгілетін жердің ұзындығы 305 метр, ал бөгет пен төгілетін жердің жалпы ұзындығы 667 метр деп көрсетілген. Жаңа Кротон бөгеті суды жинап, бастапқы бөгеттің 6 километр төменгі ағысында орналасқан жаңа су қоймасына құяды. Жаңа Кротон су қоймасы жаңа су құбыры арқылы Нью-Йорк қаласының солтүстік Бронксындағы Жером паркі су қоймасына бір күндік суды жеткізе алды.

Жөндеу

1975 жылы және 2005 жылы төгілген су жолындағы көпір жаңартылды. Сол жылы, Нью-Йорк қаласына 11 қыркүйекте жасалған шабуылдарға байланысты, Нью-Йорк қаласының қоршаған ортаны қорғау департаменті бөгеттің үстінен өтетін жолды тұрақты жабуды ұсынды. Жаяу жүргіншілер мен жедел жәрдем көліктеріне Жаңа Кротон бөгеті жолын пайдалануға рұқсат берілді, ал қалған барлық көліктер басқа бағытқа бұрылды. Департамент 2011 жылы Жаңа Кротон бөгетін күрделі жөндеу жобасын аяқтағаннан кейін уақытша кедергілерді тұрақты кедергілермен алмастыруды жоспарлады.

Ағынды суды шығару деректері

АҚШ Геологиялық зерттеулер агенттігі Кротон бөгетінен орташа тәуліктік су шығыны туралы деректер ұсынады. 1933 жылдан бастап тіркелген деректер бойынша Кротон бөгетіндегі ең жоғары су шығыны 1955 жылғы 16 қазанда 33 000 cfs (секундына куб фут) құрады; бұл Кони және Дайан деген екі дауылдан кейін болған.

Жолдар

Кротон шатқалы саябағы бөгеттің тікелей төменгі жағынан тамашалауға мүмкіндік береді. Ескі Кротон су құбырының бағытын шамамен ұстанған, танымал жаяу және велосипед жолы – Ескі Кротон жолының соңғы нүктесі бөгеттің негізіне жақын жерде орналасқан. Табиғат қорығы болып табылатын Театаун көлінің қорығы және Хадсон өзеніндегі Кротондағы Кротон Пойнт паркі де жақын жерде жатыр.