Кіріспе

Дублиннің солтүстік шеткі аймағы, Ирландия
Канададағы шағын елді мекен

Гласневин (, сондай-ақ Glas Naedhe деп те аталады, бұл жергілікті өзен мен ежелгі басшының атынан туындаған "О'Нейдх ағысы" деген мағынаны білдіреді) – Ирландияның Дублин қаласындағы Толька өзенінің жағасында орналасқан аудан. Гласневин негізінен тұрғын үйлерден тұрса да, онда Ұлттық ботаникалық бақ, Гласневин зираты, Ұлттық метеорологиялық бюро және басқа да мемлекеттік мекемелер орналасқан. Дублин қалалық университетінің бас кампусы мен басқа да құрылыстары осы және оған жақын жерде орналасқан. Гласневин – Кулоктың ежелгі барониясындағы азаматтық приход.

География

Гласневин негізінен тұрғын үйлерден тұратын аудан, Дублин қаласының солтүстік жағында орналасқан (Дублин қаласының орталығынан солтүстікке қарай шамамен 3 км қашықтықта). Ол Толка өзенінің солтүстік жағалауында пайда болған, сол жерде өзенге қосылып, атын алған бұлақ бар, қазіргі кезде өзеннің солтүстік және оңтүстік жағына қарай кеңейген. Аймақта Толкаға үш су арнасы құяды. Католик "пирамида шіркеуінің" жанында екі бұлақты көруге болады: Клермонт немесе Невин бұлағы, Поппинтри және Джеймстаун индустриалды аймақтарынан оңтүстікке қарай ағады, сондай-ақ Гласневин зиратының оңтүстік жиегінен солтүстікке қарай келетін, кейде "Зират арығы" деп аталатын су арнасы. Бұған қоса, Вад өзенінен үлкен сала Баллимун ауданынан басталып, Клермонт бұлағының жанында Толкаға қосылады. Гласневиннің шекарасы Корольдік каналдан Гласневин проспектыне дейін, ал Финглас жолынан Драмкондраның шеттеріне дейін созылады. Ол Дублиннің 9 және 11 пошта индекстерін қамтиды және солтүстік-батысында Финглас, солтүстік-шығысында Баллимун және Сантри, шығысында Уайтхолл, оңтүстігінде Фибсборо және Драмкондра, оңтүстік-батысында Кабрамен шектеседі.

Қор

Гласневин алтыншы (немесе, мүмкін, бесінші) ғасырда қасиетті Моби (кейде Санкт Берхан деп аталған) құрған монастырь ретінде белгілі. Оның монастыры көп жылдар бойы пайдаланыла берді. Қасиетті Колман 544 жылы қасиетті Моби қайтыс болғаннан кейін бір ғасыр өткен соң, шетелден Ирландияға келгенде оның негізін қалаушыға құрмет көрсеткені жазылған. Ионалық қасиетті Колумба қасиетті Мобиден білім алған деп есептеледі, бірақ обаның таралуынан кейін Гласневиннен кетіп, Дерридегі үйді ашу үшін солтүстікке сапар шекті. Гласневинде оның құрметіне аталған ұзын көше (Иона жолы) бар, ал Иона жолындағы шіркеу қасиетті Колумба деп аталады.

Орта ғасырлар

Монастырь маңында елді мекендер пайда болды, олар VIII ғасырда викингтердің шабуылына дейін сақталды. Глендалоу және Клондалкиндегі монастырларға жасалған шабуылдардан кейін Гласневин және Финглас монастырлары шабуылға ұшырап, қиратылды. 822 жылға қарай Гласневин, Грангегорман және Клонкен немесе Клонкен (қазіргі Деансгранж) Христос шіркеуінің соборының шаруашылық бөлігіне айналды және бұл байланыс Реформацияға дейін сақталғандай көрінеді. Клонтарф шайқасы 1014 жылы Толка өзенінің жағасында болды (сол жердегі «қанды бір акр» деп аталатын алаң шайқас орнының бір бөлігі деп есептеледі). Ирландиялықтар даниялықтарды жеңіп, 7 мың даниялық және 4 мың ирландиялық қаза тапты. 12 ғасырда Нормандар (11 ғасырда Англия мен Уэльсті жаулап алған) Ирландияға шабуыл жасады. Жергілікті билеушілер бір-бірімен соғысып жатқанда, Англияның Норман королі Генрих II араласуға шақырылды. Ол 1171 жылы келіп, көптеген жерді бақылауына алды, содан кейін оларды қолдаушылары арасында бөліп берді. Гласневин Финглас аббаттығының қарауына өтті. Кейін Дублин архиепископы Лоренс О’Тул Гласневинге жауапкершілікті қабылдады және ол Ең Қасиетті Ұш Тұғыр (Христос шіркеуінің соборы) приорының меншігіне айналды. 1240 жылы монастырдағы Әулие Моби шіркеуі орнында шіркеу мен мұнара қайта жаңартылды. 1326 жылғы шіркеудің тізімінде Гласневинде 28 жалдамалы тұрғын мекендегені көрсетілген. 1346 жылы шіркеу және кішкентай зал, «Манор залы» деп белгілі, кеңейтілді.

Орта ғасырдың соңы

Генрих VIII патша Римнен бөлініп шыққаннан кейін діни қысым басталды. Монастырлар таратылған кезде католик шіркеуінің меншігі мен жері жаңа Ирландия шіркеуіне өтті, ал монастырлар (оның ішінде Гласневиндегі) күшпен жабылып, кейіннен қирады. Гласневин осы кезде ауыл ретінде дамыды, оның ең басты белгісі және орталық нүктесі 1542 жылы тіркелген "төртбұрышты алаңы" болды. 1667 жылы Гласневин кеңейді, бірақ көп емес; онда 24 үй болғаны жазылған. Ауылдың дамуына серпін бергені – сэр Джон Роджерсонның ауылдың сыртында "Глен" немесе "Гласневин үйі" деп аталатын сарайын салғаны болды. Ирландиядағы жер бөлісінде бұрын католиктерге тиесілі болған жерлерге протестант ағылшын отбасылары қоныстанды. Гласневиндегі жерлер мұндай отбасыларға жалға берілді және 1707 жылы протестант шіркеуі салынды. Ол ескі католик шіркеуінің орнында салынды және Әулие Мобидің құрметіне аталды. Шіркеу 18 ғасырдың ортасында жаңадан салынды. Оған іргелес шіркеу қабірі протестанттар мен католиктердің екеуі үшін де зират болды. Роберт Эммет сонда жерленген деген әңгіме бар, себебі зиратта жұмыс істеген біреу бассыз дене тапқан екен.

Қазіргі заманның басында

Бұл кезде Гласневин "еңбек еткен әулеттерге" арналған аймаққа айналды, бірақ Дублиннің протестант архиепискобы Уильям Кингке еске салғандай, "ешбір жұбайлық парың зұлымдық ойға келсе, Гласневинге шегінетін" еді. 1725 жылғы хатында ол Гласневинді "ұрлар мен тонаушылардың жиналатын жері" деп сипаттады. [ ] Кез келген нәрсе ұрланғанда алғашқы іздеу осы жерде жүргізілетін, ал егер жұбайлық парың зұлымдыққа бойұруды қаласа, олар осы жерге тығылатын. Бірақ шіркеу салынғаннан және қызмет тұрақты орнатылғаннан кейін, осы жамандықтардың бәрі жойылды. Жақсы үйлер салынды және аймақ өркениетті болды. Осы кезеңде Гласневин ұлттық мектебі де салынды.

19 және 20 ғасырлар

1830 жылдары азаматтық округтің халқы 1001 адам деп тіркелді, оның 559-ы ауылда тұрды. Гласневин Кулок барониясындағы округ ретінде сипатталды, ол ыңғайлы жерде орналасқан және көптеген мәртебелі отбасылардың мекені болды. 1832 жылдың 1 маусымында Килдэр және Лейглин епископы Чарльз Линдсей және Уильям Джон, Сер Джон Роджерсонның Гласневиндегі жерлерін (Гласневин үйін қоса алғанда) Джордж Хейвард Линдсейге өткізді. Бұл мәмілеге 1500 фунт стерлинг сомасы кірді. Джордж Хейвард Линдсейдің леди Мэри Кэтрин Горға үйленгені туралы нақты мәлімет болмаса да, Джордж Линдсей Гласневиндегі жерлерге осы неке арқылы ие болған болуы мүмкін. 1870 жылдары Драмкондра жылдам дамығанда, Гласневин тұрғындары өз аудандарын қорғауға тырысып, көршілес қалашықпен біріктіруге қарсылық көрсетті. Қарсылық білдіргендердің бірі – үй иесі, доктор Генри Гогарти, ирланд ақыны Оливер Сент-Джон Гогартидің әкесі болды. Драмкондра, Клонлифф және Гласневиннің біріктірілген аудандары 1878 жылы жеке әкімшілік бірлікке, қалашыққа айналды. 1900 жылы Дублин корпорациясы заңына сәйкес, қалашық Дублин қаласының құрамына енді. Джордж Хейвард Линдсейдің үлкен ұлы, подполковник Генри Гор Линдсей, 20 ғасырдың басында аймақ дамытыла бастағанда, әкесінің Гласневиндегі жерлеріне ие болды. Оның жерлерін біртіндеп дамыту 1903/04 жылдары басталды, бірақ Гласневин 1914 жылы Кэрролл иелігінің ашылуына дейін салыстырмалы түрде дамымаған күйде қалды, осының нәтижесінде Драмкондраға қарай созылатын қызыл кірпіштен тұрғын үйлер бой көтерді. 1920 жылдары Дублин корпорациясы бұл процесті жеделдетті және 1930 жылға қарай қалашықтың қазіргі келбеті қалыптасты. Бұл аймақта үйлер салған құрылысшылардың арасында Александр Стрейн және оның күйеу баласы Джордж Линцелл болды. Линцелл 1920 жылдардың соңында Сент-Моби-Бойтриндегі Балнагован үйін, Ирландиядағы халықаралық стильде салынған алғашқы жеке үйді салды. 20 ғасырдың басында Гласневиннен Конноли станциясына (бұрынғы Амиенс көшесі) дейінгі Драмкондра және Солтүстік Дублин байланыс теміржолында қысқа мерзімді теміржол станциясы ашылды. Гласневин теміржол станциясы 1901 жылдың 1 сәуірінде ашылып, 1910 жылдың 1 желтоқсанында жабылды.

Ерекшеліктері

Ауыл жылдар бойы көп өзгерді және қазір Дублин қаласының толыққанды бөлігіне айналды. Ұлттық ботаникалық бақтар (Ирландия) мен жергілікті саябақтармен қатар, ұлттық метеорологиялық қызмет Met Éireann, Орталық балық шаруашылығы басқармасы, Ирландияның Ұлттық стандарттау органы, Ирландияның Тұрақты Энергия Агенттігі, Қорғаныс министрлігі және ұлттық кәсіпорын мен сауда кеңесі Enterprise Ireland да осы аймақта орналасқан.

Ұлттық ботаникалық бақтар

1790 жылы ақын Томас Тикеллдің үйі мен жері Ирландия Парламентіне сатылып, Ирландияның алғашқы ботаникалық бағын құру үшін Дублин Корольдік Қоғамына тапсырылды. Бұл бақтар 1845-1847 жылдардағы Ұлы ашаршылыққа себепкер болған инфекцияның Ирландияда алғаш рет анықталған жері болды. Ашаршылық жылдарында инфекцияны тоқтату мақсатында бақта зерттеулер жүргізілді. Толка өзенінің жанында орналасқан бұл жерлер Перспектива зиратына да іргелес. 2002 жылы Ботаникалық баққа жаңа екі қабатты кешен салынды, онда жаңа кафе және үлкен лекциялық зал ашылды. Ирландия Ұлттық Гербарийі де осы ботаникалық бақта орналасқан.

Гласневин (проспект) зираты

Проспект қорымы Гласневинде орналасқан, алайда Гласневин қорымы деп кеңінен танымал, ол елдегі ең тарихи маңызды жерлеу орны және Майкл Коллинз, Эмон де Валера, Чарльз Стюарт Парнелл және Артур Гриффит сияқты көптеген тарихи тұлғалардың соңғы тыныс алатын жері. Осы зират Гласневиннің "Дублиннің өлі ортасы" деп аталуына себеп болды. Ол 1832 жылы ашылды және мыңдаған қатардағы азаматтардың, сондай-ақ көптеген ирланд патриоттарының соңғы демалатын орны болып табылады.

Харт бұрышы

Гласневинге Пхибсборо арқылы жақындау Харт бұрышы деп белгілі, бірақ шамамен 200 жыл бұрын Гласмангог деп аталған және сол кезде Фингласқа баратын жолдың әйгілі бір тоқталысы болды. Одан бұрын бұл атау кеңірек мағынаға ие болды және жақын жердегі ауданның үлкен бөлігіне қатысты қолданылды.

Дельвилл

XVIII ғасырдың басында қазіргі Дублиндегі Бон-Секрорс ауруханасының орнында Глен, кейіннен Дельвилл деп аталатын үлкен үй салынды. Оның Delville атауы екі жалға алушының – доктор Хельсам мен доктор Патрик Деланидің (Heldeville ретінде) тегінің біріктірілуінен туындаған, екеуі де Тринити колледжінің стипендиаттары еді. Делани бірінші әйеліне үйленген кезде жалғыз иесі болды, бірақ ол Делани мен оның екінші әйелі Мэри Пендарвтың үйі ретінде кеңінен танылды. Ол 1743 жылы үйленген жесір әйел болды және көрнекті хат жазушы ретінде белгілі еді. Бұл жұп декана Джонатан Свифтпен, ал оның арқылы Александр Поуппен достық қарым-қатынаста болды. Поп Деланилерді Англияда танымал болған, өте формалды, геометриялық орналасудан алыстап, бақты дамытуға шақырды. Ол үйді вилла стилінде қайта жаңартып, бақтарды соңғы голландтық үлгіде жоспарлады, бұл Ирландиядағы алғашқы натуралистік бақша деп есептеледі. Делани ханым тұсында бұл үй Дублиннің зияткерлік өмірінің орталығына айналды. Ол Толка өзенінің жағасындағы Долоурс ханымның шіркеуімен байланысты. Бастапқыда Беркли жолында тұрған ағаш шіркеу, жиырмасыншы ғасырдың басында Ботаника даңғылындағы өзен жағалауына көшірілді; осы шіркеудегі құрбандық үстелі Дублиндегі Ньюгейт түрмесінен әкелінді. 1972 жылы Ботаника даңғылынан қарағанда пирамидаға ұқсайтын жаңа ғимаратпен алмастырылғанға дейін ол приход шіркеуі ретінде қызмет етті. Бұрынғы шіркеу жергілікті тұрғындар арасында "The Woodener" немесе "The Wooden" деп белгілі болды, ал жаңа ғимарат ескі тұрғындар үшін "The new Woodener" немесе "The Wigwam" деп аталады. 2011 жылдың бірінші жартысында шіркеу ішінде, аумағында және тұрақ орнында жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Мет Эирлан

1975 жылы Лиам МакКормик жобалаған Met Éireann, Ирландия метеорологиялық қызметінің жаңа бас кеңсесі Гласневин төбесінде, бұрынғы жасөспірімдер түзету орталығы болған Марлбороу үйі орнында ашылды. Met Éireann ғимараты пирамида тәрізді және бастапқыда Уэльс тақтасымен жабылу жоспарланған, бірақ жергілікті материал көбірек сәйкес деп шешілді. Таңдалған ирланд тасы қисайып, металл жабынмен ауыстырылды. Бұл ғимарат 1970-ші жылдарда Дублинде салынған ең маңызды ғимараттардың бірі деп есептеледі.

Гриффит даңғылы

Ағаштармен қапталған Гриффит даңғылы Гласневин, Драмкондра және Марино аудандарынан өтеді және үш сайлау округін қамтиды. Жақын орналасқан Гриффит паркі сияқты, ол Синн Фейн партиясын негіздеген және үшінші басшысы болған, Дэйл Эйреннің президенті қызметін атқарған және Гласневин зиратында жерленген Артур Гриффиттің құрметіне аталған. Гриффит даңғылының екі жағында есейген жалпақ жапырақты липа ағаштарының екі қатары, Сент Моби жолымен (батыс жағында) және Малахейд жолымен (шығыс жағында) қиылысынан басталып, 2,81 км қашықтыққа созылады. Солтүстік жарты шардағы ағаштармен қапталған ең ұзын тұрғын даңғыл деп есептеледі.

Ыңғайлылықтар

Гласневинде скаутингті 1-ші Дублин (LHO) скаут отряды ұсынады, ол Гриффит даңғылы мен Баллигалл жолының шығыс бұрышында орналасқан.

Спорт

Гейл футбол, герлинг, камоги және гейл қол добының барлық ойындарын жергілікті Na Fianna CLG ұйымдастырады, ал футболды жергілікті Tolka Rovers, Glasnevin FC және Glasnaion FC клубтары ойнайды. Баскетболты Tolka Rovers ұйымдастырады. Теннис 1894 жылы құрылған Charleville Lawn Tennis Club-та ойналады, ол атын Charleville және Cabra жолдарының бұрышындағы бастапқы орнынан алған. 1904 жылы Whitworth Road-дағы қазіргі орнына көшірілді. Хоккей Old Finglas Road-дағы Botanic Hockey Club-та да ойналады. Glasnevin Boxing Club және футбол (футбол) клубы Mobhi Road-да клуб үйіне ие. 1958 жылдың 6 ақпанында Мюнхендегі әуе апатында қаза болған «Манчестер Юнайтедтің» сегіз ойыншысының бірі – Билли Уилан жергілікті жерде дүниеге келді және Glasnevin зиратында жерленген.

Білім

Гласневинде бірнеше бастауыш мектеп бар. Олардың қатарында Линдсей Роуд ұлттық мектебі (пресвитериандық басқару) және Гласневин ұлттық мектебі (Ирландия шіркеуінің басқаруы) бар, оны Дин Свифт негіздеген және дөңгелек пішінде салынған; «Сия қамыты» деп белгілі бұл ғимарат 1911 жылы жаңасымен ауыстырылды. Сонымен қатар, Glasnevin Educate Together ұлттық мектебі, Солтүстік Дублин ұлттық мектеп жобасы, Scoil Mobhi, Сент-Бригид GNS, Сент-Колумба NS және Сент-Винсент CBS мектептері де бар. Аймақта бірнеше Рим-католик орта мектептері жұмыс істейді: Сент-Винсент (Христиан бауырлары) мектебі, Scoil Chaitríona және Сент-Мария (Киелі Сенім) орта мектебі. Дублин қалалық университетінің бас кампусы Гласневин, Уайтхолл және Баллимун шекарасында орналасқан, ал DCU Alpha орталығы Гласневиннің орталық бөлігінде. Теагаск ботаникалық бақтағы Аменти бақшашылық колледжінен бақшашылық білімі бойынша курстарды да өткізеді.

Өкілдік

Гласневин Дублин орталық және Дублин солтүстік-батыс сайлау округінің (Dáil Éireann) құрамына кіреді.