Кіріспе
Американдық судья Джудит Энн Кей (Смит; 4 тамыз 1938 – 7 қаңтар 2016) – американдық заңгер, юрист және Нью-Йорк штатының апелляциялық сотының ұзақ жылдар бойы бас судьясы. Ол 1993 жылдың 23 наурызынан 2008 жылдың 31 желтоқсанына дейін осы лауазымда қызмет етті. Джудит Энн Кей Нью-Йорк штатының ең жоғары сот лауазымына тағайындалған тұңғыш әйел және Нью-Йорк тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен бас судья.
Judith Ann Kaye ( Smith; August 4, 1938 – January 7, 2016) was an American lawyer, jurist and the longtime Chief Judge of the New York Court of Appeals, serving in that position from March 23, 1993, until December 31, 2008. She was the first woman to serve as chief judge, the highest judicial office in New York State, and the longest serving chief judge in New York history.
Ерте өмір және білім
Кей 1938 жылдың 4 тамызында Нью-Йорк штатының Монтичелло қаласында Джудит Энн Смит ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы Бенджамин және Лена (құрмет аты Коэн) Смит Польшадан келген еврей иммигранттары болды, олар Нью-Йорк штатының Салливан округіндегі фермада тұрып, әйелдер киімдерін сататын дүкен ашты. Ол екі сыныпты өткізіп, он бес жасында Монтичелло орта мектебін (Нью-Йорк) бітірді. Кей 1963 жылы Нью-Йорк штатының адвокатурасына қабылданды. 1992 жылдың қараша айында бас судья Сол Вахтлер бұрынғы сүйіктісінен ақша талап еткені үшін тұтқындалып, отставкаға кетті. Куомо 1993 жылдың 22 ақпанында бас судья орнына Кейді ұсынды. Ол 17 наурызда сенаттың бірауыздан бекітіліп, 23 наурызда 1993 жылы қызметке кірісті. Өкілеттік мерзімі аяқталуға жақын, губернатор Элиот Спитцер 2007 жылдың 7 ақпанында Кейді бас судья қызметіне қайта тағайындады. Ол 6 наурызда сенатпен бекітіліп, 19 наурызда 2007 жылы ант берді. Нью-Йорк штатының бас судьясы әкімшілік қызметтерді атқарады (бүкіл штаттың сот жүйесіне басшылық етеді, 2016 жылы он алты мыңға жуық қызметкер жұмыс істеді). 2008 жылы Кей міндетті зейнеткерлік жасына жақындағанда, The New York Times редакциясы оны жоғары бағалап, былай деп жазды: "15 жыл бас судья болып қызмет еткен Джудит Кей екі саланың да бірінші сатысында болды, ол өз құқық тағылымымен және сот реформаторы ретінде ұлттық деңгейде мақтауға ие болды". Кей сондай-ақ қазылар алқасының жұмысын тиімдірек және ыңғайлырақ ету үшін қадамдар жасады. Кей Сот инновациялары орталығын құруға көмектесті, бұл сот жүйесінен тәуелсіз, бірақ соттың ғылыми-зерттеу және даму бөлімі болып табылатын коммерциялық емес ой-саналы ұйым.
Судьялық қызметтен шыққаннан кейінгі зейнетке шығу және мансап
Кей 2008 жылдың 31 желтоқсанында 70 жасқа толғаннан кейін зейнеткерлікке шықты, бұл судьялар үшін штаттың міндетті зейнеткерлік жасы еді. Кей "кейде міндетті зейнеткерлік талабына сынды пікір білдіріп, бірде тәжірибелі судьялар соттан "үлкен зиянға" алып келетіндей мәжбүрлеп шығарылатынын айтқан". Кей 2008 жылдың 12 қарашасында қоштасу сөзін сөйлеп, сол жылдың соңғы күні ресми түрде зейнеткерлікке шықты. Ол Нью-Йорк тарихында ең ұзақ қызмет еткен бас судья болды. 2010 жылдың 11 наурызында Нью-Йорк штатының бас прокуроры Эндрю Куомо, өзінің мүдделер қақтығысы болғандықтан, губернатор Дэвид Паттерсонның этика заңдарын бұзғаны туралы тергеу жүргізу үшін Кейді тәуелсіз кеңесші етіп тағайындады. Осы қызметінде оған губернаторға қатысты түрлі айыптауларды тергеу және қылмыстық іс қозғау құқығы берілді. Паттерсонды тергеу жөніндегі оның соңғы шешімі – прокуратураға қарсы айыптау материалдарын жолдамау болды. Губернатор Паттерсон 2009 жылдың 31 наурызынан бастап төрт жылға судьяларды тағайындау жөніндегі он екі мүшелі комиссияға Кейді тағайындады. Кей 2009 жылдың 21 мамырында комиссия төрағасы болып сайланды және өмірінің соңына дейін осы лауазымда қызмет етті.
Өлім
Кей 2016 жылдың 7 қаңтарында Манхэттендегі үйінде өкпе рагынан қайтыс болды. Ол қайтыс болғанға шамамен бес жыл бұрын осы аурудың диагнозы қойылған еді. Оның жасы 77 болған.
Жеке өмір
Кей 1964 жылғы 11 ақпанда Стивен Ракоу Кейге тұрмысқа шықты, ол Салливан & Кромвеллде оның әріптесі болған, ал кейін Проскауэр Роуз заң фирмасының серіктесі болған коммерциялық дауларды қарастыратын адвокат еді. Ол 2006 жылы қайтыс болды. Олардың үш баласы болды: Луиза (Хагемайер), Джонатан және Гордон. Президент Джимми Картер Кейді Екінші округ судьяларын тағайындау жөніндегі АҚШ комиссиясына мүше етіп тағайындады. Кей 1987 жылы Барнард колледжінің жоғары наградасы – Барнардтың Ерекшелік медалін алды. Кей Нью-Йорктегі сефард синагогасы Congregation Shearith Israel қауымының көп жылдық мүшесі болды. Кейдің Нью-Йорк апелляциялық сотының төрағасы болған Бенджамин Кардозо да осы синагогтың мүшесі болған.