Кіріспе
Американдық геолог Джеймс О. Беркланд (31 шілде 1930 - 22 шілде 2016 ж.) - 1989 жылғы Лома-Приета жер сілкінісі мен 1994 жылғы Нортридж жер сілкінісін қоса алғанда, жер сілкінісін болжауға қабілетті екенін мәлімдеген және кейбір адамдар жер сілкінісіне сезімтал деген идеяны кеңінен танытқан америкалық геолог. Ол 2006 жылы шыққан танымал кітапта "Жер сілкінісін болжайтын адам" деп аталды. Кітапта "Берклендтің су тасқыны, айлар, адасқан үй жануарлары, жоғалған мысықтар мен иттер, магнит өрісінің өзгеруі сияқты теориялары 2004 жылы 26 желтоқсанда Үнді мұхитында болған үлкен жер сілкінісі мен цунамиге себеп болды" деген тарау бар. Бірақ оның әдістері мен болжамы ғылыми журналдарда жарияланбаған. Оның нәтижелері әріптестерімен таласқа түсті, басқа ғалымдар оны қиялданған және клоун деп атады.
James O. Berkland (July 31, 1930 – July 22, 2016) was an American geologist who controversially claimed to be able to predict earthquakes, including the 1989 Loma Prieta earthquake and 1994 Northridge Earthquake and who popularized the idea that some people are earthquake sensitive. He was profiled in a popular 2006 book as The Man Who Predicts Earthquakes. The book includes a chapter that notes "Many of Berkland's theories based on tides, moons, disoriented pets, lost cats and dogs, and magnetic field changes were factors in the great Indian Ocean quake tsunami disaster on December 26, 2004." but neither his methods nor his predictions have been published in any scientific journals for peer review. His results have been disputed by peers, with other scientists going so far as calling him a crank and a clown.
Мансап
Джим Беркленд Калифорния университеті, Берклиде геологияны оқыды, 1958 жылы бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін ол жоғары оқу орнын бітірген кезде АҚШ Геологиялық зерттеулер басқармасында жұмыс істеді. 1964 жылы ол АҚШ-тың қайта қалпына келтіру бюросында жұмыс істеді. Қосымша аспирантурадан кейін ол 1972-1973 жылдары Аппалачиан мемлекеттік университетінде бір жыл сабақ берді, содан кейін Калифорнияға оралып, 1973 жылдан бастап Санта-Клара округінің геологы болып жұмыс істеді.
Болжамдар
Берклендтің болжамы өзінің жаңалықтары немесе веб-сайтында жарияланды немесе түрлі сұхбаттарда немесе сөйлеуде жарияланды. Оның атақ-даңқы 1989 жылы 13 қазанда Гилрой Диспетч газетінде жарияланған сұхбатынан пайда болды. Ол 14-21 қазан аралығында Сан-Франциско шығанағының аймағында магнитудасы 3,5 пен 6,0 аралығындағы жер сілкінісі болатынын болжаған. Рома-Притада 6,9 баллдық жер сілкінісі 17 қазанда, яғни төрт күннен кейін орын алды. Беркландтың айтуынша, үкімет қызметкерлері оған бұдан былай ешқандай болжам жасамауға кеңес берді, бұқаралық үрейден қорыққандықтан, ол Санта-Клара округінің геологиясынан 1989 жылдың қазан айының соңында екі айға тоқтатылды. 2011 жылдың наурыз айында Fox News телеарнасына берген сұхбатында Беркланд 2011 жылдың 19-26 наурызы аралығында Калифорнияда қатты жер сілкінісі болатынын болжаған. Ол 18 жылдағы ең жоғары су деңгейі мен Айдың жақын жеріне байланысты жер сілкінісі 2011 жылдың 19 наурызында болады деп болжады. Мұндай жер сілкінісі болған жоқ. Ол сондай-ақ 1980 жылы 7,2 МЕГВЕГЕ Еврика жер сілкінісін он төрт сағат бұрын болжайтынын мәлімдеді, бірақ оны жазған магнитофондық жазба "қалайша-қалайша поштамен жоғалып кетті". 2010 жылдың маусымына дейін Беркланд өзінің жаңалықтары мен веб-сайтында көптеген болжамдар жасады, ол үшін ол "75 пайыздық дәлдік деңгейін" мәлімдеді.
Әдістемелік
Берклендтің жер сілкінісін болжау әдісі негізінен тектоникалық күштер тау жыныстарын құлдыраудың шетіне әкелген жерде жер сілкінісін Күн мен Айдың әсерінен пайда болған тасқын күштерінің әсерінен туындауы мүмкін деген ойға негізделген, әсіресе олар ең үлкен болған кезде (яғни орбиталық сизигия нүктелерінде, жаңа Ай мен толық Айға сәйкес). Бұл мүмкін болып көрінсе де, мұндай әсерді анықтау үшін жасалған әрекеттер, мүмкін, әртүрлі факторлар дұрыс ескерілмегендіктен, жалпы алғанда, екіжақты болды. Сан-Франциско шығанағындағы жер сілкіністерін бағалау (USGS 1980 жылы Берклендтің өтініші бойынша) Берклендтің "сейсмикалық терезелері" кезінде жер сілкіністерінің аз екенін көрсетті. Бұл кемшілік статистикалық тұрғыдан маңызды емес деп саналса да, жалпы қорытынды "сейсмикалық терезе теориясы жер сілкінісін болжаудың сенімді әдісі ретінде сәтсіз" болды. 2004 жылы жүргізілген зерттеуде сейсмикалық терезелерде он жылдық кезеңде күтілгеннен сәл көп M > 7.0 жер сілкінісі байқалды, бірақ бұл ұзақ мерзімде теңестірілді, ал жалпы сизигиялық ескертулердің болжау мәні жоқ деп табылды.
Болжамдар
Беркланд болжау әдісінің жалғыз шынайы сынағы оның қаншалықты жақсы жұмыс істейтіні екенін айтты және осыған байланысты ол "75 пайыздық дәлдік деңгейін" мәлімдейді. Алайда Берклендтің "терезелері" соншалықты үлкен, тіпті кездейсоқ болған жер сілкіністерінің төрттен үш бөлігін, сизигияға қарамастан, толығымен қамтиды. Мысалы, 28 күндік ай циклында оның әрқайсысы сегіз күндік екі терезесі бар, сонымен қатар алты жартылай несие күні бар, осылайша 28 күннің 22-ін қамтиды. (Бұл Чарльз Рихтердің "әр жер сілкінісі күн мен түн теңелуінен кейін 3 ай ішінде болады" деген мәлімдемесін еске салады.) Басқа құжатталмаған факторларды кездейсоқ қосу нәтижелерді бағалауды мүмкін емес етеді. Бір талдау оның нәтижелерін тұрақты түрде бағалауға тырысты, статистикалық мәнін таппады және "Беркленд шын мәнінде жер сілкінісін болжамайды" деген қорытындыға келді. Берклендтің "дәлдігі" де толық емес. Кез-келген болжау әдісінің қоғамдық құндылығы оның табыстылығына ғана емес (жетістікке жеткен жалпы болжаулардың үлесі), сонымен қатар жалған дабылдың үлесіне (жалған болжамдардың үлесі) және соққы мөлшеріне (жетістікке жеткен барлық оқиғалардың үлесі) немесе оның керісінше, жоғалған жер сілкіністерінің санына байланысты. Бұл болжауларды Беркленд құжаттамаған барлық болжауларды білмей анықтауға болмайды.