Кіріспе

Ұмытылған әлемдер романдары сериясы

Жәндік патшайымы соғысы – Wizards of the Coast баспасынан шыққан Ұмытылған әлемдер ғаламында өтетін фантастикалық романдар сериясы. Серияда дровтар мен олардың басты құдайы Лолтқа арналған алты кітап бар. Сериядағы алты романның әрқайсысын әртүрлі автор жазған, ал жобаны тәжірибелі Ұмытылған әлемдер авторы Р. А. Сальваторе бақылап отырды. Сериядағы әр кітаптың мұқабасын Джеральд Бром жасаған, ол Ұмытылған әлемдердің басқа жұмыстарында да қатысқан, соның ішінде Аватар сериясының қайта басылымдарында. Сальваторенің айтуынша, серия идеясы оның редакторы Филип Атансқа тиесілі, ол серияның бесінші кітабының авторы болған. Атанс Сальваторені жобаға қол қоюға көндіруі керек болды, және авторды «басқа жазушыларға қажетті әйгілілік алуға көмектесе аламын» деген ойға көндірді. Сальваторе, Ричард Бейкер, Томас Рид, Ричард Ли Байерс және Атанс басқалар Сиэтлде кездесіп, сюжет желісінің негізгі жоспарын жасады. Кейін Сальваторе контент редакторы болды, негізінен Мензоберранзан дров қаласындағы контенттің «болашақ жұмыстар үшін қалағандай болуын қамтамасыз етті». 2006 жылдың қыркүйегінде Wizards of the Coast «Жәндік патшайымы соғысы» сериясын екі бөлек сыйлық жиынтығында шығарды, қораптың сыртында Бромның суреттері болды. Сыйлық жиынтығының графикалық дизайнын Лиза Хансон мен Мэтт Адельспергер жасады. «Жәндік патшайымы соғысы» аяқталғаннан кейін, түпнұсқа серияға қатысқан авторлар сериядағы кейбір кейіпкерлердің оқиғаларын жалғастыратын екі серияны жасады. Томас М. Рид, «Қозғалыс» романының авторы, жартылай демон Алиизза мен Каанир Вхок туралы әңгімені «Эмпириандық Одиссея» трилогиясында жалғастырды. Оның бірінші бөлімі, «The Gossamer Plain», 2007 жылдың мамырында жарық көрді; екінші кітабы, «The Fractured Sky», 2008 жылдың қарашасында жарық көрді; ал финалы, «The Crystal Mountain», 2009 жылдың шілдесінде жарық көрді. Лиза Смедман, «Жоқ болу» романында Халистра Меларн кейіпкерін жан-жақты дамытқан, «The Lady Penitent» трилогиясында дров жұбының тарихын жалғастырды; алғашқы екі кітап, «Жесірдің құрбандығы» және «Өлілердің дауылдары» 2007 жылы, ал үшіншісі, «Соңғының билігі» 2008 жылдың маусымында жарық көрді.

Сериядағы кітаптар

ЖылАтауыАвторБеттерISBN2002ЖазылуРичард Ли Байерс3722002ҚозғалысТомас М. Рид3652003АйыпталуРичард Бейкер3752004ЖоғалуЛиза Смедман3712004Қырып салуФилип Атанс3732005Қайта өркендеуПол С. Кемп369

Авторлары

"Жарықпан патшайымы соғысы" сериясын алты автор және екі редактор – Филип Атанс пен Р. А. Сальваторе бірлесіп жазды. Ричард Ли Байерс және Атанс сияқты авторлар бұрын-ақ өз шығармаларымен Ұмытылған әлемдер әлеміне енген еді, ал Лиза Смедман мен Томас М. Рид сияқты авторлар үшін "Жарықпан патшайымы соғысы" Ұмытылған әлемдерді жазудағы тұңғыш қадамы болды. Әр кітаптың артқы жағында Сальваторенің осы роман авторы туралы пікірінің қысқаша тұжырымы келтірілген.

Тарату

Сериалдың оқиғасы 1372 жылы Дроудың ежелгі жер асты қаласы Мензоберранзанның матриархалды Дроу қоғамында өрбуде. Дроудың құдайы Лот үнсіз қалғандықтан, дін қызметкерлеріне сиқыр күштерін беріп тұрмайды. Әйелдер бұл құпияны сақтауға тырысады, бірақ көп ұзамай олардың сыры ашылады, содан кейін қаладан еркектердің жоғалып кетуі басталады, себебі белгісіз. Мензоберранзанның Бас Сиқыршысы Громф Бэнре, сиқыршы Фараун Миззрим мен жауынгер Рилд Аргитті жоғалып кеткен дровтардың себебін анықтау үшін жібереді. Фараунның қарындасы Греянна екеуіне де бірнеше рет шабуыл жасайды, ол өз үйі үшін билік күресіне қатысып, Фараунды басқа бауырларымен одақтас болғаны үшін өлтіруге тырысады. Фараун мен Рилд ізденісін жалғастырады және қаланы басып алуды жоспарлап отырған, қаланың мыңдаған кобольд, гоблин және бугбеар құлдарынан жасалған әскерін пайдаланатын, көтерілісшіл еркектер тобын табады. Екеуі де көтерілісшілердің базасына кіруге тырысқанда, оларды олардың басшысы, Иллитид Лич Сырзан тұтқындайды. Фараун өзінің сиқыры мен хитролығын қолданып қашып құтылады, ал Рилдті қалдырып кетеді, ол жасырынған жерден өзі шығуға тырысады. Параллель оқиғада, Дроу қаласы Чед Насадтың елшісі Фаэрил Заувирр Мензоберранзаннан кетуге тырысады. Басты ана Триел Бэнре бұған тыйым салады және оның драглот ұлы Йеггред Бэнре Фаэрилді тұтқындап, азаптайды. Ер адамдардың көтерілісі Мензоберранзанның физикалық және сиқыр күштерімен жаншылып, қала әйелдердің бақылауында қалады. Басқалар да бас көтеруге батылдық таба алатынынан қорқып, Триел Лоттың үнсіздігінің себебін анықтап, оны тоқтату үшін топты Чед Насадқа жібереді. Топқа Триелдің қарындасы Квентел, оның ұлы Йеггред, Сиқыр шебері Фараун Миззрим, Жекпе-жек шебері Рилд Аргит, жалдамалы сарбаз Валас Хун және Чед Насадта байланыстарды нығайту үшін елші Фаэрил Заувирр кіреді.

Көтеріліс

Алты адамнан тұратын топ, Меларн үйі басқаратын көршілес Дроу қаласы – Чед Насадқа сапар шегеді. Жолда оларға Каанир Вхоктың қолбасшылары – Танарукктер тобы шабуыл жасайды. Олардың басшысы – қанықпас Алу-Диан Алиса, ол күшті, тапқыр және тартымды Фараун Миззримге бірден қызығушылық танытады. Чед Насадқа жеткенде, қалада тәртіпсіздік пен қырқыс дау-жанжал болып жатыр, ал Квентель Лолттың да Чед Насадты тастап кеткенін біледі. Топты Чед Насадқа жіберудің жасырын себебі ретінде Триел оларға Меларн және Бэнр үйлерінің бірлескен меншігіндегі тауарларды қайтарып алуды тапсырды. Елші Фаерил Заувирр өзінің анасы Ссиприна Заувиррге топты сатқан еді, ол Чед Насадтағы сауда үйінің басшысы және Меларн үйі үшін жұмыс істейді. Ссиприна Заувирр Матрона Ана Дрисинил Меларнды құлату және оның үйін Чед Насадтағы билік ететін үйлердің біріне айналдыру үшін жоспар құрды. Матрона Ана Дрисинил Меларн Ссиприна Заувиррдің алдауына ілігіп, Квентель мен Йеггред Бэнррді тауар сақталатын қоймада тұтқынға алады. Ал Валас, Рилд және Фараун өздерінің жеке миссияларын орындап жүргенде, олар Меларн үйіндегі басқаларымен бірге болуға көндіріледі, олардың қонақ ретінде ұсталып отырғанына сендіреді. Сол жерде олар Халистра Меларн және Матрона Ананның қызы, сондай-ақ оның жеңілген жауынгері Данифа Яунтиррмен танысады. Меларн үйіне келгеннен кейін қалаға Дуэргар тайпасы шабуыл жасайды, сонда Фараун, Рилд және Валас Квентел мен Йеггредті құтқара алады. Меларн үйі қиратылады, бірақ топ Халистрамен бірге қашып үлгереді, Йеггред Фаерилді өлтіргеннен кейін, ал Фараун Данифаені үйдің қираған орындарында қалып қоюдан құтқарады. Шабуыл кезінде қала толығымен қиратылады, бұл жоспар мен орындалуы Жазред Шослиннің мүшесі Замзтқа тиесілі еді. Топ қираудан құтылып, Халистра Данифаэмен бірге олардың тобына қосылып, Лолттың үнсіздігінің себебін анықтауға аттанады.

Сотталу

Топ, енді жеті адамнан тұрады, Лолттың иелігіндегі Жын-тоқыра орларына саяхат жоспарлайды. Олар жер бетінде Vhaeraun еркек дроуларының ізбасарларын іздейді, олар әйелдердің үстемдігін құлатуға тырысады. Халистра Эйлистраэнің ізбасарларына түсіп қалады, бірақ ол тұтқындарын өлтіріп қашып, Вейраунның ізбасарлары оны табады. Квентел Вейраунның бас діни қызметкерінен көмек сұрайды, сынақтан өткен соң ол топтың рухтарын өзімен бірге Жын-тоқыра орларына жеткізуге келіседі. Олар Лолттың иелігіне келгенде, ол бір құрылыстың ішінде кесіліп, олардың тілегіне жауап бермейді. Діни қызметкер оларды сатқындыққа ұшыратып, Вейраунды орларға шақырып алады, ол Лолтты өлтіріп, дроулардың басты құдайы болуды жоспарлайды. Лолттың қорғаушысы Селветарм Вейраунмен шайқасады, осы шайқас барысында Йеггред діни қызметкерді өлтіріп, топты Вейраунның ғибадатханасына қайтарады. Олар тағы бір рет қараңғы әлемге қайтып, Ақиқатта Лолтпен байланыс орнатуға тырысады. Кітаптың екінші бөлігі Яезред Чаулсин тобының "Жабылған қылышы" деп аталатын құпия дроу Нимор Имфрейзлге арналған. Нимор екі топты – Kaanyr Vhok әскербасының легиондарын және Horgar Steelshadow дургар әскерін – Лолттың үнсіздігін пайдаланып, Мензоберранзандағы дроуларға шабуыл жасауға итермелейді. Біріншіден, Лихдроу Дирр Архимаг Громф Бэнрді тұтқынға алып, қаланың сиқырлы күшін әлсіретеді. Содан кейін Нимор Аграх Дыррдан келген дроу командирі ретінде әрекет ете отырып, Трил Бэнрге шабуыл туралы хабарлайды, ол Қара жәндік армиясын Ажал бағаналарына жіберіп, дургарлар Мензоберранзанға жетпей тұрып оларды жеңуге тырысады. Армия тұзаққа түседі, өйткені Kaanyr Vhok легиондары дургарлармен бірігіп, Аграх Дырр үйі өз халқына қарсы шығып, дроу армиясының үштен бірін жояды.

Құрып кету

Extinction-нің басты назары Рилд Аргит пен Халистра Меларнның жоғарыдағы әлемдегі саяхаттарына, сондай-ақ Мензоберранзанның қоршауына аударылады. Топтан кеткеннен кейін Халистра мен Рильд тағы да Эйлистраиее ізбасарларына тап болады; алайда Халистра Лолтқа деген сеніміне күмән келтіріп, Эйлистраиее орденіне қосылады. Екеуі ғашық болады, бұл эмоция дровқа беймәлім. Халистра Лолтқа қарсылық білдіріп, құртты өлтіргеннен кейін, оның тағдыры ежелгі сиқырлы пышақ, Айжарым пышақты табу екенін естиді. Пышақ кез келген нәрсені кесе алады дейді, және ол оны Лолтты өлтіру үшін қолдану керектігін жақын уақытта түсінеді. Алайда, пышақ Суық далада жоғалып кеткен, Халистра оны іздеу үшін сапарға шығады, ал Рильд рұқсатсыз оның ізінен келеді. Пышақтың қорғаушысы – құрт. Екеуі де құртты жеңіп, Айжарым пышағымен орманға қашады, онда Эйлистраиее ізбасарлары оларды емдейді. Топтың қалған бес мүшесі (Квентель, Йэггред, Данифа, Фараун және Валас) Лолтты табу үшін Аязға басқа жол іздейді. Фараун Йэггредтің әкесі Белшазу жынды шақырады, ол Лолт аймағына баратын ұшақтарды кесіп өтетін Хаос Кемесінің орнын табу үшін. Оларға Торот көліне орналасқан су астындағы Занхорилох қаласына барып, онда Утун патшайымымен сөйлесуге бұйырады, ол кеменің орнын біледі. Фараун жасаған айла-шарғылардың нәтижесінде топ өлшемдік портал арқылы Көлеңкелер көліне, Хаос Кемесінің мекеніне жетеді. Олар кемеге отырып, оның жын-пері капитанын тұтқындайды, бірақ кеме Аязға ауысу үшін жандарды жеуді қажет етеді. Мензоберранзанда Громф Бэнр өзінің таныс қасқыры Кьёрлидің және Громфқа үлкен күш уәде еткен, содан кейін өлтіретін мифті шығарушының көмегімен түрмеден қашып құтылады. Ол дереу қала қорғанысын күшейтуге көмектеседі. Громф және оның Sorcere-дегі ең сенімді серіктестері Нимор Имфрейзлді өлтіруге тырысады, бірақ олардың сиқыры оларға қарсы айналады немесе Нимор өзін өлтірместен бұрын көлеңкелер деңгейіне қашу үшін өзінің сақиналарының бірін қолданады. Осы мүмкіндікті пайдаланып, Громф Ниморды жарық үшбұрышын ұстап тұруға алдайды, ол көлеңке деңгейіне қайтқанда, материалдық әлемге оралу үшін көлеңкеге қажет болғандықтан, сол жерде тұтқынға түседі. Алайда үшбұрыштан шыққан сиқыр Громфты соқыр етеді, ол әлемді өзінің таныс тышқанның көзімен қарауға мәжбүр болады.

Жою

Хаос Кемесінен бастап, Алииза, Алю әуесі, Фараонға кемеге ақыл-ойымен байланысуға жасырын түрде көмектеседі. Жабдықталуға мұқтаж Валас пен Данифаэ, Данифаэдің тілегі бойынша Сшиндлриннің құрғақ қаласына сапар шегеді, себебі бұрынғы үй саяхатшысы Зиннирит Яунтирр сол жерде тұратынын біледі. Зиннирит Халистрамен байланысты жояды, Данифаэні еркін Дроу етеді. Одан кейін ол Зинниритті өлтіріп, оның телепортация сақинасын ұрлайды. Хаос Кемесінің демондық капитаны Рашуб, Квентельді, Йеггредті және Фараунды өлтіруге бірнеше рет тырысады, соның ішінде басқа Уридезуларды шабуылға шақырып әкеледі. Квентель шабуыл кезінде ауыр жарақат алады және ауырады, осы уақыт ішінде ол Лолтқа деген сенімінен күдіктене бастайды және оның қамшысының саналы жыландарына тәуелді болады. Квентелге адалдығы Яггредтің әлсіреуіне себеп болады, өйткені ол көңілсіздікке ұшырайды, ал ол баяу Данифаэнің ықпалына түседі. Жаңа сақинасын пайдаланып, Данифаэ Яггредті Рилд пен Халистраны өлтіру үшін жер бетіне алып кетеді. Ұзақ шайқастан кейін Яггред Рилдті өлтіреді. Ал Халистра, сүйіктісінен айырылып, жүрегі ауырған күйде, Данифаэ жасаған әңгімеге сене отырып, Рильдтің өліміне Квентельдің бұйрық бергенін ойлайды және өзінің қарындастығына қайта оралады. Яггред пен Данифаэ кемеге оралғанда, Фараон топты кеме арқылы Тұңғиыққа жетелейді, Алисаның көмегі олардың табысының басты факторына айналады. Олар Лолттың иелігіне жеткенде, оның қирағанын, Лолттың жоғалғанын көреді. Кенеттен дін қызметкерлерінің сиқыры қайта жаңғырылады, яғни Лолт тірі және қайтадан сөйлей бастады. Олар оның Тұңғиықтан кеткенін түсінеді және оны іздеуге шығады, оның Йор'таэы, Лолттың таңдағандарына шақыруын тыңдайды. Валас осы сәтте топтан кетеді, өйткені Квентельді басқару шарты орындалды. Халистра өзінің қарындастарымен бірге Тұңғиыққа сапар шегіп, Лолтты өлтіруге жіберіледі. Алайда, Халистра әлі де діни сенімдерімен күресіп жатыр, ал бұл күйзеліс оны жиі шарлайды. Ол да Йор'таэға шақыруды естиді және оны Тұңғиық бойымен іздейді. Осы арада, Мензоберранзанда Громфтың көздері сиқырлы және хирургиялық жолмен Аграх Дырр үйінің сатқынының көздерімен ауыстырылды. Громф қалаға шабуыл жасайтын әскерлерге қарсы күресу үшін Лихдроу Диррмен шайқасқа түседі. Ұзақ, ауыр шайқастан кейін, Дирр Нимордың көмегімен жеңіске жетеді, бірақ Лолт дін қызметкерінің күшін қалпына келтіреді, ал Триэль жағдайды Громфтың пайдасына өзгертеді. Громф өзінің таяғына барлық күшін босатуға мүмкіндік береді, таяқты жояды, сонымен қатар Дыррдың физикалық бейнесін де жояды. Лолт өзінің ізбасарларына тағы да сиқырлықтарды сыйлап, Дроу шайқаста басымдыққа ие болады, ал Каанир Вхоктің талқандалған легионы кері шегінеді, Дюергарды өлімге тастап кетеді. Громф, Дыррдың Филактериясын жою керектігін немесе Личдрау қайта жаңғыруын білгеннен кейін, өзінің басқа сиқыр шеберлерімен бірге жоспар құра бастайды, ол Қайта тірілуде жүзеге асырылады.

Қайта тірілу

Кітап юголот Интракиспен (Inthracis) басталады, ол Абисс тұрғыны. Маскалы Лорд Вхераун (Vhaeraun) Интракиске келіп, оған өз орденіндегі ең жоғары билікті уәделеп, Йор'таеларды (Yor'thae) өлтіруді бұйырады. Халистра (Halisstra) және оның Эйлистраэнің (Eilistraee) діни қызметкерлері Лолтты (Lolth) өлтіру үшін саяхатын жалғастырады, бірақ жақын уақытта олар Лолтты өлтіру үшін Йор'таеларды өлтіру керектігіне келеді, ал Халистра бұл адам Квентель Баенре (Quenthel Baenre) деп санайды. Осы уақытта Квентель, күші мен сенімі толыққанды қалпына келген, Лолтқа қарай жол тартады, өзінің Йор'тае екеніне толық сеніммен. Йеггред (Jeggred) енді толығымен Данифаеге (Danifae) берілген, ал Фараунның (Pharaun) адалдығы Квентельге қарай бұрылады, бірақ олардың арасында сенім жоқ. Екі топ Soulreaver асуында кездеседі, ол Лолттың мекенін Demonweb Pits-тің қалған бөлігінен бөліп тұратын портал. Халистраның діни қызметкерлері Фелиан (Feliane) мен Улуяра (Uluyara) қаза табады, ал Данифа Халистраны өлімге кесіп жаралайды. Сатқындыққа және Эйлистраэнің (Eilistraee) араласпауына қарғыс айтып, ол тағы да сенімінен бас тартып, Лолттың қараңғылығына оралады. Өзін өлімнен құтқарып, емдік сиқыр қолданады және Данифа, Квентель, Йеггред және Фараунды Жан жыртушының (Pass of the Soulreaver) жолымен ертеді. Лолттың патшалығына өту үшін, өтпеге кіретін әйелдер сенім сынағынан өтеді, соның ішінде болашақта Йор'тае ретінде қабылдамағанын көреді. Жан жыртушы өткелінен өткен соң, топ Жан отты жазықтарға (Planes of Soulfire), Интракис бастаған әскерге тап болады. Квентель үлкен демонды шақырып, оларға көмектеседі, ал Данифа Лолтты шақырып, миллиондаған өрмектерді көмекке жібереді. Осы уақытта Фараун Интракиспен жеке күресіп, ақырында юголотты жеңеді. Соғыс қызу жүріп жатқанда, Халистра басқаларға қосылады. Фараунды өрмектер тобына құрбан еткеннен кейін, үш діни қызметкер Лолттың шатырына (tabernacle) барады. Ішке кірген соң, Данифа бірінші болып жойылады, оны Лолттың сегіз бейнесінің бірі жұтып қояды. Кенеттен жеті бейне сегізіншісіне шабуыл жасайды, ал қырғыннан кейін Данифае Яунтирр (Danifae Yauntyrr), Йор'тае пайда болады. Квентельге Мензоберранзанға (Menzoberranzan) оралып, Арах Тинилиттің (Arach Tinilith) қожайыны ретінде қайтадан тағайындалуға бұйрық беріледі. Алайда, Халистра өзінің адалдықсыздығы мен құдайға қарсы келуі үшін жазаланады және Лолттың өкінішті әйелі ретінде қызмет етуге бұйрық беріледі. Шатырдан шыққаннан кейін Квентель Йеггредті Лолттың жаңа бейнесіне құрбан етеді, өрмектерге оның етін жеуге мүмкіндік береді. Мензоберранзанда шабуыл тоқтатылды, ал Xorlainn үйі Матрон Ана Триел Баенренің (Matron Mother Triel Baenre) бұйрығымен сатқын Аграх Дьерр (Agrach Dyrr) үйін қоршайды. Лихдроу Дыррдың (Lichdrow Dyrr) филактериясы үйдің ішінде жасырылған, ал Громф Баенре үйдің айналасына салынған қорғауларды бұзып, оны жоюға миссияға шығады. Пайдаланатын әдістерін қолдана отырып, ол филактерияның үйдің ғибадатханасында жасырылғанын біледі және кіру үшін өзін жасырады. Ішке кірген соң, ол филактерияның қорғаушысы, обсидиандық големмен шайқасады. Големді жеңгеннен кейін, ол оның ортасында филактерияны табады. Таспен қоршаудан өткен соң, ол оны сиқырлы балтамен шауып, Диррді мәңгілікке жояды. Филактерияның жойылуымен ғибадатхана сиқырлы түрде жойылады, бірақ Громф уақытында телепортталады. Осылайша, "Өрмек патшайымының соғысы" аяқталады.

Қабылдау

"Аннигиляция" 2004 жылдың тамызында "Нью-Йорк Таймс" газетінің ең сатылатын кітаптар тізімінде 22-орынды иеленді. "Қирау" 2004 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінің ең сатылатын кітаптар тізіміне енді. Харриет Клауснердің "Қайта тірілу" романына берген пікірінде: "Өрмек патшайымының соғысы" сериясының алтыншы және соңғы фантастикалық романы – патшайым мен дровтардың басты рөлде ойнайтын қараңғы әңгімелердің жанкүйерлерін қуантатын керемет қорытынды. Бұл туындыны, әсіресе, Р. А. Сальваторенің шығармаларын тамашалайтын көптеген оқырмандар бағалайды, себебі бұл және оның алдыңғы кітаптары (Байерстің тарауы, Ридтің бүлік көтеруі, Бейкердің кінәлауы, Смедманның жойылуы және Атанстың аннигиляциясы) ұлы фантастқа құрмет көрсетіп жасалған. Бұрынғы романдарды оқып болғаннан кейін оқу тиімді, бірақ байланыс үзілістеріне қарамастан, Пол С. Кемп керемет аяқтау сызығын сызып берді.