Кіріспе

Американдық саясаткер (1858–1922)

Асл Жоргенсон Грона (10 желтоқсан 1858 – 4 мамыр 1922) – Солтүстік Дакота штатынан АҚШ Өкілдер палатасы мен Сенатында қызмет еткен американдық саясаткер. Ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа бастап кеткен АҚШ-тың соғыс жариялауына қарсы дауыс берген алты сенатордың бірі болды.

Өмірбаян

Гронна Норвегия текті Айова штатының Клейтон округіне қарасты Элькадер қаласында дүниеге келді және Миннесота штатының Хьюстон округінде өсті. Ол Хьюстон округінің және Каледония академиясының мемлекеттік мектептерінде білім алды. Бітірген соң, мектеп мұғалімі дипломын алып, Миннесота штатының Вилмингтон қаласында сабақ берді. 1879 жылы Гронна Дакота территориясына көшіп, ферма шаруашылығымен айналысты, мектепте сабақ берді және бірнеше бизнес жобаларында қатысты. Ол Солтүстік Дакота штатының Лакота ауылының президенті және Лакота білім беру кеңесінің төрағасы болды. Республикалық партия өкілі болған ол 1889 жылы Дакота территориялық өкілдер палатасына сайланды. Гронна 1904 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сәтті сайланды. 1906 және 1908 жылдары қайта сайланды және 59-шы, 60-шы және 61-ші Конгресс мүшесі болды. 1911 жылы Мартин Н. Джонсонның қайтысынан босаған орынды толтырып, АҚШ Сенатына сайланды. Гронна 1914 жылы қайта сайланды және 62-ден 65-ке дейінгі Конгресс кезеңінде қызмет етті. 1920 жылы қайта сайлануға үміткер болғанмен сәтті болмады және 1921 жылдың 3 наурызында қызметтен кетті. Конгресте Гронна өзінің аймағының прогрессивтік және оқшауланған көзқарасын ұстанатын республикашыл саясаткер ретінде танылды. Ол қару-жарақ өндірушілерді жауынгерлік дайындыққа және Бірінші дүниежүзілік соғысқа ықпал еткен деп айыптады және Президент Вудро Вильсонға қарсылық көрсеткен «еркіндікке бой алмайтын адамдардың кішкентай тобының» құрамында болды. 1919 жылы ол Ұлттар Лигасы шартына қарсы күресті, себебі ол АҚШ-ты шетелдік қарым-қатынастарға одан әрі тартатын және ұлттық шешім қабылдау құқығын шектеуге әкелетін деп санады.

Жеке өмір

Ол әйелі Бертамен бірге Солтүстік Дакота штатының Мемлекеттік хатшысы қызметін атқарған Джеймс Д. Гроннаның ата-анасы болды. Асле Гронна 1922 жылдың 4 мамырында дүние салды.