Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Mairéad Ní Mhaonaigh (1959 жылғы 26 шілдеде туған) – ирландтық скрипкашы және 1987 жылы күйеуі Фрэнки Кеннедимен бірге құрған ирланд халық музыкасы тобы Altan-ның жетекші вокалисі. Ни Маонай Донегал скрипка дәстүрінің көрнекті өкілі ретінде танымал, сонымен қатар ол ана тілі – ирланд тіліндегі ең басты әншілердің бірі саналады. Ол 2009 жылғы қаңтарда Дублиндегі Temple Bar TradFest фестивалінде алғашқы екі концертін өткізген T with the Maggies ирланд супертобының құрамында болды және 2010 жылғы қазанда дебюттік (қазірге дейінгі жалғыз) альбомын шығарды. Altan тобымен 22 жылға жуық бірге жұмыс істегеннен кейін, 2008 жылғы 28 желтоқсанда Ни Маонай Гведореде (Фрэнки Кеннедидің қысқы музыка мектебінде) өзінің алғашқы жеке альбомы Imeall-ды таныстырды, ол кейін 2009 жылғы ақпанда бүкіл әлемге таратылды. Altan тобымен 29 жылдан кейін, 2016 жылғы қазанда Ни Маонай өзінің басқа тобы Na Mooneys-тің тұңғыш альбомын шығарды.
Mairéad Ní Mhaonaigh (; born 26 July 1959) is an Irish fiddler and the lead vocalist for the Irish folk music band Altan, which she co founded with her husband Frankie Kennedy in 1987. Ní Mhaonaigh is recognised as a leading exponent in the Donegal fiddle tradition, and she is often considered one of the foremost singers in the Irish language, her native tongue. She was part of the Irish supergroup T with the Maggies who performed in January 2009 at Temple Bar TradFest in Dublin their first ever two concerts under that name and who released in October 2010 their debut (and to date only) album. After nearly 22 years with Altan, on 28 December 2008 Ní Mhaonaigh premiered in Gweedore (during the Frankie Kennedy Winter Music School) her debut solo album Imeall which was later released worldwide in February 2009. After 29 years with Altan, in October 2016 Ní Mhaonaigh released her alternate band Na Mooneys' debut album Na Mooneys.
1980-жылдардың басында: Майреад Ни Маонаиг және Фрэнки Кеннеди дуэті, Рагаирне
Бір күні кешке Гведореде (Донегал округі) өтетін музыка кешінде, сессия жетекшісі Проинсиас О Маонайдың қызы, он бес жасар скрипкашы Майрид Ни Маонай, жазғы демалысқа Гель тахтысына келген Белфаст қаласында туған он сегіз жасар Фрэнки Кеннедимен танысты. Олар бір-біріне қызығушылық танытты, ал Кеннеди Донегалдан кеткен соң оған үнемі хат жазып тұрды. Кеннедидің досы, егер Ни Маонайға қанатын қағып, сүйіспеншілікке жеткісі келсе, музыкалық аспапты үйренуі керек деп кеңес берді, сондықтан ол сыбызғы алып, өзінен-өзі ойнауды үйренді. Кейін ол флейтада ойнауды үйреніп, сессия кезінде өзінің ойнағанын естіп тұру үшін пайдаланды. Оның оған деген махаббаты және мінсіздікке ұмтылысы оны өте құрметті флейташыға айналдырды. Кеннеди мен Ни Маонай 1981 жылы үйленді. Жаңа отбасы Донегалдағы музыка кештерінде ойнауын жалғастырды, бұл олардың музыкалық серіктестігінің бастауы болды. Олар 1979 жылы Альберт Фрайдың аттас альбомында алғашқы жазбаларын жасады, кейіннен Гиароид О Маонай (Ни Маонайдың інісі) гитарада, Ньюри қаласынан Дональ О'Ханлон гитарада, вокал мен циттерде ойнаған, ал 1981 жылы әнші Эйтне Ни Бхраонайн (кейіннен Enya деп танылған) қосылған, қысқа ғұмырлы Ragairne тобын құрды. Бузукиде ойнайтын Сиаран Курран мен Эйтне Ни Бхраонайн (кейіннен Enya деп танылған), синтезаторда ойнап, 1983 жылы Gael Linn Records лейблында Ceol Aduaidh атты жазба шығарды. Ол кезде Кеннеди мен Ни Маонай Дублин округінің солтүстігіндегі Малахайдтағы Сент-Оливер Планкетт атындағы мектепте сабақ беріп, күнкөріс тауып жүрді. Бірақ 1984 және 1985 жылдарығы тікелей концерттер, әсіресе АҚШ-та, оларға "жүрекпен және құштарлықпен орындалатын, ешқандай компромиске бармайтын дәстүрлі музыкаға" тыңдаушылардың барын көрсетті, соның нәтижесінде олар оқытудан бас тартты. Осы кезеңде топқа гитарист Марк Келли қосылып, 1987 жылы Донегалдағы көлдің атымен аталған Altan атты жазба шығарды, бірақ бұл жазбада Altan тобының аты қолданылмады. Altan альбомын Донал Лунни продюсерлік етті, ол кейіннен барлық Altan альбомдарында продюсер немесе қонақ музыкант ретінде қатысты.
One evening, during a session in Gweedore (County Donegal), fifteen year old fiddle player Mairéad Ní Mhaonaigh, daughter of the session's leader Proinsias Ó Maonaigh, met with Belfast born eighteen year old Frankie Kennedy during his summer trip to the Gaeltacht. They were attracted to each other, and Kennedy wrote to her regularly after leaving Donegal. Kennedy was advised by a friend that he should learn an instrument if he intended to court Ní Mhaonaigh, and so he got a whistle and taught himself to play. Later he learned the flute, a somewhat louder instrument, so that he could hear himself in sessions. His love for her coupled with perfectionist tendencies turned him into a well respected flute player. Kennedy and Ní Mhaonaigh married in 1981. The new couple continued to play at sessions in Donegal, and this formed the basis for their musical partnership. They made their recording debut on Albert Fry's eponymous record in 1979 and later formed a short lived group called Ragairne which also included Gearóid Ó Maonaigh, Ní Mhaonaigh's brother, on guitar, Donal O'Hanlon from Newry on guitar, vocals and cittern and was rejoined in 1981 by singer Eithne Ní Bhraonáin, later known as Enya. Joined by bouzouki player Ciarán Curran and Eithne Ní Bhraonáin, now known as Enya, on synthesizer, Frankie Kennedy and Ní Mhaonaigh released a recording entitled Ceol Aduaidh on Gael Linn records in 1983. At the time, Kennedy and Ní Mhaonaigh were earning their living by teaching at St. Oliver Plunkett National School in Malahide, north County Dublin. But live performances in 1984 and 1985, particularly in the United States, convinced them that there was an audience for "no compromise traditional music played with heart and drive," and they were persuaded to give up teaching. During this time, the group added guitarist Mark Kelly and released in 1987 a record called Altan, named after a lake in Donegal, although the name Altan wasn't used for the band on that release. Altan was produced by Dónal Lunny, who subsequently appeared as either a producer or guest musician on every Altan album which followed.
1987 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Altan
Ни Маонаи мен Кеннеди 1980 жылдардың соңында мұғалімдік қызметін тастап, "Altan" тобын құрды. Кеннедидің 1994 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болуы топтың болашағына күмән тудырды, бірақ ол Кеннедидің тікелей өтінішімен оны жалғастыруға бекінді. "Altan" тобымен жұмысынан бөлек, Ни Маонаи жылдар бойы радио мен телеарналарда дәстүрлі музыка бағдарламаларын ұсынды, оның ішінде "The Long Note" радио шоуы және "The Pure Drop" телесериалы бар.
Forsaking their jobs as teachers, Ní Mhaonaigh and Kennedy formed the band Altan during the late 1980s. Kennedy's death from cancer in 1994 put the band's future in question, but she decided to continue at Kennedy's explicit request. As well as her work with Altan, Ní Mhaonaigh over the years has presented traditional music programmes on radio and television, including the radio show, The Long Note and the television series, The Pure Drop.
2005-қа дейін: String Sisters
Ни Маонай 2005 жылдан бері «String Sisters» скрипкалық ансамблінің мүшесі.
Ní Mhaonaigh is a member of the fiddle ensemble String Sisters active as a band since 2005.
2007 жылдан қазіргі уақытқа дейін: T with the Maggies
Ни Маонай, Моя Бреннан, Майгрид Ни Дхомнаилл және Триона Ни Дхомнаилл достарымен бірге 2007 жылы T with the Maggies тобын құрып, 2010 жылдың қазанында T with the Maggies атты тұңғыш альбомын жарыққа шығарды.
Ní Mhaonaigh along with friends Moya Brennan, Maighread Ní Dhomhnaill and Tríona Ní Dhomhnaill came together as T with the Maggies in 2007, and released their debut album T with the Maggies in October 2010.
2007 жылдан қазіргі уақытқа дейін: жеке жұмыс және жеке концерттер
2007/08 жылдары Ní Mhaonaigh Imeall атты тұңғыш (студиялық) альбомын досы және музыкант/қосымша өндіруші Манус Луннидің үй студиясында Ирландияның Донегал графтығындағы Тир Чонайлда жазды. 2008 жылдың 28 желтоқсанында Гведоредегі Фрэнки Кеннедидің қысқы музыка мектебінде Ни Маонай Луннимен бірге жеке концертте альбомнан кейбір әндерді тікелей эфирде орындады. Осы орайда ол альбомның аз сандағы данасын шығарды. 2009 жылдың 12 ақпанында альбом Дублинде ресми түрде жарық көрді және бүкіл әлемде таратылды. Тек 3000 данасы ғана басылып, оның веб-сайтынан бүкіл әлем бойынша қолжетімді болды. Ни Маона 2008 жылдың қаңтар айында Тэмпл Бар ТрэдФестте ұзақ жылдан бері достасқан Моя Бреннан, Майгрид Ни Дхомнаилл және Триона Ни Дхомнаиллмен бірге екі арнайы концерт өткізді. Бұл төрт музыканттың бірге орындаған екінші концерті еді. Сондай-ақ, Ни Маонайдың сол кезде әлі (әлемде) шығарылмаған жеке альбомы Imeall-дан кейбір әндерді тікелей эфирде орындаған алғашқы реті болды. Бұл мерекелік шараға оған соңғы бірнеше жыл бойы бірге жазған арнайы қонақтар да қатысты. 2009 жылдың ақпанынан бастап Ни Маонай (скрипка, жетекші вокал) жеке және (көбінесе) Манус Лунни (бузуки) және Джеймс Хиггинс (перкуссия)бен трио ретінде гастрольдік сапарлар жасады. Ол сондай-ақ бірнеше рет басқа музыканттармен бірге өнер көрсетті, мысалы француз флейташысы Сильвен Бару (2013 жылдың маусым айында Кале, Франция және 2014 жылдың сәуірінде Л'Иль-д'Ию, Франция) және француз скрипкашысы Дидье Локвуд (соның ішінде 2013 жылдың маусым айында Кале). Ни Маонай 2009 жылы желтоқсанда Ranafast-тағы екі жобаға қаражат жинау үшін жарық көрген ирландтық Ceol Cheann Dubhrann қайырымдылық альбомына Má Théid Tú Chun Aonaigh деген әнді қосты. Ни Маонай 2018 жылдың 28 қаңтарында Ирландияның Дублин қаласында Раффарнхам сарайында тікелей эфирде өнер көрсетті. Қызы Ния Бёрн және ұзақ жылдан бері дос, көрші және продюсер Манус Луннимен бірге ол 2020 жылдың 3 қазанында Корк операсында Корк фольклорлық фестивалінің аясында (39:50 минуттық) күйлер мен әндер жиынтығын (сахна артындағы көрермендер алдында) орындады. Тікелей эфирдегі концерт түсіріліп, видеосы Корк фольклорлық фестивалінің Facebook парақшасында жарияланды. 2021 жылдың 17 қаңтарында Ни Маонай "Летеркеннидің 2021 жылғы Letterkenny Trad аптасына қатысу үшін" "Летеркенни, Донегал округі, Ан Гриан Театрына музыка жазумен айналысып жатқанын" мәлімдеді. Ол жазған сюитаның әнінің атауы "Ré an tSolais", яғни "Жарқ уақыты". Mairéad Ní Mhaonaigh and Friends толық концерті 24 қаңтар 2021 ж. Жексенбі күні кешкі сағат 20:00-де (Гринвич уақыты бойынша) Letterkenny Trad Week 2021 кезінде An Grianán театрында тікелей эфирде өтті. Жиналған қаражат Donegal Cancer Flights and Services және Donegal Hospice-ке жұмсалмақ еді. 2021 жылдың 5 наурызында Ní Mhaonaigh өзінің жаңа музыкалық туындысы "Ré an tSolais" 2021 жылғы Сент-Патрик күні (GMT сағат 21:30) TG4 телеарнасында көрсетілетін шоудың бір бөлігі болатынын хабарлады. Ни Маонай достарымен бірге 2021 жылдың 17 наурызында TG4 телеарнасында "Ré an tSolais" деп аталатын концерттік бағдарламаны ұйымдастырды. Бұл жаңа композициямен қатар, шоуда "An Grianstad" / "The Halting Sun" (2020) және "Scread na Bealtaine" (2020) сияқты басқа да жаңа Mairéad Ní Mhaonaigh музыкасы және оның түпнұсқалық музыкалық шығармалары да орындалды. Ни Маонайға арнайы қонақтар қосылды, соның ішінде Манус Лунни, Альтан тобының мүшелері, оның жүрегі жақын туысы (және Na Mooneys тобының мүшесі) Сиаран О Маонай, және Харриган мен МакГрори отбасылары (бағдарламаны ашқандар).
In 2007/08, Ní Mhaonaigh recorded Imeall, her debut (studio) album in the home studio of her friend and musician/co producer Manus Lunny in Tír Chonaill, County Donegal, Ireland. On 28 December 2008, at the Frankie Kennedy Winter Music School in Gweedore, Ní Mhaonaigh premiered live some songs from the album in an intimate concert with Lunny. For this occasion, she also released a small number of copies of the album. On 12 February 2009, the album was officially launched in Dublin and released worldwide. Only 3000 physical copies were pressed and made available worldwide from her website. Ní Mhaonaigh previously performed two special concerts in January 2008 at the Temple Bar TradFest with long time friends Moya Brennan, Maighread Ní Dhomhnaill and Tríona Ní Dhomhnaill. It was the second time the four musicians ever performed together. It was also the first time Ní Mhaonaigh performed live some songs from her then yet to be (worldwide) released solo album Imeall. For the occasion, she was joined by special guests who spent the last few years recording with her. Since February 2009, Ní Mhaonaigh (fiddle, lead vocals) has toured solo and (mostly) as a trio with Manus Lunny (bouzouki) & James Higgins (percussions). She has also guested a few times with other musicians such as French flutist Sylvain Barou (in June 2013 in Calais, France and in April 2014 in L'Île d'Yeu, France) and French violinist Didier Lockwood (also in June 2013 in Calais). Ní Mhaonaigh also contributed a track, Má Théid Tú Chun Aonaigh to the Irish charitable album Ceol Cheann Dubhrann which was released in December 2009 to raise funds for two projects in Ranafast, a Gaeltacht area from which she has collected songs. Ní Mhaonaigh performed live on 28 January 2018 at Rathfarnham Castle, Dublin, Ireland. Along with her daughter Nia Byrne and her long time fellow friend, neighbour and producer Manus Lunny, she performed live (before a backstage audience) a (39:50) set of tunes and songs on 3 October 2020 at the Cork Opera as part of the Cork Folk Festival. The live performance was filmed and the stream video was made available through the Cork Folk Festival Facebook page. On 17 January 2021, Ní Mhaonaigh announced that "[she'd] been really busy composing music for the An Grianán Theatre, Letterkenny, County Donegal", to be part of this year's Letterkenny Trad Week 2021. The song for the suite she composed is entitled "Ré an tSolais" which means "The Time of Light". Mairéad Ní Mhaonaigh and Friends Full Concert was held as a live stream on Sunday evening 24 January 2021 (at 8pm GMT) (€10 per household) during Letterkenny Trad Week 2021 at the An Grianán Theatre. Benefits were due to go to Donegal Cancer Flights and Services and Donegal Hospice. On 5 March 2021, Ní Mhaonaigh announced that her new music piece "Ré an tSolais" would be broadcast on TG4 as part of a show due to be performed on St Patrick's Day 2021 (at 9:30pm GMT). Ní Mhaonaigh teamed up with friends for this televised concert on TG4 on 17 March 2021, also called "Ré an tSolais". Along with this new composition, the show featured other new Mairéad Ní Mhaonaigh music like "An Grianstad" / "The Halting Sun" (2020) and "Scread na Bealtaine" (2020), and some of her original music pieces. Ní Mhaonaigh was joined by special guests including Manus Lunny, members of Altan, her nephew (and Na Mooneys fellow band member) Ciarán Ó Maonaigh, and the Harrigan and McGrory families (as openers).
2013 жылдан қазіргі уақытқа дейін: На Муниз
2016 жылдың 7 қаңтарында Ни Маонаи өзінің Facebook парақшасында екі жыл бұрын (соңғы Франки Кеннеди Қысқы мектебінде олар алғашқы концертін өткізген кезде) өзі құрған (жұбайының немере інісі Сиаран О Маонаи және оның бауырлары Анна Ни Маонаи және Геоид О Маонаимен бірге) Na Mooneys деп аталатын жаңа топтың тұңғыш отбасылық альбомын жазу процесінде екенін жариялады. Өздерінің Facebook парақшасында (2016 жылдың 7 қаңтарында құрылған), топ өзін «Донегал Гельтахтынан шыққан музыканттар мен әншілер отбасы» ретінде сипаттайды, ирландтық дәстүрлі музыка орындайды. 2016 жылдың 6 ақпанында жаңа топ Na Mooneys Manus Lunny студиясында тұңғыш альбомын жазудың аяқталуына жақын екенін хабарлады. Анна мен Mairéad Ní Mhaonaigh бірнеше әнге вокал жазды, содан кейін микстеуге дайындалды. 2016 жылдың 4 маусымында Na Mooneys Ирландияның Донегал графтығындағы Гведоре қаласында «Féile Ceoil» («музыка фестивалі» ирланд тілінде) іс-шарасына қатысты. 2016 жылдың 9 қыркүйегінде Na Mooneys 2017 жылдың 29 қаңтарында Temple Bar TradFest кезінде St. Michan's Church-те Дублиндегі тұңғыш концертін өткізетіндерін жариялады. 2016 жылдың 19 қыркүйегінде Na Mooneys 2016 жылдың 6 қазанында «Донегал Гельтахтынан шыққан ирландтық дәстүрлі музыка мен әндерден» тұратын, олардың алғашқы (эпонимді) альбомы Na Mooneys-тің шығарылатынын хабарлады, 15 тректен тұратын тізімін ашты және одан шыққан «Dónal na Gealaí» атты алғашқы тректің аудио нұсқасын қолжетімді етті. Альбом құрамында скрипка мен әнде Майрид Ни Маонай, гитарада Геоид О Маонай, сыбызғы мен әнде Анна Ни Маонай, скрипка мен октавада Сиаран О Маонай, арнайы қонақтар ретінде скрипка мен әнде Ния Бёрн, бузуки мен клавиатурада Манус Лунни және концертинада, аяқпен соғу және биде Каитлин Ник Габанн бар.
On 7 January 2016, Ní Mhaonaigh announced on her Facebook page that the new band called Na Mooneys that she had formed (along with her nephew Ciarán Ó Maonaigh and her siblings Anna Ní Mhaonaigh and Gearóid Ó Maonaigh) two years earlier (during the last Frankie Kennedy Winter School where they performed their first ever show) were in the process of recording their debut family album. On their Facebook page (created on 7 January 2016), the band describe themselves as «a family of musicians & singers from the Donegal Gaeltacht» playing Irish traditional music. On 6 February 2016, the new band Na Mooneys announced that they were just near the end of the recording of their debut album in Manus Lunny's studio, with Anna and Mairéad Ní Mhaonaigh putting down some vocals for a few songs, before to get ready for the mix. On 4 June 2016, Na Mooneys took part in the "Féile Ceoil" event ("music festival" in Irish Gaelic) in Gweedore, County Donegal, Ireland. On 9 September 2016, Na Mooneys announced that they are due to perform their Dublin debut show on 29 January 2017 at St. Michan's Church during the Temple Bar TradFest. On 19 September 2016, Na Mooneys announced the (then forthcoming) release on 6 October 2016 of Na Mooneys, their debut (eponymous) album «of Irish traditional music and song from the Donegal Gaeltacht», revealed its 15 track list and made available a streaming audio version of the first track from it, "Dónal na Gealaí". The album line up includes Mairéad Ní Mhaonaigh on fiddle & song, Gearóid Ó Maonaigh on guitar, Anna Ní Mhaonaigh on whistle and song and Ciarán Ó Maonaigh on fiddle & octave fiddle with special guests Nia Byrne on fiddle & song, Manus Lunny on bouzouki & keyboards and Caitlín Nic Gabhann on concertina, foot percussion & dance.
Жеке өмір
Ни Маонайдың Ния Бэрн (Nia Ní Bheirn) есімді қызы бар (8 қазан 2003 жылы туған), ол 1999 жылғы қазанда Алтан тобының музыканты Дермот Бэрнге үйленген. Ни Маонай мен Бэрн 2009 жылы оның алғашқы жеке альбомын шығарудан бұрын ажырасып кетті.
Ní Mhaonaigh had a daughter named Nia Byrne (Nia Ní Bheirn) (born on 8 October 2003) with fellow Altan musician Dermot Byrne, whom she married in October 1999. Ní Mhaonaigh and Byrne went separate ways before her first solo album in 2009.
Марапаттар
Ни Маона 2009 жылы "Донегалдың Жыл адамы" атанды. Ни Маонай 2016 жылдың 14 желтоқсанында "Жылдың дәстүрлі музыканты" номинациясы бойынша 2017 жылғы "Градам Цеоил ТГ4" сыйлығымен марапатталды.
Ní Mhaonaigh was named "Donegal Person of the Year" in 2009. Ní Mhaonaigh has been honoured on 14 December 2016 with the 2017 "Gradam Ceoil TG4" award for "Traditional Musician of the Year".