Марко Руас: Бразилиялық жарыс өнерінің пионері

Кіріспе

Бразилиялық аралас жекпе-жек өнері шебері Марко Антонио де Лима Руас (ма́рку ʁuɐs; 23 қаңтар 1961 жылы туған) – бразилиялық бұрынғы аралас жекпе-жек күресшісі, бағындыру күресшісі, кикбоксшы және нұсқаушы. Руас UFC 7 турнирінің чемпионы атанды, сонымен қатар World Vale Tudo Championship (WVC), PRIDE Fighting Championships және International Fight League жарыстарында қатысты, онда ол Оңтүстік Калифорния Кондорларының бас жаттықтырушысы болды. Руас аралас жекпе-жектің пионері, 1984 жылы жоғары деңгейдегі Vale Tudo жекпе-жегінде күресіп, кейін 1995 жылы UFC 7 турнирін жеңіп алды, ұйымның екінші бразилиялық және жалпы төртінші чемпионы атанды. Ол Luta Livre өкілі ретінде және жоғары деңгейдегі бағындырушы ретінде танылса да, Капоэйра, Бокс және Тхэквондо тәжірибесі бар, бірдей қабілетті және дағдылы Муай Тай шабуылшысы болды. Ол күрес пен соққыны біріктіріп, жарысқа түсу үшін кросс-тренингтің алғашқы қолданушыларының бірі ретінде танылды және толыққанды жауынгер және шынайы "аралас жекпе-жекші" саналды. Бұл оның WVC 4 турнирінде жеңіске жеткеннен кейін айтқан сөзінде көрінеді: "Егер мені ұстасаң, мен сені соққылап, тепкілеймін. Егер мені соққыласаң, мен сені ұстаймын. Қашу жолы жоқ". Руас өзінің стилін "Руас Вал Тдудо" деп атаған гибридтік жекпе-жек өнеріне айналдырды. Кейінгі жарыстарда оның жекпе-жек стилі жай ғана "Валь Тудо" деп аталды.

Өмірбаян

Руас 1961 жылы Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында дүниеге келген. Ол бокс, таэквондо, дзюдо және капоэйрамен айналысып, Рио-де-Жанейродағы Санта-Лузия клубында танымал Хосе Тадеу Карнейро Кардосодан оқыған. Бірақ, оның негізгі жекпе-жегі Luta Livre болды, оны Роберто Лейтао ағаның басшылығымен үйренді, ал муай тайды – тай боксын Бразилияға әкелген Нелио "Нажа" Борхестің шәкірті Луис Алвестің басшылығымен үйренді. Пиндукамен болған жекпе-жектен кейін ол Освальдо Алвестен бразилиялық джиу-джитсуды үйрене бастады. Кейіннен Юрий Ваулинмен жекпе-жек алдында Джо Морейраны жаттықтырды. Морейра оның күрестегі жақсы дағдыларын байқап, бразилиялық джиу-джитсудан қара белбеу берді, бұл екі жекпе-жек түрі арасындағы бәсекелестікке байланысты бразилиялықтар арасында пікір қақтығысын тудырды. Оның ұстаздарының бірі Эуклидес Хатем болды. Соңында Руас бразилиялық жекпе-жек өнерінің шеңберінде танымал болды және BJJ емес, Бразилиядағы ең бағалы күрескерлердің біріне айналды. Ол кросс-тренинг философиясымен және өзі білетін барлық жекпе-жек өнерін Vale Tudo жарыстары мен өзін-өзі қорғау үшін біріктіріп, "Руас Валле Тудо" деп аталатын жаңа гибридтік жекпе-жек өнерін жасады. 1991 жылы ол Desafio Jiu Jitsu vs Luta Livre-ге қатысуға тікелей шақырылды, бұл екі жекпе-жек түрінің өкілдері арасындағы сын. Руас BJJ өкілі Амаури Биттетимен күресуге тағайындалды, бірақ қатысуын тоқтатты, ал Биттети жеңімпаз деп жарияланды. Оның орнына 1992 жылы Манауста өзінің жеке іс-шарасын ұйымдастырды, онда Франсиско Борхесті артқы жалаңаш соққымен жеңді. Соңында ол бразилиялық менеджер және жекпе-жек промоутері Фредерико Лапенданың назарын аударды және 34 жастағы жекпе-жекті Ultimate Fighting Championship-ке әкелді. Ол алдымен өзінен 40 фунт салмақты Ларри Кьюретонмен кездесті, бірақ Руас оны әдістемелік күрестен кейін тікенекті ұстап жеңіп алды. Оның келесі қарсыласы дзюдошы Ремко Пардоел болды, ол гильотинамен басып көрді, бірақ Руас оны бұғаттап, аяқтарымен ұрып-соқты. Тікенекті ұстап алуға жасаған әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін, Руас Пардоелді басып, жерде тізелеп, соққы берді, нәтижесінде Пардоел жеңіліске ұшырады. Руас соңғы жекпе-жегінде 6'8", 330 фунт салмақтағы Пауль Вареланспен күресті, және ол муай тай шеберлігін көрсетіп, Варелансты соққылар комбинациясымен және қайта-қайта аяқ соққыларымен жеңді. Вареланс оны қақпаққа қамағанда, ол өзінің әдеттегі аяқтарымен ұруын қайта қолданды. Соңында Вареланс аяқтарына көп соққы алғаннан кейін жерге құлап, Руас төреші жекпе-жекті тоқтатқанша оны ұрып-соқты, Руасқа турнир жеңісін сыйлады. UFC 7-дегі жеңісінің арқасында Руас Ultimate Ultimate іс-шарасына шақырылды. Ол Кит Хакниді оңай бауыздап жеңді, бірақ оның келесі қарсыласы Олег Тактаров одан да қиын бәсекелестік тудырды. Екі жекпе-жекші де жекпе-жекке пассивті тәсіл қолданды, Руас Тактаровтың түсіру әрекеттерін бұғаттап, оған соққы берудің барлық мүмкіндіктерін пайдаланды, тіпті оны қатты қанға батырып жіберді. Алайда, төрешілер Тактаровқа жеңіс берді, ал Руас турнирден шығарылды. Бұл шешім дау тудырды, Руас және оның бұрышкерлері төрешіге шағым жасады, бірақ ештеңе өзгермеді. 1996 жылы ол өзінің менеджері Фредерико Лапенда ұйымдастырған жаңадан құрылған World Vale Tudo Championship (WVC) құрамына қосылды, ол Токиода Жапонияда UFC 3 турнирінің чемпионы Стив Дженнумға қарсы супержаншақта күресті. Ол соққылармен жеңіске жетіп, WVC Superfight белбеуін жеңіп алды. Соңғы UFC жекпе-жегінен бір жыл өткен соң, ол Бразилияда тағы да судьяларсыз болған жекпе-жекте Тактаровпен кездесті. Реванш тең аяқталды, бірақ Руас ең басым күрескер болды, ол жекпе-жектен кейін Олегпен қол алысты. Ол WVC Superfight белбеуін сақтап қалды. Ол өзінің соңғы суперматчын UFC 2 финалисі Патрик Смитпен WVC 4 турнирінде өткізді, тікенекті ұстап оңай жеңіске жетті. Руас қысқа уақытқа Бразилияның солтүстігіндегі бай адам Антонио "Себастиао" Ласерданың тобына қосылды, ол 1996 жылы Рио-де-Жанейрода пайда болған және Жапонияда ұзақ уақыт "Явараның өлімге әкелетін өнерін" үйренгенін мәлімдеген "Өлім шебері" деп өзін жариялады. Өзінің күмәнді атына қарамастан, Ласерда Руас пен Эдсон Карвалхо сияқты белгілі бәсекелестерді өзінің сектісіне тарта алды, Эдсон Карвалхо – дзюдо ұлттық құрамасының мүшесі және Карлсон Грейсидің қара белбеу иесі. Кәсіби бәсекеге түсуге мүмкіндік іздеген Руас Ласердамен жаттығуға кірісті, өйткені Ласерда оны шетелдегі табысты жарыстарға алып барамын деп уәде берді, егер ол өзінің vale tudo стилін Ласерданың техникасымен біріктіруге келіссе. Руас Ласерданың техникасы мен практикасының тиімділігіне күмән келтіргенде Ласердамен жолдар айырылды, бірақ Карвалхо Ласерданың сынақтарына қатысып, джиу-джитсуды ғана емес, барлық жекпе-жек стиліне шабуылдеп тұрды. 1998 жылы ол PRIDE Fighting Championships-ке шақырылды, PRIDE 2-де UFC-тің тәжірибелі жекпе-жегіші Гари Гудриджбен кездесіп, 9 минуттық жекпе-жектен кейін тікенекті ұстап жеңіске жетті. PRIDE 4-те ол жапондық shoot күрескері Александр Оцукамен күресті. Күтпеген жағдай, Оцука табандылықпен күресті, Руасты жерге түсіріп, жерде соққы берді, толық құлыпталған артқы жалаңаш соққыдан қорғанып, екінші раундта медициналық тоқтату арқылы TKO-ға мәжбүр етті. Кейіннен Руас гепатитке және тізе жарақатына байланысты дәрі-дәрмектер қабылдап күрескенін анықтады. Ол UFC-ге қысқа ғана уақытқа оралды, бұрынғы ауыр салмақ чемпионы Морис Смитпен UFC 21-де күресті, бірақ TKO арқылы жеңілді. Руас бірінші раундта жарақат алды және жалғастыра алмады. Осы уақыт шамасында Руас жекпе-жегіштен толық уақытты жаттықтырушыға айналды, өзінің "Руас Валле Тудо" стилін жаңа буын жекпе-жегішілеріне үйретті. Оның шәкірттерінің ішінде UFC жеңіл салмақ категориясының талапкері Педро Риццо және Strikeforce жеңіл салмақ чемпионы Ренато Собрал бар. Ол UFC Featherweight чемпионы Жозе Алдоны Luta Livre-де жаттықтырып, оған осы өнерде қара белбеу берді, сонымен қатар Алдо Педро Риццодан соққы беру және аяқ соққыларын үйренді, Руас өзінің жекпе-жек стилінің кейбір элементтерін Алдоның стилінде көруге болады. Осы сәтте жартылай зейнеткерлікке шыққан Руас 2001 жылы Калифорниядағы Ultimate Pankration-да Джейсон Ламбертті бір минуттан кем уақытта тікенекті ұстап жеңді. Марко Руас жаңадан құрылған MMA промоушені International Fight League (IFL)-ге қатысуға шақырылды. Бұл промоушен әртүрлі командаларға (кейін жай ғана MMA лагерлеріне) бөлінетін болады, емес, жеке жекпе-жектерге, ал маусым соңында командалардың/лагерлердің бірі чемпион атанды. Руас "Southern California Condors" командасын жаттықтырды, кейін жай ғана "Ruas Vale Tudo" деп аталды. Ол зейнеткерлікке шығып, 2007 жылы IFL: Chicago іс-шарасында Морис Смитпен (IFL-дің "Seattle Tiger Sharks" командасын жаттықтырған) супержаншақта қайта кездесті, бірақ бұрышының тоқтатуымен TKO арқылы жеңілді. Марко Руас 9 жеңіс, 4 жеңіліс және 2 тең нәтижемен спорттан толыққанды зейнеткерлікке шықты.

Ruas was born in Rio de Janeiro, Brazil in 1961. He started his career training Boxing, Taekwondo, Judo, and Capoeira, the latter with renowned José Tadeu Carneiro Cardoso in Rio de Janeiro at the Santa Luzia club, downtown Rio. However, his primary martial arts eventually became Luta Livre, which he trained under Roberto Leitão Sr., and Muay Thai, which he trained under Luiz Alves, a student of Nélio "Naja" Borges, the man who introduced Thai boxing to Brazil. After the match against Pinduka, he started training in Brazilian jiu jitsu with Osvaldo Alves. Later he trained Joe Moreira before his fight against the Russian boxer Yuri Vaulin. Seeing his good skills in grappling, Moreira gave him a black belt in Brazilian jiu jitsu and caused a commotion and controversy among his fellow Brazilians, due the rivalry between the two martial arts. His instructors included Euclydes Hatem. Eventually, Ruas became famous among the Brazilian martial arts circle and one of the most regarded non BJJ fighters in Brazil due his philosophy of Cross Training and in synthesizing all martial arts he knew for both Vale Tudo contests and self defense into a new hybrid martial art he dubbed "Ruas Vale Tudo". In 1991 he was going to participate in Desafio Jiu Jitsu vs Luta Livre, an event fought as a challenge between fighters from the two martial arts, Ruas was cast to fight BJJ representative Amaury Bitetti but cancelled his participation and Bitetti was declared winner by W. O. Instead, in 1992 he promoted his own event in Manaus where he defeated Francisco Borges with a rear naked choke. Eventually he attracted the attention of Brazilian manager and fight promoter Frederico Lapenda and was able to get the 34 year old fighter into the Ultimate Fighting Championship. He firstly faced Larry Cureton, who outweighed him by 40 lbs, but Ruas submitted him with a heel hook after a methodical grapple. His next opponent was the judoka Remco Pardoel, who early tried a guillotine choke, but Ruas blocked it and grinded him with foot stomps. After a failed heel hook attempt, Ruas controlled Pardoel and attacked him with knees and punches on the ground, making him tap out. Ruas's final fight was against 6'8", 330 lb Paul Varelans, and he showed his muay thai skills by overwhelming Varelans with punch combos and repeated leg kicks. He also used again his characteristic foot stomps when Paul clinched him against the cage. At the end, Varelans could not take more kicks to his legs and fell to the ground, where Ruas pounded him until the referee stopped the fight, giving Ruas the victory of the tournament. Thanks to his victory in UFC 7, Ruas was invited to the Ultimate Ultimate event. He defeated Keith Hackney by choke with ease, but his next opponente, Oleg Taktarov, made a tougher contest. Both fighters used a passive approach to the fight, with Ruas blocking Taktarov's takedown attempts and seizing all the opportunities to strike him, actually making him bleed profusely. However, the judges gave the decision win to Taktarov, and Ruas was eliminated from the tournament. This decision was met with controversy, and Ruas and his cornermen appealed to the referee, but nothing came from it. In 1996 he joined the nascent World Vale Tudo Championship (WVC) organized by his manager Frederico Lapenda, fighting in the superfight against UFC 3 Tournament Champion Steve Jennum in Tokyo, Japan. He won easily with a submission to punches and won the WVC Superfight belt. Almost a year after his last UFC fight, he faced Taktarov again in Brazil, in a bout with no judges. The rematch ended in a draw, but Ruas was clearly the most dominating fighter, and he shook hands with Oleg after the fight. He kept the WVC Superfight belt in the process. He finished his run in the organization with his last superfight against UFC 2 finalist Patrick Smith in the WVC 4 event, easily winning with a heel hook. Ruas briefly joined the stable of Antônio "Sebastião" Lacerda, a wealthy man from the north of Brazil and self proclaimed "Master of Death" who appeared in Rio de Janeiro in 1996 claiming to have spent a long period of time in Japan learning "the deadly art of Yawara." Despite his dubious credentials, Lacerda was able to recruit some established competitors into his sect, including Ruas and Edson Carvalho, a judo national team member and a Carlson Gracie black belt. Seeking opportunities to compete professionally, Ruas began training with Lacerda after Lacerda promised to take him to lucrative competitions abroad, on the condition that he agree to merge his style of vale tudo with Lacerda's techniques. Ruas parted ways with Lacerda when he began to question the effectiveness of Lacerda's techniques and practices, but Carvalho continued participating in Lacerda's challenge, constantly attacking not only jiu jitsu but all fighting styles. He was then invited to PRIDE Fighting Championships in 1998, he first had a match against UFC veteran Gary Goodridge at PRIDE 2, winning with a heel hook after a 9 minute bout. At PRIDE 4 he fought Japanese shoot wrestler Alexander Otsuka. In a major upset, Otsuka fought with tenacity, taking Ruas down and performing ground and pound, defending a fully locked rear naked choke and forcing a TKO by medical stoppage in the second round. It was later revealed that Ruas fought under medication for Hepatitis and a knee injury. He returned briefly to UFC to fight former heavyweight champion Maurice Smith in UFC 21, but lost by TKO. Ruas suffered an injury in the first round and could not continue. Around that time, Ruas started to transition from a fighter into a full time coach, teaching his own "Ruas Vale Tudo" style for a new generation of fighters. Some of his students include UFC light heavyweight contender Pedro Rizzo and Strikeforce light heavyweight champion Renato Sobral. He also coached UFC Featherweight Champion José Aldo in Luta Livre, awarding him a black belt in the art, and Aldo was also coached striking and leg kicks by Pedro Rizzo, some of Ruas' own fighting style can be seen in Aldo's. At this point semi retired, in 2001 Ruas defeated Jason Lambert at Ultimate Pankration in California in less than 1 minute with a heel hook. Marco Ruas was invited to participate in the newly formed MMA promotion International Fight League (IFL). This promotion would be divided into different teams (later becoming simply MMA camps) instead of one on one affairs, and at the end one of the seasons one of the teams/camps was crowned champion. Ruas coached the "Southern California Condors" team, later simply known as "Ruas Vale Tudo". He also came out from retirement and had one rematch against Maurice Smith (which coached the IFL's "Seattle Tiger Sharks") as the superfight for the IFL: Chigaco event in 2007, which he lost by TKO with a stoppage by his corner. Marco Ruas then fully retired from the sport with a record of 9 wins, 4 losses and 2 draws.