Карл Рольваг: Миннесота губернаторы және саяхатшысы

Кіріспе

Karl Fritjof Rolvaag (18 шілде 1913 – 20 желтоқсан 1990) – американдық дипломат және саясаткер, 1963 жылдың 25 наурызынан 1967 жылдың 2 қаңтарына дейін Миннесота штатының 31-ші губернаторы қызметін атқарған, Демократиялық фермерлік-еңбек партиясының (ДФЛ) мүшесі. Ол жазушы және профессор Оле Э. Рøлвагтың ұлы. 1962 жылғы сайлау 6 қарашада өтті, бірақ 1963 жылдың наурыз айында 139 күндік қайта санау аяқталғанға дейін нәтижелер белгілі болмады. Ролваг штат тарихындағы ең тартысты губернаторлық сайлауда жеңіске жетіп, 1,3 миллионнан астам дауыс берілген сайлауда қолданыстағы губернатор Элмер Л. Андерсеннен 91 дауысқа басым түсті. Ақ үй басшысы демократ болған кезде губернаторлық сайлауда жеңіске жеткен Миннесота штатының бес демократының бірі.

Өмір және мансап

Рольваг Миннесота штатының Нортфилд қаласында туып, туған қаласында өмір сүрді және Сент-Олаф колледжін бітірді. Содан кейін ол Екінші дүниежүзілік соғыста қатысып, лейтенант шеніне жетіп, танк командирі болды. Соғыстан кейін саясатты оқып білу үшін Норвегияға барып, кейін Миннесотаға оралғаннан соң DFL партиясының төрағасы болды. 1954 жылы ол вице-губернатор болып сайланды. Осы лауазымда сегіз жыл қызмет еткеннен кейін, 1962 жылы Рольваг губернаторлыққа сәтті үміткерлік шарасын жүргізді. Рольваг Миннесотаның төрт жылдық мерзімге сайланған тұңғыш губернаторы болды, бірақ оның консервативті бағыныстағы заң шығарушы органмен үнемі келіспеушіліктерінің салдарынан өкіметтік мерзімінде көзге түсетін жетістіктерге қол жеткізілмеді. Ол мемлекеттік мекемелерде мүгедектікке ұшырағандарға реформа жасаудағы жетекшілік рөлімен еске алынады, бұл даму мүгедектігі бар адамдардың жағдайын жақсартуға және оларға тиісті ем беруге мүмкіндік берді. Рольваг штаттағы кіші колледждердің ұйымдастырылуын да өзгертті. Бұрын әр колледжді жергілікті мектеп кеңесі жеке басқарса, Рольваг барлық Миннесота азаматының жоғары білім беру орнына жетуге ыңғайлы болатындай штаттық үйлесімді жүйені құрды. Ол мемлекеттік колледждердің кеңейту жоспарларына қатысты қарсылық білдірді және екінші мемлекеттік зерттеу университетін тағайындауға қарсы шықты. 1966 жылы қайта сайлануға түскен кезде оның партиясы оны қолдамады, оның орнына вице-губернатор А.М. (Сэнди) Китті таңдады. Рольваг DFL партиясының алғашқы сайлауына «Халық шешсін!» деп үндеу жасап қатысты және Киттің үстінен толық жеңіске жетті. Алайда, қарашадағы жалпы сайлауда республикалық үміткер Гарольд Левандерден жеңілді. 1967 жылы, лауазымынан кеткеннен кейін, президент Линдон Джонсон Рольвагты АҚШ-тың Исландиядағы елшісі етіп тағайындады. 1970 жылы Миннесотаға оралып, Миннесота мемлекеттік коммуналдық қызметтер комиссиясына сайланды. 1975 жылы ол алкоголизмнен ем алу үшін осы лауазымынан кетті. Алкогольге тәуелділігі 37 жылға созған некесінің ажырасуына әкеп соқты, бірақ 1980 жылдары ол ішімдікке құмарлығын жеңді. Өмірінің соңына дейін саясаттан шетте тұрды, бірақ басқаларға алкоголизммен күресуге көмектесті, кездесулерге қатысып, Нортфилд қаласынан бастап Швецияға дейін баяндамалар жасады. Рольваг 1990 жылдың 20 желтоқсанында 77 жасында жүрек ауруынан Нортфилдтегі үйінде дүние салды.

A native of Northfield, Minnesota, Rolvaag lived in his hometown and graduated from St. Olaf College. He then fought in World War II, rising to the rank of lieutenant and commanding a tank. After the war, he went to Norway to learn about politics before returning home to Minnesota, where he became the head of the DFL Party. In 1954, he was elected lieutenant governor. After serving in that capacity for eight years, Rolvaag mounted his successful campaign for governor in 1962. Rolvaag was the first Minnesota governor to serve a four year term, but due to continuous wrangling between him and the conservative controlled legislature, there were few notable achievements during his term. He is remembered for a leadership role in bringing reform to the state's institutions for the mentally disabled, leading to improved conditions and treatment for people with developmental disabilities. Rolvaag also changed the organization of the state's junior colleges. Formerly, the local school board ran each college separately; Rolvaag designed a coordinated statewide system with the goal of putting every Minnesotan within commuting distance of an institution of higher education. He also bitterly opposed significant expansion plans by the state colleges and vocally opposed designating a second state research university. When Rolvaag ran for reelection in 1966, his party did not endorse him, opting instead for Lieutenant Governor A. M. (Sandy) Keith. Rolvaag entered the DFL's primary with a cry of "Let the people decide!" and roundly defeated Keith. He lost to Republican nominee Harold LeVander in the November general election. In 1967, after leaving office, Rolvaag was appointed United States Ambassador to Iceland by President Lyndon Johnson. He returned to Minnesota in 1970 and was elected to the Minnesota Public Utilities Commission. He resigned that post in 1975 in order to seek treatment for alcoholism. His alcohol addiction eventually led to the end of his 37 year marriage, but he overcame his heavy drinking in the 1980s. Rolvaag stayed out of politics the rest of his life, but helped others work through their problems with alcoholism, attending meetings and giving talks in places as nearby as his hometown of Northfield and as far off as Sweden. Rolvaag died at his home in Northfield on December 20, 1990, aged 77, having been ill with a heart condition.