Кіріспе

Халықаралық құқықтық метрология ұйымы (OIML) - халықаралық сауданы қолдап, жеңілдететін құқықтық метрология процедураларының жаһандық үйлестірілуін қолдау үшін 1955 жылы құрылған үкіметаралық ұйым. Мұндай үйлестіру бір елдегі өлшем құралдарын сертификаттауды екінші елдегі сертификаттаумен үйлесімділігін қамтамасыз етеді, осылайша өлшем құралдарын және өлшем құралдарын негізге алған өнімдерді саудалауды жеңілдетеді. Мұндай өнімдерге салмақ өлшегіштер, таксиметрлер, жылдамдық өлшегіштер, астық ылғалдылығын өлшегіштер сияқты ауыл шаруашылығы өлшегіш құрылғылар, ауадан шығарылатын газдарды өлшегіштер және сусындардың алкогольділік мөлшері сияқты денсаулыққа байланысты құрылғылар жатады. Құрылғаннан бері OIML өз мүшелеріне, әсіресе дамушы елдерге, қоғамның барлық салаларына метрологияға қатысты тиісті заңнаманы әзірлеуге және жаңа өнімдерді сертификаттау мен калибрлеу талаптары туралы нұсқауларды, әсіресе мұндай калибрлеу сауда, денсаулық сақтау және салық салу сияқты құқықтық әсері бар жерлерде әзірлеуге көмектесу үшін бірқатар нұсқаулар әзірледі. OIML басқа халықаралық ұйымдармен, мысалы, Халықаралық өлшемдер және салмақтар бюросымен (BIPM) және Халықаралық стандарттау ұйымымен (ISO) тығыз жұмыс істейді. OIML-дің өз мүшелеріне шешімдерді таңу үшін заңды өкілеттігі жоқ, бірақ оның ұсынымдарын мүше мемлекеттер өздерінің ұлттық заңнамасының бөлігі ретінде жиі қолданады. 2022 жылға қарай 62 ел мүше мемлекет ретінде және тағы 63 ел тиісті (дауыс беру құқығы жоқ) мүше ретінде, соның ішінде барлық G20, EU және BRICS елдері ретінде қол қойды. ОИМЛ мүшелері әлем халқының 86% және оның экономикасының 96% құрайды. OIML-дің штаб-пәтері Парижде (Франция) орналасқан.

Қарым-қатынастар

OIML-дің жұмысы басқа да бірқатар халықаралық ұйымдардың жұмысымен үндеседі. Осы бір-бірімен ауыспалы әсерді азайту үшін және OIML және басқа ұйымдардың жұмысы бір-бірімен араласып отыра алатынына көз жеткізу үшін OIML және басқа ұйымдар өзара түсіністік туралы меморандумдар (МҰ) жасасты. 2019 жылға дейін қол қойылған келісімшарттар: 2008 жылғы 3 желтоқсанда Халықаралық өлшемдер мен салмақтар бюросы (BIPM), БҰҰ-ның өнеркәсіптік даму ұйымы (UNIDO) және OIML үшжақты келісімшартқа қол қойды. 1966 жылғы 10 маусымда Халықаралық стандарттау ұйымымен (ISO) өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды, ол 2008 жылғы 9 желтоқсанда қайта қаралды, осыған сәйкес екі ұйым да қажет болған жағдайда бірлескен техникалық комитеттер арқылы ынтымақтасады. Кейбір ISO стандарттарына қайшы келетін OIML ұсыныстары алынып тасталды. Сонымен қатар, OIML-нің ұсыныстарын ISO стандарттарына жылдам енгізу туралы келісім жасалды. Екі ұйымның бірлескен баяндамаларын OIML веб-сайтынан кез келген басқа OIML құжаты сияқты жүктеуге болады. 2011 жылдың 13 қазанында Прагада өткен 46-шы CIML отырысында Халықаралық электротехникалық комиссиямен (IEC) меморандумға қол қойылды. Келісімге сәйкес екі ұйым бір-бірін өздерінің іс-әрекеттері туралы хабардар етуге және қажет болған жағдайда бірлескен техникалық комитеттер құруға және бірлескен ұсынымдар беруге келісті. 2018 жылдың 10 қазанында Гамбургте (Германия) өткен CIML 53-ші отырысында Франс Вреесвик (IEC бас хатшысы және бас директоры) және Роман Шварц (CIML президенті) жаңа меморандумға қол қойды. 2006 жылғы 12 қарашада Халықаралық зертханалық аккредиттеу ынтымақтастық (ILAC) ұйымымен келісімге қол қойылды. Осы келісім бойынша ILAC және OIML OIML өзара қабылдау туралы келісімді (MAA) қолдануда ынтымақтасады және екі ұйым ILAC толық мүшелері аккредиттеуді үйлестіру және BIML ұйымдастырған әріптестердің бағалауы саласында ынтымақтасады. 2007 жылғы 28 қазанда Сиднейде өткен ILAC/IAF Бас ассамблеясы барысында ХҚТ халықаралық аккредиттеу форумын (IAF) қамтуға кеңейтілді, соның нәтижесінде ILAC және OIML OIML өзара қабылдау туралы келісімді (MAA) қолдануда ынтымақтасады, екі ұйым да ILAC толық мүшелері аккредиттеуді үйлестіру саласында ынтымақтасады және ISO/IEC Guide 65-ті заңдық метрологияға қолдану жөніндегі нұсқаулық құжатымен ұйымдастырылған әріптестердің бағалауы басқа ISO стандарттарына, атап айтқанда ISO 17021 және ISO 9001 стандарттарына сәйкес келу үшін қайта қарастырылуы тиіс. 2010 жылдың 28 қазанында Шанхайда өткен ILAC/IAF бірлескен бас ассамблеясында жаңа келісімге қол қойылды. 2014 жылдың 16 қазанында Ванкуверде өткен IAF ILAC бірлескен бас ассамблеясында Пьтер Унгер (ILAC төрағасы), Рэнди Догерти (IAF төрағасы) және Пьтер Мейсон (CIML президенті) жаңа меморандумға қол қойды. 2018 жылдың 10 қазанында Германияның Гамбург қаласында өткен CIML-дің 53-ші отырысында ILAC төрағасы Мерих Малмквист Нильсон, IAF төрағасы Сяо Цзяньхуа және CIML президенті доктор Роман Шварц жаңа келісімге қол қойды. 2018 жылы жаңартылған келісімшарт негізінде жасалған өзгерістер негізінен редакциялық сипатта, оның ішінде OIML сертификаттау жүйесіне (OIML CS) қатысты және қолданыстағы мәтіннің кейбір бөліктерін біріктіру.